Skip to content

“Πέτρινα χρόνια”, η κλασική και διαχρονικά επίκαιρη ταινία του Π. Βούλγαρη

21/05/2016

ΠΕΤΡΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ-1

Ο Π. Βούλγαρης μεταφέρει στην μεγάλη οθόνη τη ζωή δύο νέων αγωνιστών της αριστεράς στα δύσκολα μετεμφυλιακά χρτόνια. Πρόκειται για την πραγματική ιστορία του Μπάμπη Γκολέμα και της Ελένης Βούλγαρη, που γνωρίζονται σαν μέλη του παράνομου Κ.Κ.Ε, μοιράζοντας προκυρήξεις στην περιοχή της Λάρισας.

Βρισκόμαστε στα μέσα της δεκαετίας του 50′ κι ο εμφύλιος πόλεμος έχει τελειώσει, στο στρατιωτικό τουλάχιστον πεδίο. Ωστόσο, το κηνύγι μαγισσών ενάντια στους αγωνιστές της αριστεράς, συνεχίζεται με αμείωτη ένταση: συλλήψεις, βασανιστήρια, φυλακές, εκτοπίσεις, εξορίες, εκτελέσεις. Οι διώξεις από την αστυνομία, άλλοτε με πραγματικά στοιχεία κι άλλοτε όχι, διαβιβάζονται στις δικαστικές αρχές σχεδόν πάντα διογκωμένες, με τρόπο αυθαίρετο. Ο τύπος της εποχής, περισσότερο αναπαράγει τα γεγονότα, με βερμπαλιστικά άρθρα που υποδαυλίζουν το κλίμα διχασμού, παρά αποτυπώνει την αντικειμενική αλήθεια.

Εκτός των αντρών, πολλές γυναίκες της ΕΑΜικής αντίστασης δεν εξαιρούνται από το απάνθρωπο πείραμα κοινωνικής χειρουργικής που ακούει στο όνομα “Αναμορφωτήριο Μακρονήσου” και υπό την άσκηση σωματικών και ψυχολογικών βασανηστηρίων, πιέζονται για την υπογραφή δήλωσης μετάνοιας. Πολλοί είναι αυτοί που δε λυγίζουν όμως, μέσα σ’ αυτήν την επίγεια κόλαση, την οποία ο Π. Κανελόπουλος κάποτε είχε χαρακτηρίσει ως “Παρθενώνα της σύγχρονης Ελλάδας”! Μιας Ελλάδας που στη διεθνή σκακιέρα, είχε προσαρτηθεί ερήμην της, στη σφαίρα επιρροής αρχικά της Βρετανίας κι αργότερα των Η.Π.Α.

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα και σε συνθήκες παρανομίας, οι δύο νέοι προσπαθούν να βιώσουν τον έρωτά τους, κάτω από τις πλέον αντίξοες συνθήκες. Σύντομα ,ο Μπάμπης συλλαμβάνεται για το μοίρασμα προκυρήξεων και καταδικάζεται σε 15ετή φυλάκιση, με την κατηγορία της κατασκοπίας. Η Ελένη ανάγκεζεται να περάσει στην παρανομία και καταφεύγει στην Αθήνα, όπου βρίσκει καταφύγιο σε σπίτια συντρόφων της. Η χρονική συγκυρία συμπίπτει με την μεγαλύτερη απόδραση πολιτικών κρατουμένων στα ελληνικά χρονικά. Για την ιστορία και το κλίμα της εποχής, αναφέρουμε πως εικοσιεπτά κομμουνιστές πολιτικοί κρατούμενοι, δραπετεύουν από τις φυλακές υψίστης ασφαλείας στα Βούρλα της Δραπετσώνας. Ο Παπάγος τους επικυρήσει άμεσα, με το ποσό των 5.000 δρχ για πληροφορίες και 30.000 δρχ για κατάδοση. Αν και το μέτρο δε θα επιφέρει άμεσα αποτελέσματα, τελικά μόνο 11 θα γλυτώσουν οριστικά, 15 θα συλληφθούν αργότερα κι ένας θα δολοφονηθεί στα σύνορα.

Η Ελένη για αρκετά χρόνια θα ξεφεύγει από ελέγχους της αστυνομίας, όμως ο κλοιός δείχνει να στενεύει. Σ’ αυτό το διάστημα, διακινδυνεύει την επιβίβασή της στο πλοίο με το συμβολικό όνομα “Ευτυχία”, ώστε να δει έστω τον αγαπημένο της, κατά τη μεταγωγή του στις φυλακές της Αίγινας. Παρ’ ότι γνωρίζονται ελάχιστα, ο ερώτας τους δυναμώνει με το πέρασμα του χρόνου. Έτσι, όταν εκείνος θα αποφυλακιστεί τελικά το 1966, η σχέση τους θα ολοκληρωθεί για πρώτη φορά κι η Ελένη θα μείνει έγκυος.

Ωστόσο, ακολουθεί η δικτατορία των συνταγματαρχών, που δε θα τους επιτρέψει να ζήσουν για πολύ καιρό μαζί. Όταν η Ελένη τηλεφωνεί στο καφενείο του χωριού για να μιλήσει με τη μητέρα της, ώστε να της ζητήσει να κατέβει στην Αθήνα, ο καφετζής παρακολουθεί κρυφά τη συζήτηση. Σε μια ακόμα συμβολική σκηνή, ο χαφιές καφετζής επισκέπτεται την εκκλησία και μέσα σ’ αυτήν καταδίδει την Ελένη, ώστε να εισπράξει την επικύρηξη. Ακολουθεί η σύλληψη και η δίκη της σε στρατοδικείο, όπου θαρραλέα υπερασπίζεται την αγωνιστική παράδοση της οικογένειάς της. Αναφέρει στους δικαστές και το ακροατήριο την δολοφονία του παππού της, την εκτέλεση του πατέρα της, τις εξορίες της μητέρας της και τους αγώνες που έδωσαν ενάντια στους Γερμανούς οι αδελφές της. Το στρατοδικείο, παρά το γεγονός πως οι μάρτυρες κατηγορίας, δεν κατέθεσαν τίποτα ουσιαστικό της επιβάλει εξοντωτική ποινή. Στη φυλακή θα γεννήσει και τον καρπό του έρωτά της με τον Μπάμπη, ο οποίος αποτελεί όπως λέει και η ίδια “τον μικρότερο πολιτικό κρατούμενο”.

ΠΕΤΡΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ-2

Παράλληλα, ο Μπάμπης εξωθείται πάλι στην παρανομία και σύντομα συλλαμβάνεται ξανά. Στη συνέχεια ακολουθούν κάποιες από τις συγκλονιστικότερες σκηνές της ταινίας. Οι δύο εραστές τυγχάνει για κάποιο διάστημα να βρίσκονται στις ίδιες φυλακές και σε αντικριστές πτέρυγες. Χρησιμοποιώντας σαν καθρέφτες, πακέτα από τσιγάρα, επικοινωνούν με σήματα σχηματίζωντας το “Σε αγαπώ”! Συνάμα, η Ελένη σηκώνει τον τρίχρονο γιο της κι ο Μπάμπης ακούει για πρώτη φορά να τον αποκαλεί μπαμπά! Έπειτα από πολλά χρόνια διώξεων κι ελάχιστη μεταξύ τους επαφή, γίνεται δεκτό το αίτημά τους για γάμο εντός των φυλακών. Λόγω έλλειψης καταλληλότερου προσώπου, κουμπάρος θα γίνει ο μικρός τους γιος, ενώ οι κρατούμενες των φυλακών δημιουργούν ένα σχεδόν πανηγυρικό κλίμα.

Η ταινία κλείνει με την αποφυλάκιση της Ελένης κατά την Μεταπολίτευση. Η ίδια βρίσκεται μπροστά σε ένα σορό από φωτογραφίες γεμάτες μνήμες και μοιάζει να κάνει απολογισμό της μέχρι τότε ζωής της.

Σ’ αυτήν την καταπληκτική ταινία, ο Βούλγαρης αφενός αποθεώνει την ένταση και τη διάρκεια του έρωτα κάτω από τις πλέον αντίξοες συνθήκες, αφετέρου αναδεικνύει τα “πέτρινα χρόνια” μιας γενιάς που θυσίασε τη ζωή της, στο βωμό των ιδανικών για μια καλύτερη ζωή. Οι συγκεκριμένοι άνθρωποι, θα μπορούσαν να γλυτώσουν πολλά από τα βάσανα και τους διωγμούς, υπογράφωντας απλά μια δήλωση μετάνοιας. Όμως κανείς απ’ τους δύο δε διανοήθηκε να πράξει κάτι τέτοιο. Αυτή η αταλάντευτη πίστη σε ένα όραμα που δε γνωρίζει συμβιβασμούς, αποτελεί πιθανά και το πιο επίκαιρο μήνυμα των ημερών μας. Ίσως κανείς δεν το περιγράφει καλύτερα από τον ίδιο τον Μπάμπη Γκολέμα «Τα πέτρινα χρόνια δεν είμαστε εμείς οι δύο και το παιδί μας, αλλά μια ολόκληρη στρατιά ανθρώπων που αγωνίστηκαν για ένα καλύτερο αύριο.»

@n.avlonis.

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: