Skip to content

Πελαγία Μπότση: μια παρουσίαση της, ως συγγραφέα Παιδικής Λογοτεχνίας

07/01/2016

Πελαγία Μπότση: μια παρουσίαση της, ως συγγραφέα Παιδικής Λογοτεχνίας και το νέο υπό έκδοση παραμύθι της

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

 

Η Πελαγία Μπότση

                       Η Πελαγία Μπότση

Η Πελαγία Μπότση ζει κι εργάζεται στην Αθήνα. Σπούδασε θέατρο στη Δραματική Σχολή Αθηνών και Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

 

Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα σε ηλικία 22 ετών με την πρώτη της διάκριση σε πανελλαδικό διαγωνισμό λογοτεχνίας για το διήγημα “Στην Κόλαση” το οποίο συμπεριλαμβάνεται στην συλλογή διηγημάτων “Γραφής Έργα”- εκδόσεις Ωρίωνας. Ολοκληρώνοντας τις θεατρικές σπουδές ασχολήθηκε με την συγγραφή και σκηνοθεσία θεατρικών έργων και παράλληλα υπήρξε ιδρυτικό μέλος ποιητικής ομάδας με προσανατολισμό την ανάδειξη νέων ποιητικών φωνών. Ποίηση της ίδιας θα βρείτε στις ανθολογίες “Προσοχή στο κενό»-εκδόσεις Ashinart και “Καπνίζοντες και μη καπνίζοντες”- εκδόσεις Βακχικόν.

ΚΑΠΝΙΖΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΜΗ ΚΑΠΝΙΖΟΝΤΕΣ, ανθολογία με ποίηση της Π. Μπότση

    ΚΑΠΝΙΖΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΜΗ             ΚΑΠΝΙΖΟΝΤΕΣ, ανθολογία με     ποίηση της Π. Μπότση

Κύρια επαγγελματική της δραστηριότητα είναι η θεατρική αγωγή στην εκπαίδευση. Ως εκ τούτου δραστηριοποιείται στην συγγραφή παιδικών διηγημάτων. Θα βρείτε στα βιβλιοπωλεία το παραμύθι “ Νηρίς-Νηρίς Η γοργόνα με τη χρυσή καρδιά” από τις εκδόσεις Βακχικόν. Η Νηρίς-Νηρίς είναι μια γοργόνα που δείχνει αλληλεγγύη, δυναμισμό και αυταπάρνηση.  Με τις ίδιες εκδόσεις έχει ξεκινήσει νέα συνεργασία για την έκδοση του δεύτερου παραμυθιού της που θα πραγματοποιηθεί την Άνοιξη του 2016. Το τελευταίο αποτελεί μια εκπαιδευτική περιπέτεια, προσεγγίζοντας την έννοια των ουράνιων σωμάτων και φυσικών νόμων  για την προσχολική ηλικία έως τις πρώτες τάξεις του δημοτικού.

 

Η κριτική του καθηγητή και κριτικού παιδικής λογοτεχνίας Γιάννη Σ.Παπαδάτου για το πρώτο παραμύθι  της Πελαγίας Μπότση “ Νηρίς-Νηρίς Η γοργόνα με τη χρυσή καρδιά” με εικονογράφηση του Γεράσιμου Γιαλατσάτου

“ Νηρίς-Νηρίς Η γοργόνα με τη χρυσή καρδιά”

“ Νηρίς-Νηρίς Η γοργόνα με τη χρυσή καρδιά”

 

Διαβάζοντας την ιστορία της Πελαγίας Μπότση, πήγα πολύ μακριά στο χρόνο. Η ωραία Νηρίς Νηρίς, δηλαδή, με πήγε. Άνοιξα τον υπολογιστή μου και φρεσκάρισα τις γνώσεις μου για τις Νηρηίδες. Ήταν, λοιπόν, νύμφες, κόρες του Νηρέα και της Ωκεανίδας Δωρίδας και εγγονές του Ωκεανού. 50 ή 100 τον αριθμό, η Νηρίς-Νηρίς υποθέτω είναι η 51η ή η 101η. Kαι η καλύτερη. Γιατί ήταν ένα δίμορφο πλάσμα μεταξύ νηρηίδας και γοργόνας. Αυτά τα όντα ζούσαν στο θαλάσσιο βυθό, κολυμπούσαν, έπαιζαν με  δελφίνια τραγουδούσαν και ασχολούνταν με τα πλούσια μαλλιά τους. Δεν τους άρεσε δε να τις συγκρίνουν στην ομορφιά με τις γήινες γυναίκες. Σίγουρα όμως έκαναν λάθος. Δεν μπορούσαν να υπολογίσουν πως χιλιάδες χρόνια μετά θα παρουσιαζόταν μια άλλη που θα ήταν και καλύτερή τους και δε θα είχε τέτοια κόμπλεξ. Που, μάλιστα θα αντιστεκόταν με τον τρόπο της σε παρόμοιους αρρωστημένους μυθολογικούς εγωισμούς.

Λοιπόν, εκείνες είχαν τη δύναμη να ταράζουν τη θάλασσα αλλά και να την ηρεμούν. Ήταν αθάνατες. Η άλλη, η γνωστή μας, η σημερινή, μάλλον δε θέλησε την αθανασία γιατί στην ουσία, με την πράξη της, επέλεξε να έρθει στον κόσμο των ανθρώπων και ως εκ τούτου να γίνει θνητή. Εκείνες, μόνιμες κάτοικοι του βυθού της θάλασσας. Η Νηρίς, μια έκπτωτη παρουσία. Εκείνες τις λάτρεψε η τέχνη και η λαογραφία μάλιστα τις αναπαρήγαγαν με διάφορες μορφές. Ετούτη, θα τη λατρέψουν τα παιδιά.  Όπως και την άλλη της μορφή. Της αδερφής του Μεγαλέξανδρου, δηλαδή.

Κοιτάξτε τώρα τις σας έγραψα! Σέρφαρα στο διαδίκτυο για εκείνες. Κι αν ήμουν δάσκαλος σε δημοτικό θα γγξπαρότρυνα και τους μαθητές μου να το κάνουν. Να ψάξουν στο διαδίκτυο, να μιλήσουμε την άλλη μέρα για τις Νηρηίδες και τις γοργόνες και ξαφνικά να τους δείξω το βιβλίο της Πελαγίας Μπότση η οποία θαυμάσια -συνειδητά ή και ασύνειδα- εκμεταλλεύτηκε, σύμφωνα και με τους θεωρητικούς, το διακείμενο των μυθολογικών θαλάσσιων όντων και έδωσε μια ιστορία με ανανεωτικές   τάσεις. Τι καλύτερο θα μπορεί να κάνει ένα βιβλίο από το να θέσει τους αναγνώστες σε κίνηση; Δεν το κάνουν πολλά βιβλία.

Επομένως ένα το κρατούμενο για το βιβλίο της Πελαγίας Μπότση. Θέτει τους αναγνώστες σε κίνηση και πριν αλλά και μετά την ανάγνωση. Γιατί, μπορούν να το αναπαραστήσουν με παντομίμα, με δραματοποίηση, με θεατρικό παιχνίδι, με μουσική, με ζωγραφική. Πάλι, δεν το επιτυγχάνουν όλα τα βιβλία. Γιατί δεν είναι να το κάνεις εσύ, επειδή το θέλεις, αλλά το βιβλίο, αν σε παρακινεί, να το κάνεις. Γιατί η αφήγηση της Πελαγίας Μπότση έχει σύγχρονες εικόνες που μπορούν οι θεωρητικοί να τις εντάξουν στη μεταμυθοπλασία και στον μαγικό ρεαλισμό, δηλαδή, στο πλαίσιο του μεταμοντέρνου.

Δύο τα κρατούμενα, επομένως. Με ένα σύγχρονο βιβλίο που εκμεταλλεύεται θαυμάσια σχετικές αφηγήσεις της μυθολογίας αλλά και της λαογραφίας, στις οποίες σκληρά τιμωρείται όποιος υποτίθεται ότι προδίδει κάποιο μυστικό. Τις ανανεώνει, θα έλεγα.

Και τώρα πάμε στην αφήγηση σε συνδυασμό αφενός με τον αναγνώστη αφετέρου με την πραγματικότητα. Η Νηρίς, μια γοργόνα με θαυμάσια και όχι συνηθισμένη ουρά, γεννήθηκε στο βυθό και ζούσε σ’ ένα ναυαγισμένο πλοίο που βούλιαξε λόγω του φαινομένου «Στοχαστικού κυματοειδούς τραμπόλιου». Πρόκειται για φράση που μας μεταφέρει συνειρμικά στις κυματοειδείς ρυτιδώσεις του χωροχρόνου και η οποία κινητοποιεί τον αναγνώστη να ανακαλέσει στη μνήμη του εικόνες και να «ψάχνει»/ερευνά (σε βιβλία ή στο διαδίκτυο) αυτό το φαινόμενο, παράλληλα με τους επιστήμονες που βέβαια, ψάχνουν, όπως αναφέρεται ακόμα μέχρι και σήμερα. Το πλοίο έκρυβε χρυσάφι με το οποίο ζούσαν οι κάτοικοι του βυθού. Κι ήταν ένα μυστικό αυτό που δεν ήθελαν να διαρρεύσει.

Η γοργόνα, λοιπόν, ήταν ένα άτομο που ήθελε να προσφέρει στους άλλους. Οι φίλοι της περιποιούνταν τα μαλλιά της και την άφηναν στους βράχους. Κι όσο κι αν τους έλεγε να βοηθήσουν όποιον το είχε ανάγκη, εκείνοι αρνούνταν. Δεν την άφηναν να κάνει αυτό που της άρεσε. Να και μια έμμεση διδαχή. Που βγαίνει αβίαστα και υπόγεια.

4Τρία τα κρατούμενα, επομένως. Που αρκετά βιβλία, θα έλεγα και δόκιμων συγγραφέων, δεν το καταφέρνουν τόσο καλά. Ένας   θεωρητικός, ο Stephens, λέει πως ένα βιβλίο όταν περνάει τη διδαχή και το μήνυμα υπόγεια είναι από τη μια πλευρά καλό, αν περνάει «καλά» πράγματα και από την άλλη «κακό» αν περνάει άσχημα πράγματα. Κι εδώ η μικρή Νηρίς προσπαθούσε να κάνει αυτό που ήθελε, κι οι άλλοι βουτηγμένοι στην τρυφηλότητα  και στο χρυσάφι δεν την άφηναν. Βρήκε όμως  το δρόμο μόνη της. Και γίνεται ένα- έμμεσο, δίχως διδακτισμό και με υψηλά μηνύματα- πρότυπο για τους αναγνώστες. Όταν  κινδύνεψε ένας ψαράς εκείνη τον έσωσε. Έβαλε το χρέος πάνω από τον εαυτό της. Αλτρουισμός. Και ανατροπή τους στερεότυπου! Στοιχείο του σύγχρονου μεταμοντερνισμού. Όχι σαν την γνωστή που έπρεπε πρώτα να ρωτήσει!

Τέσσερα τα κρατούμενα. Αυτό το γεγονός της στοίχισε στην ουσία την παραμονή της στο βυθό. Εξορίστηκε, αφού τιμωρήθηκε με το να χάσει την ουρά της. Άλλο λαογραφικό αλλά και κινηματογραφικό διακείμενο. Ανέβηκε στη γη και βρήκε τον ψαρά που είχε σώσει. Βρήκε την ελευθερία της, δηλαδή. Προηγουμένως παρατήρησε πράματα που  δεν τα είχε δει όπως αρχαία βυθισμένα αγάλματα που χόρεψε μαζί τους στην εμφάνιση του συγκροτήματος «Σφυρίδες εν δράσει». Εκπληκτικής ωραιότητας και ποιητικής σύλληψης είναι η σκηνή του χορού των αγαλμάτων. Θα πει ο Σεφέρης στο Σπίτι Κοντά στη θάλασσα: -… γιατί τ’ αγάλματα δεν είναι πια συντρίμμια ,είμαστε εμείς. Τ’ αγάλματα λυγίζουν αλαφριά…

Όπως  και της μουσικής. Ιδανικές οι τελευταίες εικόνες της Νηρίς εγκαταλείποντας ή ίδια το βυθό. Μές από φεγγερά περάσματα καί κρυφές τής θάλασσας στοές, θα πει ο Ελύτης στο Μονόγραμμα. Ξέρετε, η λογοτεχνία λειτουργεί και με αυτό που προείπαμε: με διακείμενα. Και αυτό το μικρό βιβλίο είναι γεμάτο. Κι είναι ένα επιπλέον προσόν του γιατί διαβάζεται ευχάριστα από διαφορετικές ηλικίες. Η καθεμιά θα ανακαλύψει και κάτι. Από τέτοιες εικόνες οι μικροί θα δουν το παιχνίδι, οι μεγάλοι την ποίηση. Μην και δεν είναι το ίδιο πράμα; Η ποίηση είναι το παιχνίδι που παίζουν μεταξύ τους οι λέξεις είχε γράψει ένας θεωρητικός, ο Read. Παιγνιώδες και ποιητικό επομένως το περιεχόμενο. Μεταμυθοπλασία, δηλαδή, λένε οι θεωρητικοί.

Πέντε τα κρατούμενα. Αλλά δε συνεχίζω,  θα χάσουμε το λογαριασμό. Γιατί υπάρχει κι ένα έχτο κρατούμενο με την παιγνιώδη και το σπουδαιότερο εκφραστική εικονογράφηση, κοντά στα συναισθήματα του κειμένου, του Γεράσιμου Γαλιατσάτου, που δεν  μπορεί να μην είναι παρά   συμπατριώτης μου, Κεφαλονίτης.

Αλλά για να… σοβαρευτούμε: είναι εντυπωσιακό τουλάχιστον το πώς σε λίγες αράδες η ιστορία αφηγείται τόσα πολλά στιγμιότυπα παράταιρα μεταξύ τους, φαινομενικά όμως. Γιατί και από την πλευρά της ανάγνωσης, ο αναγνώστης μεταφέρεται από το βυθό της θάλασσας από ένα μυστικό κόσμο που του αποκαλύπτεται ως εάν ήταν γήινος με τα αρνητικά του από τη μια σε ένα κόσμο ανθρώπινο που θα έλεγε κάποιος πως όλα αρχίζουν από την αρχή και όλα είναι ανοιχτά. Κι ένα επιπλέον προσόν  της ιστορίας: έχει ανοιχτό τέλος. Για παράδειγμα, θα κατέληγε με έναν αντιλογοτεχνικό διδακτισμό αν, ας πούμε η κοπελιά, ή ο ψαράς, ερωτευόντουσαν. Αυτό εναπόκειται στον αναγνώστη να το προχωρήσει, αλλά ακόμη και σε άλλες διαδρομές της Νηρίς – Νηρίς, μιας γοργόνας που απαρνήθηκε στην ουσία το υλικό χρυσάφι, γιατί εκείνο που την καθοδηγούσε ήταν το χρυσάφι στα συναισθήματά της στην εγκόσμια πια ζωή της. Και βέβαια, δε θα αναφερθώ καθόλου στην ψυχαναλυτική προσέγγιση της ιστορίας. Ο βυθός, η μήτρα, η αποτίναξη της στερεοτυπίας και η αληθινή ανεύρεση, στην ουσία ενός χαμένου και πλαστού εγώ. Αλλ’ αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Ψυχανεμίζομαι ότι η Νηρίς θα έχει μέλλον και σε άλλες ιστορίες της Πελαγίας Μπότση μιας νέας συγγραφέως που πιστεύω ακράδαντα πως αν συνεχίζει τις λογοτεχνικές της καταθέσεις, γιατί απ’ ό,τι είδα είναι πολυτάλαντη, το μέλλον της στην ελληνική παιδική λογοτεχνία της υπόσχεται μόνο καλές κι ευχάριστες εικόνες. Θα κλείσω επικαλούμενος το Ρίτσο και κάποιους στίχους του από το Εμβατήριο του Ωκεανού: Και τραγουδάμε τη θάλασσα, κοιτώντας το ασημένιο σύννεφο πλάι στ’ ανοιξιάτικο φεγγάρι. Ακούσαμε το τραγούδι της θάλασσας και δεν μπορούμε πια να κοιμηθούμε. Μετέωρο κατάφωτο ασίγαστο το τραγούδι της θάλασσας. Έξω από τα παράθυρα το γαληνό κιθάρισμα του μπάτη.

Δηλαδή, εκείνου που θα συναντά η Νηρίς βοηθώντας κάθε φορά τους ανθρώπους. Και πιθανόν μαζί με τον ψαρά. Έχοντας στη μνήμη τους τη μουσική των σφυρίδων και το χορό των αγαλμάτων.

Γιάννης Σ. Παπαδάτος

Το νέο υπό έκδοση παραμύθι της Π. Μπότση

9

 

Την άνοιξη του 2016 αναμένεται η έκδοση του δεύτερου παραμυθιού της Π. Μπότση με εικονογράφηση από 16την Μάνια Μπότση. Το έργο απευθύνεται σε παιδιά της προσχολικής ηλικίας έως τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, με παιδαγωγική-εκτός των άλλων- επιδίωξη την προσέγγιση  των ουράνιων σωμάτων και των φυσικών νόμων.

Κυρίαρχο ρόλο στο βιβλίο διαδραματίζει η πρώτη γνωριμία του παιδιού με τις επιστήμες μέσα από την τέχνη και το παιχνίδι.

Η κοσμοναύτης σκυλίτσα Λάικα

Η κοσμοναύτης σκυλίτσα Λάικα

Παράλληλα, το παραμύθι προσφέρεται για διασκεδαστικά θεατρικά παιχνίδια και προτείνονται αστεία πειράματα φυσικής με σκοπό την προσέγγιση λειτουργιών της φύσης που αναφέρονται στην επικείμενη ιστορία.

Συμπληρωματικά με το κείμενο, η εικονογράφηση, όπως αυτή της πρώτης κοσμοναύτη σκυλίτσας Λάικα, φιλοδοξεί να κρατήσει αδιάπτωτο το ενδιαφέρων των μικρών αναγνωστών, βοηθώντας τους έτσι να γνωρίσουν με διασκεδαστικό τρόπο την έννοια των ουράνιων σωμάτων. Με αυτόν τον πρωτότυπο τρόπο η συγγραφέας μοιάζει να επιδιώκει  ένα διπλό στόχο, αφενός την ψυχαγωγία των μικρών αναγνωστών, αφετέρου το κέντρισμα του ενδιαφέροντος σε μια πρώτη επαφή με την επιστήμη.

Advertisements
2 Σχόλια
  1. Reblogged στις Ιδεογράφος.

    Μου αρέσει!

Trackbacks & Pingbacks

  1. Πελαγία Μπότση: μια παρουσίαση της, ως συγγραφέα Παιδικής Λογοτεχνίας – Ιδεογράφος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: