Skip to content

5 Μάχες που θα μπορούσαν να αλλάξουν την έκβαση πολέμων, αλλά η απρόσμενη εξέλιξή τους αποτελεί Ιστορικό Μυστήριο

02/06/2016

5 Μάχες που θα μπορούσαν να αλλάξουν την έκβαση πολέμων, αλλά η απρόσμενη εξέλιξή τους αποτελεί Ιστορικό Μυστήριο 

1. Αρχαία Ελλάδα:Τρίτος Μακεδονικός Πόλεμος-Αρχαιότητα

Αντίπαλοι Ρωμαίοι-Μακεδόνες

Ελληνιστικά βασίλεια

Τα Ελληνιστικά βασίλεια

Ιστορικό πλαίσιο: Οφείλουμε να έχουμε κατά νου πως το ιστορικό πλαίσιο είναι αρκετά σύνθετο, λόγω πολυκερματισμού της αυτοκρατορίας του Μ. Αλεξάνδρου και θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια συνοπτική περιγραφή του.Η αυτοκρατορία που οραματίστηκε και δημιούργησε ο Μ. Αλεξάνδρος, μετά το θάνατό του, πολυκερματίζεται σε μικρότερα δυναστικά βασίλεια, με κυριότερα: Αίγυπτο υπό τους Πτολεμαίους στην, Μακεδονία των Αντιγονιδών, Μεσοποταμία και Συρία των Σελευκιδών, Περγάμου στην Μικρά Ασία του Λυσίμαχου. Συνάμα, οι ελληνικές πόλεις κράτη βρίσκονται ξανά σε πολυδιάσπαση και μεταξύ τους ανταγωνισμούς και πολέμους. Εν τω μεταξύ, στην ιταλική χερσόνησο λαμβάνει χώρα το λυκαυγές της Ρωμαϊκής δημοκρατίας, η οποία γεμάτη δυναμισμό επικρατεί στους Καρχηδονιακούς πολέμους και στις ανατολικές βλέψεις της εμφανίζεται πολλές φορές ως “προστάτιδα” των ελληνικών πόλεων-κρατών από τη μακεδονική επικυριαρχία. Υπό αυτές τις συνθήκες Ρώμη και Μακεδονία έχουν έρθει ήδη σε αρκετές μεταξύ τους συγκρούσεις. Μια από τις σημαντικότερες ρωμαϊκές νίκες ήταν στη Μάχη στις Κυνός Κεφαλαί το 197 π.Χ κατά το δεύτερο Μακεδονικό Πόλεμο. Ωστόσο, η Μακεδονία διατηρεί ακόμα δυνατό στρατό με αιχμή τη Φάλαγγα αν και οι Ρωμαϊκές λεγεώνες μοιάζουν να πλεονεκτούν σε ευελιξία. Έτσι το 168 π.Χ διεξάγεται η μάχη της Πύδνας, η οποία σε μεγάλο βαθμό έκρινε την τύχη του αρχαίου ελληνικού κόσμου.

Μάχη της Πύδνας 168 π.Χ.

Για τη συγκεκριμένη μάχη, που είναι από τις μεγαλύτερες επί ελληνικού εδάφους, οφείλουμε να επισημάνουμε την ανεπάρκεια των πηγών, οι οποίες βασίζονται κατά κύριο λόγο στις μαρτυρίες του Πλούταρχου, καθώς δεν έχουν σωθεί οι αντίστοιχες του Πολύβιου, σύγχρονου της μάχης. Αντίπαλοι είναι ο στρατός του Ρωμαϊκού κράτους υπό τον ύπατο Λεύκιο Αιμίλιο Παύλο και η Μακεδονία υπό το βασιλιά Περσέα ως ισχυρότερη ελληνική δύναμη, την οποία συνδράμουν λίγες ελληνικές συμμαχικές δυνάμεις. Στη συγκεκριμένη μάχη, σύμφωνα με τις πηγές οι αντίπαλοι παρέταξαν ισοδύναμο αριθμητικά στρατό.

ΜΑΧΗ ΠΥΔΝΑΣ

Οι αντίπαλοι στη μάχη της Πύδνας

Αρχικά, η Μακεδονική Φάλαγγα δημιουργεί λόγω σάρισας αδιαπέραστο τείχος που επιτρέπει στον εχθρό μόνο την υποχώρηση, συνδυαστικά όμως με το ιππικό-τακτική που χρησιμοποίησε επιτυχημένα αρκετές φορές στο παρελθόν ο Μ. Αλέξανδρος- γίνεται ακαταμάχητη καθώς φέρνει τον αντίπαλο μεταξύ σφύρας και άκμονος. Ωστόσο, στην κρίσιμη μάχη της Πύδνας, είναι ανεξήγητη ή μη εμπλοκή του περίφημου Ιππικού.

Το γεγονός, επέτρεψε στους Ρωμαίους όχι απλά την υποχώρηση, αλλά και να παρασύρουν τους Μακεδόνες σε ανώμαλο έδαφος, όπου πέρασαν σε θανατηφόρα-καταστρεπτική αντεπίθεση, λόγω ανεπάρκειας μακεδονικής φάλαγγας να αντιμετωπίσει τις λεγεώνες σε μάχη σώμα με σώμα. Οι Μακεδόνες δεν ήταν προετοιμασμένοι γι’ αυτό το είδος μάχης, κάτι που μαρτυρά ο οπλισμός που περιορίζεται σε ένα ξιφίδιο και μια εξίσου μικρή ασπίδα. Αντίθετα οι λεγεώνες, ήταν πολύ καλύτερα εξοπλισμένες και εκπαιδευμένες για τέτοιες μάχες. Έτσι, όσο η μάχη διεξάγονταν σε ομαλό έδαφος, οι Μακεδόνες έμοιαζαν ανίκητοι. Ο ίδιος ο ύπατος αναγνώρισε πως δεν είχε αντικρύσει κάτι φοβερότερο στη μάχη. Ωστόσο, λόγω της έλλειψης στήριξης από το ιππικό η μακεδονική φάλαγγα έχασε τη συνοχή της κι αυτό επέτρεψε στις ευέλικτες λεγεώνες να εισχωρήσουν στα κενά και να συντρίψουν τον μακεδονικό στρατό. Επιπλέον, οι Ρωμαίοι έριξαν στη μάχη πολεμικούς ελέφαντες με καταστρεπτικές συνέπειες για τους Μακεδόνες.

Στο ερώτημα γιατί δεν πήρε μέρος το μακεδονικό ιππικό στη συγκεκριμένη μάχη- τη δεύτερη μεγαλύτερη σε ελληνικό έδαφος μετά απο αυτήν των Πλαταιών-μόνο με υποθέσεις μπορούμε να μιλήσουμε, με συνηθέστερη αυτήν της προδοσίας. Πάντως οι συνέπειες υπήρξαν τεράστιες, καθώς άνοιξε ο δρόμος για την ολοκληρωτική υποταγή της Ελλάδας στη Ρώμη

2. Αρχαία Ρώμη-ύστερη αρχαιότητα

Αντίπαλοι: Ρωμαίοι και σύμμαχοι-Ούννοι και σύμμαχοι

Ιστορικό πλαίσιο: Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έχει απωλέσει το δυναμισμό που τη χαρακτήριζε και έχει εισέλθει σε βαθιά κρίση. Ήδη αρκετά γερμανικά φύλα, πιεζόμενα από τη μάστιγα των ασυγκράτητων μέχρι τότε Ούννων, έχουν περάσει στη Ρωμαϊκή επικράτεια σχηματίζοντας τα δικά τους βασίλεια, άλλοτε με βία κι άλλοτε αναγνωριζόμενα από τη Ρώμη ως “Φοιδεράτοι” (ομόσπονδοι). Άλλωστε, ο Ρωμαίος στρατηγός Αέτιος, ο οποίος είχε ζήσει με τους Ούννους, ζήτησε την συνδρομή τους για την αντιμετώπιση στρατιωτικών κινδύνων. Ωστόσο, όταν στο θρόνο του επιθετικού νομαδικού φύλου ανέρχεται ο Αττίλας, στόχος γίνεται η ίδια η Ρώμη και τα εδάφη της.

μάχη των Εθνών

Ζωγραφική απεικόνιση της Μάχης των Εθνών

Μάχη των Καταλανικών πεδίων ή Μάχη των Εθνών 451 μ.Χ

Η συγκεκριμένη μάχη έχει πάρει το πρώτο όνομά της από την περιοχή που διεξήχθη, ενώ το δεύτερο το οφείλει στην πληθώρα των συμμαχικών λαών που πολέμησαν και με τις δύο πλευρές. Το τελευταίο γεγονός, καταδεικνύει και τη ρωμαϊκή παρακμή (και) σε στρατιωτικό επίπεδο, καθώς πρωταγωνιστές στη μάχη έχουν πάψει να είναι οι πάλαι ποτέ ασυναγώνιστες ρωμαϊκές λεγεώνες. Ο Ρωμαϊκός στρατός υπό την ηγεσία του στρατηγού Αέτιου, αποτελείται από Φράγκους, Σάξονες, Βουργουνδούς, Κέλτες και Βησιγότθους. Αυτό το ετερόκλητο μόρφωμα αντιμετωπίζει τους Ούννους και τις υποτελείς υπό αυτούς φυλές. Η φονικότατη μάχη κρατάει όλη την ημέρα, με σοβαρές απώλειες για τους 2 στρατούς και στο τέλος οι Ούννοι αναγκάζονται να αποσυρθούν πέρα από το Ρήνο. Στην πραγματικότητα πρόκειται για την τελευταία μεγάλη στρατιωτική επιτυχία της Ρώμης, ενώ κάποιες μαρτυρίες θέλουν τον ηγέτη των Ούννων να φτάνει στα πρόθυρα της αυτοκτονίας, λόγω της ταπείνωσης που ένιωσε.

Το ιστορικό μυστήριο έγκειται στο γεγονός, πως ενώ ο Αέτιος θα μπορούσε να επιχειρήσει την ολοσχερή καταστροφή του αντιπάλου, εκμηδενίζοντας έτσι τη βαρβαρική απειλή, επέτρεψε στον Αττίλα να διαφύγει με το υπόλοιπο του στρατού του. Η πιθανότερη εκδοχή για την επιλογή του, στηρίζεται στην υπόθεση πως ήθελε να χρησιμοποιήσει μελλοντικά την απειλή των Ούννων, ενάντια σε απειλητικά γερμανικά ή άλλα φύλα. Όπως και να έχει, τα πραγματικά κίνητρα του Ρωμαίου στρατηγού θα παραμείνουν στη σφαίρα των υποθέσεων, καθώς στη συνέχεια δολοφονήθηκε από τον αυτοκράτορα Βαλεντινιανό. Λίγα χρόνια αργότερα, η άλλοτε πανίσχυρη Ρώμη θα αλωθεί από γερμανικά φύλα, ενώ ο τελευταίος Ρωμαίος αυτοκράτορας Ρωμύλος Αυγουστύλος θα εκθρονιστεί από τον βάρβαρο στρατηγό Οδόακρο

3. Ύστερος Μεσαίωνας-Οθωμανική επικράτεια

Αντίπαλοι: Οθωμανοί υπό τον Βαγιαζήτ (κεραυνός)-Μογγόλοι υπό τον Ταμερλάνο (Τιμούρ ο χωλός)

ΤΑΜΕΡΛΑΝΟΣ

Ο νομάδας επιδρομέας Ταμερλάνος, αυτοαποκαλούμενος και «μάστιγα του Θεού»

Ιστορικό πλαίσιο: Ο Ταμερλάνος αυτοαποκαλούμενος και ως “μάστιγα του Θεού”, αποτελεί έναν από τους πλέον διάσημους νομάδες επιδρομείς-κατακτητές, ο οποίος δημιούργησε μια βραχύβια αυτοκρατορία στην κεντρική Ασία με κέντρο την Σαμαρκάνδη. Αν και μογγολικής καταγωγής, ήταν εκτουρκισμένος και γνωστός για τις θηριωδίες του, ειδικά στις πόλεις που πρόβαλαν αντίσταση. Συνήθως, από τη λεηλασία και τη σφαγή προστάτευε διάσημους καλλιτέχνες, μηχανικούς, τεχνίτες, επιστήμονες κ.ο.κ της εποχής του, τους οποίους μετέφερε στην πρωτεύουσά του για την αξιοποίηση των δεξιοτήτων τους. Ως αντιφατική προσωπικότητα, πέραν της απίστευτης ωμότητας που χρησιμοποιούσε ενάντια στους αντιπάλους του, λάτρευε τη συναναστροφή με καλλιεργημένους ανθρώπους. Σύμφωνα με κάποιες μαρτυρίες τον γοήτευε το σκάκι, αλλά προσπαθούσε να το κάνει ακόμα πιο περίπλοκο με τη χρήση ζώων ή επιπλέον πιονιών δικής του επινόησης. Για να νομιμοποιηθεί στα μάτια των μογγολικών φύλων και να κερδίσει την αφοσίωσή τους, παντρεύτηκε-μεταξύ άλλων-μια απόγονο του Τζέκινς Χαν. Στα πεδία των μαχών είχε κατατροπώσει αρκετούς στρατούς από τα δυνατότερα κράτη της εποχής του όπως: το Χανάτο της Χρυσής Ορδής, το ιλχανάτο της Περσίας, το σουλτανάτο του Δελχιού, την Αίγυπτο των Μαμελούκων.

Την ίδια εποχή, βρίσκονταν σε άνοδο η Οθωμανική αυτοκρατορία υπό τον σουλτάνο Βαγιαζήτ, με το προσωνύμιο “Κεραυνός” που είχε κερδίσει χάρη στις αστραπιαίες επιθέσεις του. Ο συγκεκριμένος, εγαινίασε το έθιμο της αδελφοκτονίας μεταξύ των επίδοξων διαδόχων της θέσης του σουλτάνου και δεν υπολείπονταν σε αγριότητα του Ταμερλάνου. Στην μάχη της Νικόπολης όπου κατατρόπωσε την Ιπποσύνη της δύσης, σταμάτησε τη σφαγή αιχμαλώτων, μόνο μετά από παρακλήσεις των συμβούλων του, αηδιασμένων από την ωμότητα. Στη συνέχεια επέστρεψε στην πολιορκία της Κωνσταντινούπολης κι η πόλη σώθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, χάρη στην εισβολή του Ταμερλάνου στα οθωμανικά εδάφη.

ΤΑΜΕΡΛΑΝΟΣ-ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ

Η βραχύβια αυτοκρατορία του Ταμερλάνου με κέντρο τη Σαμαρκάνδη

Η μάχη της Άγκυρας 1402 μ.Χ

Ο Βαγιαζήτ βλέποντας τον στρατό του Ταμερλάνου να εισβάλει στην επικράτειά του, λύνει την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης και σπεύδει να τον αναχαιτίσει. Έτσι, οι δύο τρομερότεροι στρατοί της εποχής βρέθηκαν αντιμέτωποι έξω από την Άγκυρα. Ο στρατός του Ταμερλάνου, σύμφωνα με τις πηγές φαίνεται να υπερτερούσε αριθμητικά, αλλά όχι συντριπτικά. Από την άλλη, ο Βαγιαζήτ μπορούσε να βασίζεται στο μαχητικότατο ιππικό των Σέρβων (υποτελείς των Οθωμανών εκείνη την περίοδο), αλλά και στο σώμα επίλεκτων Γενιτσάρων. Η σφοδρότατη σύγκρουση ξεκίνησε με την αρχική υπεροχή των Οθωμανών που έστρεψαν τους αντιπάλους τους σε υποχώρηση. Ωστόσο, την κρισιμότερη στιγμή κι ενώ όλα έδειχναν πως ο αήττητος μέχρι τότε στρατός του Ταμερλάνου θα γνώριζε την πρώτη ήττα, συνέβη το αναπάντεχο. Το αριστερό σώμα του οθωμανικού στρατού, αποτελούμενο από Τατάρους (επισήμανση: για το μογγολικής καταγωγής φύλο, το όνομα Τάταροι θεωρείται καταχρηστικό και λανθασμένο για αρκετούς ιστορικούς) αποσκίρτησε και ενώθηκε με τον εχθρό. Αυτή η δυσερμήνευτη κίνηση είχε τραγικές συνέπειες για το Βαγιαζήτ και το υπόλοιπο του στρατού του. Ενώ βρίσκονταν τόσο κοντά στη νίκη, οι ισορροπίες άλλαξαν αστραπιαία, με αποτέλεσμα ο οθωμανικός στρατός να περικυκλωθεί και να ηττηθεί κατά κράτος. Επιπλέον, ο Οθωμανός ηγέτης συνελήφθη ζωντανός, καθώς προσπαθούσε να διαφύγει. Στο επίμαχο γεγονός της σύλληψης, οι γνώμες των ιστορικών διίστανται. Υπάρχει η άποψη που θέλει τον Ταμερλάνο να εξευτελίζει τον Βαγιαζήτ, φυλακίζοντας τον σε κλουβί κι υποβάλλοντας τον στην ταπείνωση να βλέπει τη γυναίκα του γυμνή να υπηρετεί τον Μογγόλο επιδρομέα. Ωστόσο, υπάρχουν ιστορικοί που αμφισβητούν την εκδοχή ως κατασκευασμένη, ώστε να υπερτονιστεί η σκληρότητα του Ταμερλάνου, ο οποίος συμπεριφέρθηκε με σεβασμό και γενναιοψυχία στον μεγάλο του αντίπαλο. Όπου κι αν βρίσκεται η αλήθεια για το προηγούμενο περιστατικό, το αναμφισβήτητο γεγονός είναι πως ο Βαγιαζήτ σύντομα πέθανε στην αιχμαλωσία. Έτσι μια σχεδόν σίγουρη νίκη, χάρη σε μια αναπάντεχη και δυσερμήνευτη αποσκίρτηση, μετατράπηκε σε πανωλεθρία για τους Οθωμανούς, οι οποίοι καθυστέρησαν στην επίτευξη του πολυπόθητου στόχου που άκουγε στο όνομα Κωνσταντινούπολη άλλον μισό αιώνα.

4. Νέοι Χρόνοι: 20ος αιώνας-Γαλλία

Αντίπαλοι: Γάλλοι και Βρετανικό σώμα- Ναζιστική Γερμανία

Το ιστορικό πλαίσιο: Καθότι στο blog υπάρχει πληθώρα κειμένων που καλύπτει από πολλές πλευρές το πρώτο μισό του 20ου αιώνα και τους δύο παγκόσμιους πόλεμους (Ιστορία γενική, οικονομική, κοινωνική κ,λ,π), θα περιορίσουμε τη συγκεκριμένη περιγραφή κυρίως στα στρατιωτικά γεγονότα. Η ναζιστική επιθετικότητα αρχίζει με την κατάληψη της Τσεχοσλοβακίας, όμως οι σύμμαχοι θεωρώντας πως θα εξευμενίσουν τον Χίτλερ παρακολουθούν άτολμοι. Στη συνέχεια, η ναζιστική Γερμανία έχοντας εξασφαλίσει την ευμενή στάση της Σοβιετικής Ένωσης, χάρη στο ελεγχόμενο ηθικά και όχι μόνο “Σύμφωνο μη επίθεσης” που υπόγραψαν οι υπουργοί εξωτερικών των δύο χωρών Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, εισβάλουν στην Πολωνία. Σ’ αυτήν την κίνηση, Γαλλία και Αγγλία δεν μπορούν πλέον να παριστάνουν τους ουδέτερους και καθώς βλέπουν συμφέροντά τους να θίγονται κηρύσσουν τον πόλεμο στη Γερμανία. Ωστόσο, η τακτική “αστραπιαίου πολέμου” κάνει την καλοκουρδισμένη γερμανική πολεμική μηχανή να μοιάζει ασυγκράτητη. Έτσι μέσα σε λίγους μήνες καταλαμβάνουν διαδοχικά: Δανία, Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο. Σειρά έχει η Γαλλία, η οποία διαθέτει τη θεωρητικά απόρθητη γραμμή οχυρών Μαζινό.

ΝΑΖΙ-ΠΑΡΙΣΙ

Τα ναζιστικά στρατεύματα παρελαύνουν στο Παρίσι (στο βάθος η αψίδα του θριάμβου).

Η μάχη της Γαλλίας- Μάιος 1940

Η γαλλική άμυνα στηρίζεται κυρίως στα Γαλλο-Γερμανικά σύνορα και την πανίσχυρη οχυρωματική γραμμή Μαζινό. Επιπλέον, ένα βρετανικό εκστρατευτικό σώμα αποτελούμενο από 52 μεραρχίες, έχει σπεύσει προς συνδρομή των Γάλλων. Στην πραγματικότητα, οι Γερμανοί αχρηστεύουν αυτή τη γραμμή άμυνας εισβάλλοντας από το Βέλγιο και παρακάμπτοντας την οχυρωματική γραμμή Μαζινό. Οι Γερμανοί καταλαμβάνουν το Παρίσι, δίχως να έχουν ξεχάσει την τιμωριτική και σκληρή συνθήκη των Βερσαλλιών που τους επιβλήθηκε με την λήξη του Α’ Παγκόσμιου Πόλεμου. Έτσι με ρεβανσιστική διάθεση, επιβάλουν τώρα τους δικούς τους όρους, σύμφωνα με μια εκδοχή, επιλέγουν μάλιστα για λόγους συμβολισμού το ίδιο βαγόνι που είχε υπογραφεί η προηγούμενη συνθήκη. Ωστόσο, και αυτή η μάχη κρύβει ένα ιστορικό παράδοξο. Στην Δουνκέρκη έχουν παγιδευτεί περισσότεροι από 100.000 Γάλλοι στρατιώτες και όλο σχεδόν το βρετανικό εκστρατευτικό σώμα που ανέρχονταν σε περισσότερους από 200.000 Βρετανούς μάχιμους. Ο γερμανικός στρατός βρίσκεται μόλις οχτώ χιλιόμετρα μακριά και υπό φυσιολογικές συνθήκες, θα μπορούσε άνετα να αιχμαλωτίσει αυτό το διόλου αμελητέο αριθμητικά εχθρικό σώμα, καθώς διαθέτει απόλυτη υπεροπλία σε δυνάμεις (άρματα μάχης, επίλεκτες δυνάμεις κ,λ.π). Όμως τα γερμανικά στρατεύματα επιδεικνύουν ανεξήγητη ολιγωρία, ενώ τη Δουνκέρκη βομβαρδίζει η Λουτβάφε. Έτσι, με τη βοήθεια και της RAF, το σύνολο των παγιδευμένων Άγγλο-Γάλλων διαφεύγει δια θαλάσσης. Εδώ, αξίζει να σχολιάσουμε και μια συνηθισμένη λογική του Τσόρτσιλ στο πνεύμα “ο σκοπός αγιάζει τα μέσα”, καθώς έδωσε διαταγή να βυθιστεί ο σχεδόν παροπλισμένος γαλλικός μεσογειακός στόλος, αδιαφορώντας παντελώς για τις ανθρώπινες απώλειες, υπό το φόβο ενδεχόμενης συνεργασίας με τους ναζί. Βέβαια, επιστρέφοντας στο θέμα, μάταια θα αναζητήσουμε κάποια στρατιωτική λογική για την ανεξήγητη κι ενάντια στην τακτική του αστραπιαίου πολέμου, ολιγωρία των ναζί. Αποτέλεσμα του επίσης δυσερμήνευτου γεγονότος, θα είναι οι ναζί να ξαναβρούν μπροστά τους περισσότερους από 300.000 εκπαιδευμένους κι ετοιμοπόλεμους στρατιώτες, τους οποίους θα μπορούσαν να αιχμαλωτίσουν σχετικά εύκολα. Το συγκεκριμένο λάθος αποτελεί την απαρχή μιας σειράς τακτικών λαθών που σε μεγάλο βαθμό έκριναν τον πόλεμο.

5. Ελλάδα-Δεκεμβριανα κ’ 1ος γύρος Ελληνικού εμφύλιου

Αντίπαλοι: Έλληνες και Βρετανικά στρατεύματα- Ελληνικό κίνημα ΕΑΜ-ΕΛΑΣ

Το ιστορικό πλαίσιο: Το συγκεκριμένο γεγονός καθώς αφορά την ελληνική ιστορία, εύλογα προκαλεί ακόμα εντάσεις και φόρτιση. Με αυτήν την έννοια σκεφτήκαμε αν θα έπρεπε να το συμπεριλάβουμε στο κείμενο, καθώς η ορθή ανάγνωση του θέματος που θίγουμε, απαιτεί συναισθηματική αποστασιοποίηση και εστίαση αποκλειστικά στο “μυστήριο” που αποτελεί το νήμα για όλες τις μάχες που περιγράψαμε. Επιπλέον, ακριβώς για τον προηγούμενο λόγο, οι πηγές που επιλέξαμε και παραθέτουμε πιο κάτω, φροντίσαμε να εμπεριέχουν στο μέτρο του δυνατού, αυτήν την προϋπόθεση της αποστασιοποίησης και της εστίασης στο επίμαχο.

Οι ναζί λοιπόν εγκαταλείπουν την Ελλάδα, την οποία ελέγχει στο μεγαλύτερο μέρος της το ΕΑΜ και το στρατιωτικό του σκέλος ο ΕΛΑΣ. Εκτός αυτών, δυνάμεις κυρίως στην περιοχή της Ηπείρου διαθέτει κι ο ΕΔΕΣ του Ν. Ζέρβα.

ΔΕΚ-2

Άρματα μάχης στο κέντρο της Αθήνας. Η καθημερινή ενίσχυση των βαριά οπλισμένων βρετανικών στρατευμάτων, έκρινε τη μάχη της Αθήνας

Η μάχη της Αθήνας-Δεκέμβρης 1944

 Πέραν των σεναρίων συνωμοσίας κι ενδεχομενικών πλην αναπόδεικτων εντολών από το σοβιετικό κέντρο, σε επίπεδο τακτικής και στρατηγικής, αποτελούν δυσερμήνευτα μυστήρια:

1ον) η επιλογή της ηγεσίας του ΕΑΜ να μην καταλάβει αμέσως μετά την γερμανική αποχώρηση την Αθήνα, δημιουργώντας έτσι τετελεσμένα γεγονότα για το ποιος ελέγχει στρατιωτικά την Ελλάδα. 2ον) Ακόμα και μετά το πρώτο ¨μυστήριο», κατά τα περίφημα Δεκεμβριανά, τα οποία ξεκίνησαν μετά το αιματοκύλισμα ενός ειρηνικού συλλαλητήριου, η ηγεσία επιλέγει ξανά να μην ρίξει στη μάχη τους εμπειροπόλεμους αντάρτες και να περιοριστεί στις δυνάμεις του άπειρου Εφεδρικού ΕΛΑΣ. Μάλιστα, παρά την αρχική υπεροχή των ΕΛΑΣιτών, η έκβαση της μάχης αλλάζει με την καθημερινή άφιξη βαριά οπλισμένων βρετανικών στρατευμάτων. Παρ’όλα αυτά, η ηγεσία αναλώνει τις πιο εμπειροπόλεμες δυνάμεις και τον αρχικαπετάνιο τους Άρη Βελουχιώτη στο δευτερεύουσας σημασίας κυνήγι του Ν. Ζέρβα και των ΕΔΕΣιτών στην Ήπειρο ή απλά τις κρατά αμέτοχες εκτός Αθήνας. Αποκορύφωμα του «μυστήριου» αποτελεί η δυσμενής για το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ συμφωνία της Βάρκιζας, παρά τον στρατιωτικό έλεγχο και υπεροχή του σε ολόκληρη την Ελλάδα, πλην της Αθήνας. Αν δε, συνυπολογίσουμε και την επιλογή αποχής από τις εκλογές, κατά τις οποίες-σύμφωνα με  τις περισσότερες εκτιμήσεις της εποχής-το ΕΑΜ θα μπορούσε να διεκδικήσει ακόμα και την εξουσία, το μυστήριο κορυφώνεται. Δηλαδή, τη στιγμή και στην ιστορικά σπάνια συγκυρία, που το ΕΑΜ θα μπορούσε είτε να επιβληθεί λόγω της αρχικής στρατιωτικής υπεροχής του ΕΛΑΣ, είτε να ανέλθει στην εξουσία μέσω της νόμιμης διεξαγωγής εκλογών, δεν επιλέγει τίποτα από τα δύο και προχωρά σε μια σειρά αυτοκαταστροφικών επιλογών που είχε τα γνωστά αποτελέσματα με αποκορύφωμα τον εθνικό διχασμό κι έναν αιματηρό εμφύλιο, στον οποίο μάλιστα οι πρώην συνεργάτες των ναζί αντί να δικαστούν όπως έγινε στην υπόλοιπη Ευρώπη, εξιλεώθηκαν ώστε να επαναλάβουν με μεγαλύτερη λύσσα τα εγκλήματά τους, ενάντια σε αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και τις οικογένειές τους. Τραγική ειρωνεία αποτελεί το γεγονός πως τους περισσότερους από τους προηγούμενους, ενώ είχαν αιχμαλωτιστεί από τον ΕΛΑΣ, έπειτα από διεξαγωγή σκληρών μαχών, τους παρέδωσαν στους Εγγλέζους ώστε να δικαστούν. Φυσικά, οι τελευταίοι αντί για δίκη τους επανεξόπλισαν και τους έστειλαν να εξαπολύσουν ένα κύμα πρωτοφανούς τρομοκρατίας.

ΠΗΓΕΣ

1) ΕΤΡΟΥΣΚΟΙ- ΑΡΧΑΙΑ ΡΩΜΗ από 1.500 π.Χ -600 μ.Χ/ ΙΣΤΟΡΙΑ-ΤΕΧΝΕΣ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

2) ΜΑΧΕΣ ΠΟΥ ΚΑΘΟΡΙΣΑΝ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΞΕΡΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ/ΙΣΤΟΡΙΑ-ΤΕΧΝΕΣ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3) Oι Ευρωπαίοι/Αρβελέρ-Ayamard

4) Παγκόσμια Ιστορία/Time life books

5) Η μάχη της Πύδνας/Κ. Παπαδημητρίου/Περιοδικό ‘Στρατιωτική Ιστορία”

6) Η Ιστορία της Ελλάδας/Δομή

7) Η Ιστορία του 20ου αιώνα/Ελληνικά Γράμματα

8) Οι μεγάλες μάχες του 20ου αιώνα/Η Ιστορία του 20ου αιώνα/Ελληνικά Γράμματα

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: