Skip to content

“Άγγελος” μια ταινία του 1982, πραγματική γροθιά στο στομάχι

19/05/2016

Aggelos               «Άγγελος” μια ταινία του 1982, πραγματική γροθιά στο στομάχι

Διάρκεια: 126′

Είδος: Κοινωνική

Εταιρία παραγωγής: Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου

Σκηνοθεσία: Γιώργος Κατακουζηνός

Σενάριο: Γιώργος Κατακουζηνός

Μουσική σύνθεση: Σταμάτης Σπανουδάκης

Παραγωγός: Γιώργος Κατακουζηνός

Φωτογραφία: Τάσος Αλεξάκης

Ηθοποιοί: Μιχάλης Μανιάτης , Διονύσης Ξανθός , Κατερίνα Χέλμη , Βασίλης Τσάγκλος , Γιώργος Μπάρτης , Μαρία Αλκαίου , Αλέκα Τουμαζάτου , Ελένη Κούρκουλα , Αλίκη (I) , Τάσος Παπαδάκης , Μπάμπης Σαρηγιαννίδης , Νίκος Κούρος , Στέλιος Λιονάκης , Μιχάλης Γιαννάτος , Μιχάλης Αγγελιδάκης , Παύλος Κοντογιαννίδης , Μενέλαος Ντάφλος , Τάσος Πολυχρονόπουλος , Διονύσης Σαμαρτζής , Τάκης Μόσχος , Σπύρος Μπιμπίλας , Νίκος Μαντάς , Χρήστος Πάντζαλης

Η ταινία “Άγγελος”, γυρισμένη στις αρχές της δεκαετίας του 80′, αποτελεί εξαίρεση για το θέμα και τον τρόπο που το πραγματεύεται, συγκριτικά με παρόμοιες παραγωγές κοινωνικού περιεχομένου της ίδιας εποχής, με φτηνό ηθικοπλαστικό χαρακτήρα.

Αξίζει να αναφέρουμε πως είναι βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα της εποχής, με κορμό βιογραφικά στοιχεία ενός νεαρού ομοφυλόφιλου. Ωστόσο, ο ίδιος ο πρωταγωνιστής, είχε διαμαρτυρηθεί αρχικά για παραποιήσεις στο σενάριο σχετικά με το οικογενειακό του προφίλ, αλλά και ως προς το επίμαχο ζήτημα της έκδοσης με αμοιβή που αρνούνταν σταθερά.

Εδώ λοιπόν οφείλουμε την εξής επισήμανση, η ιδέα της ταινίας εδράζεται σε πραγματικά γεγονότα, αλλά το σενάριο δεν παρουσιάζει μια πιστή βιογραφία. Στην προσπάθεια προσέγγισης ενός θέματος ταμπού όπως η ομοφυλοφιλία, ο σκηνοθέτης ακολουθεί ένα σενάριο με παρεκλίσεις αλλά δίχως εξωραϊσμούς. Άλλωστε, είναι γνωστές οι αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν κατά την παραγωγή της συγκεκριμένης προσπάθειας.

Αν λοιπόν αξίζει να γράψουμε για τη συγκεκριμένη ταινία, είναι γιατί θιγεί ένα θέμα ταμπού, ειδικά για την εποχή που γυρίστηκε

Ας περάσουμε όμως σε μια συνοπτική παρουσίαση της ταινίας.

ΤΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΠΡΟΦΙΛ

Η οικογένεια του Άγγελου κάθε άλλο παρά ευτυχισμένη και συναισθηματικά ισοροπημένη, μπορεί να χαρακτηριστεί. Ο πατέρας είναι εργάτης και με προβλήματα λόγω αλκοόλ. Η μητέρα, αναγκάζεται κι αυτή να εργαστεί σε φάμπρικα, ώστε να συμπληρώνει το πενιχρό ειοσόδημα, ενώ είναι αυτή που προσπαθεί να κρατήσει τις ήδη εύθραυστες οικογενειακές ισορροπίες. Μέλος της οικογένειας είναι και η αδελφή του Άγγελου, ένα κορίτσι με ειδικές ικανότητες και αυξημένη ανάγκη για φροντίδα. Η γιαγιά από την πλευρά της μητέρας, αντιπροσωπεύει την άρνηση της λήθης, σε οικογενειακό επίπεδο κι όχι μόνο. Μια επίσκεψη του ΆγΓελου σε αυτήν, αποτελεί μία από τις ωραιότερες σκηνές της ταινίας. Εκείνη του εξομολογείται πολλά από το παρελθόν κι ο λόγος της δημιουργεί αντίλαλο στους τοίχους της φτωχικής της παράγκας. Καθώς για την ίδια, η εγγονή δεν αποτελεί το πρότυπο το θηλυκού που θα ήθελε, εκμυστηρεύεται στον Άγγελο πόσο θα επιθυμούσε να είναι εκείνος κορίτσι. Μέσα απ’ αυτήν την εξομολόγηση, ο σκηνοθέτης περνά υπόρητα κι αφήνει ανοιχτό, το ζήτημα μιας ενδεχόμενης οικογενειακής επίδρασης στις κατοπινές ερωτικές επιλογές του εγγονού της.

ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ

Η ζωή του νεαρού Άγγελου, αρχίζει να περιπλέκεται, όταν γνωρίζει έναν ναύτη, ο οποίος σταδιακά αποδεικνύεται πως είναι επαγγελματίας προαγωγός. Ο πρωταγωνιστής, με την αθωότητα της ηλικίας του, ερωτεύεται τον προηγούμενο, που προσχεδιασμένα τον οδηγεί στην πορνεία και την παρανομία. Η συναισθηματική επιρροή που ασκεί ο συγκεκριμένος άντρας, αλλά και οι περιορισμένες επιλογές για μια αξιοπρεπή διαβίωση, κάμπτουν τους αρχικούς ηθικούς φραγμούς του Άγγελου και τον οδηγούν στο να εκδίδεται για λόγους όχι αποκλειστικά βιοποριστικούς, αλλά και ως θύμα εκετάλλευσης από τον εραστή-προαγωγό. Έτσι, ο αρχικός έρωτάς του, σύντομα θα μετατραπεί σε εφιάλτη, με πολλά τραγικά περιστατικά να τραυματίζουν τον ψυχισμό του και να τον οδηγούν σε μια ζωή κόλαση.

Γεγονός καμπή, αποτελεί η επίθεση και το λιντσάρισμα που δέχεται από “αγανακτισμένους-νοικοκυραίους”. Οι ίδιοι τον οδηγούν στην αστυνομία, εμφανώς κακοποιημένο. Ωστόσο, ο επικεφαλής αξιωματικός, αντί να τους ασκήσει δίωξη για αυτοδικία, περιορίζεται σε μια υποκριτική ηθικολογία για την δική τους ανομία, ενώ εξαντλεί την αυστηρότητά του επάνω στον Άγγελο. Ο τελευταίος θα είναι στο εξής σεσημασμένος, ενώ η αστυνομία ενημερώνει τόσο το στρατό καθώς ο πρωταγωνιστής έτυχε να υπηρετεί τη θητεία του, όσο και το οικογενειακό του περιβάλλον. Σαν αποτέλεσμα των χειρισμών αυτών, ακολουθεί η αυτοκτονία του πατέρα του, ο οποίος δεν μπορεί να αντέξει ούτε την ιδέα των ερωτικών επιλογών του γιού του, ούτε-ακόμα περισσότερο- την ηθική κατακραυγή που ξεσπάει με την διαρροή της είδησης.

Αποτέλεσμα των εξελίξεων είναι ο Άγγελος να βρεθεί πλέον παγιδευμένος και έρμαιο στις διαθέσεις του προαγωγού, ο οποίος κάμπτει τις όποιες αντιρρήσεις του θύματός του, με άσκηση βίας, σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης.

Τραγικό επίλογο αυτής της ηθικής και κοινωνικής έκπτωσης, αλλά και της αβίωτης πλέον ζωής, λόγω επαναλλαμβανώμενων περιστατικών ψυχικής και σωματικής βίας, αποτελεί η δολοφονία του προαγωγού από τον Άγγελο.

ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

Μέσα από το σενάριο, αναδεικνύονται γλαφυρά, οι οικογενειακές πιέσεις, το κοινωνικό πλαίσιο της εποχής-επίκαιρο έως τις μέρες μας-στο οποίο ο νεαρός πρωταγωνιστής ασφυκτιά, λόγω της ερωτικής του επιλογής, τα καθημερινά αδιέξοδα που τον εξωθούν σε μια σχεδόν μαθηματικά προδιαγραμμένη εφιαλτική ζωή. Οι λόγοι προφανείς, καθώς η ερωτική επιλογή αντιμετωπίζεται ως “κουσούρι”, γεγονός που φέρνει στο φως την κοινωνική υποκρισία, την απόρριψη, τον αποκλεισμό και την ομοφοβία, με απόλυτα ρεαλιστικό τρόπο.

Ας αναλογιστούμε πως στην Ελλάδα των αρχών του 80′ δεν είχε εμφανιστεί ακόμη ο ιός HIV, ο οποίος αργότερα πιστώθηκε αυθαίρετα στους ομοφυλόφιλους, εντείνοντας το κυνήγι μαγισσών, αλλά το ήδη συντηρητικό περιβάλλον της Ελληνικής πραγματικότητας, εξωθούσε και καθιστούσε τη συγκεκριμένη ερωτική επιλογή σε έναν αυτοκαταστροφικό μονόδρομο, δίχως πολλά περιθώρια αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Ο΄Άγγελος αποτελεί τη φιγούρα του νεαρού και εμφανίσιμου ομοφυλόφιλου, ποθητού όχι μονάχα από περιθωριακούς, αλλά και από “νοικοκυραίους” που υποκριτικά κρύβονται πίσω από την ανωνυμία. Ωστόσο, στο πρόσωπο του Άγγελου και κάθε Άγγελου, διαφαίνεται η υποκρισία μιας ολόκληρης κοινωνίας, η οποία επιδιώκει την “κάθαρση” μέσω της δημιουργίας εξιλαστήριων θυμάτων. Μέσα σ’ αυτή τη διώκουσα και ελάχιστα ανεκτική απέναντι στη διαφορετικότητα κοινωνία, ο πρωταγωνιστής καθίσταται τελικά αποδιοπομπαίος τράγος και θύμα των πιο σκοτεινών και βίαιων ενστίκτων. Η ταινία μπορεί να μην ακολουθεί πιστά την πραγματική ζωή του πρωταγωνιστή στο σύνολό της, προσπαθεί όμως να τραβήξει το πέπλο που κρύβει την πιο απάνθρωπη πραγματικότητα, για μια ομάδα ανθρώπων που οδηγούνται στο περιθώριο, με μοναδικό κριτήριο την ερωτική τους επιλογή. Στην ουσία, προσπαθεί να φωτίσει μια τραγωδία δίχως κάθαρση.

ΟΤΑΝ Η ΙΔΙΑ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΞΕΠΕΡΝΑΕΙ ΣΕ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ ΚΙ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

Όπως επισημάναμε στην αρχή, η συγκεκριμένη ταινία-γροθιά στο στομάχι, παρ’ ότι δεν ακολουθεί πιστά στο σύνολό της, τα πραγματικά περιστατικά, έχει βιογραφικά στοιχεία και είναι βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα. Στην πραγματική ζωή, ο Άγγελος βίωσε τον δικό του, πραγματικό Γολγοθά. Ωστόσο, η πραγματική προσωπική του ιστορία, αποτελεί από τις περιπτώσεις που η ίδια η ζωή, ξεπερνάει σε αισιοδοξία την Τέχνη. Ο πρωταγωνιστής έκτισε την ποινή του και βρήκε τη δύναμη να σταθεί όρθιος και να διεκδικήσει μια δεύτερη ευκαιρία απ’ τη ζωή. Βγαίνοντας από τη φυλακή, όχι μονάχα δε λύγισε, αλλά αποτελεί Λειτουργό στον τομέα της υγείας. Κάνοντας τα προσωπίκά του βιώματα δύναμη, πλέον βοηθάει άλλους συνανθρώπους του, ώστε να σταθούν κι αυτοί στα πόδια τους. Σ’ αυτό το πραγματικό σενάριο, δεν υπάρχει τίποτα εξωραϊσμένο. Του Άγγελου δεν του χαρίστηκε τίποτα και η όποια τελική εξέλιξη, αποτελεί προσωπική του κατάκτηση. Αποτελεί πλέον παράδειγμα της ανθρώπινης θέλησης, ικανής να ανατρέπει τις πιο σκληρές αντιξοότητες και συνάμα να ανορθώνεται από το έρεβος στο εκθαμβωτικό φως της κάθαρσης.

 

@AVLONIS

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: