Skip to content

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ: Κ. ΓΑΒΡΑΣ “ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΣΤΗ ΔΥΣΗ”

14/12/2015

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ: Κ. ΓΑΒΡΑΣ “ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΣΤΗ ΔΥΣΗ”

   

Παράδεισος στη Δύση του Κ. Γαβρά

Παράδεισος στη Δύση του Κ. Γαβρά

  Ημερομηνία κυκλοφορίας:19 Φεβρουαρίου 2009 (Ελλάδα)

  1. Σκηνοθεσία: Κώστας Γαβράς
    Σενάριο: Κ. Γαβράς, Jean-Claude Grumberg
    Διεύθυνση Φωτογραφίας: Patrick Blossier
    Μουσική: Armand Amar
    Ηθοποιοί: Riccardo Scamarcio, Juliane Koelhler, Eric Caravaca, Ulrich Tukur
    Μυθοπλασία, Γαλλία-Ελλάδα-Ιταλία, 2009, έγχρ, 110 λεπτά
    Παραγωγή: KG Productions, Odeon, Patheé, France 3 Cinema, Nova, ΕΡΤ, ΕΚΚ, Φίνος Φιλμ, East Media Services (με την συμμετοχή επίσης των: Canal Plus, Cinecinema, Region Ile De France)
    Διανομή: Rosebud

 

 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ 

Το θέμα της ταινίας του Κ. Γαβρά είναι σίγουρα παραπάνω από επίκαιρο καθώς προσπαθεί να προσεγγίσει το ζήτημα των οικονομικών μεταναστών, οι οποίοι δεν έχουν νομιμοποιητικά έγγραφα. Ο προβληματισμός που γεννιέται από την πλευρά μας ως θεατών, είναι στον τρόπο με τον οποίο επιλέγει ο σκηνοθέτης να μας παρουσιάζει ένα ζήτημα που έχει πάρει διαστάσεις ανθρωπιστικής κρίσης και κλυδωνίζει την ηθική και τον Πολιτισμό της Δύσης, με τον τρόπο που αυτή προσπαθεί να το διαχειριστεί.

Όχι ο σκηνοθέτης δεν αποφεύγει να θίξει προβλήματα όπως η εκμετάλλευση, η εξαπάτηση, το διαρκές κυνήγι από την αστυνομία κι άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες στην Οδύσσεια τους προς την “πολιτισμένη Δύση”, όμως ο τρόπος που επιλέγει να το κάνει, σίγουρα δεν τα αναδεικνύει στο πραγματικό τους βαθμό και διάσταση.

Πρωταγωνιστής είναι ο οικονομικός μετανάστης Ηλίας που το νήμα της διαδρομής του προς τη Δύση, ξεκινά στην ταινία πάνω σε ένα καράβι γεμάτο με μετανάστες. Όταν το σκάφος εντοπίζεται από το λιμενικό, αρχίζει και η περιπέτεια του Ηλία, ο οποίος επιλέγει να πηδήξει στη θάλασσα για να αποφύγει τη σύλληψη κι έπειτα από πολύωρο κολύμπι να βρεθεί σε ένα ελληνικό νησί, εντός ενός πολυτελούς θερέτρου για εύπορους τουρίστες.

Απ’ αυτό το σημείο κι έπειτα το σενάριο “τρέχει” με γρήγορους ρυθμούς, όπως και τα πολλά πλάνα βλέπουμε τον Ηλία να τρέχει για να αποφύγει κινδύνους ή κάποια ενδεχόμενη σύλληψη. Μέσα σ’ αυτό το διαρκές τρέξιμο, ξετυλίγεται και η πλοκή που θέλει τον πρωταγωνιστή να επιδιώκει με κάθε τρόπο και μέσο να φτάσει στο Παρίσι, το οποίο συμβολίζει το όνειρό του για μια καλύτερη ζωή, λόγω της γνωριμίας του με έναν μάγο-ταχυδακτυλουργό που με τα κόλπα του εντυπωσίασε τον Ηλία και κυρίως, λόγω της πρότασης του μάγου να ψάξει να τον βρει αν φτάσει ποτέ στην πόλη του φωτός.

Ωστόσο, υπάρχει μια επιλογή του σκηνοθέτη, η οποία κατά τη γνώμη μας επενεργεί παραπειστικά, αντί να να αναδεικνύει στο πραγματικό τους μέγεθος τα τεράστια προβλήματα της συντριπτικής πλειοψηφίας των μεταναστών. Αυτή είναι η εξωτερική εμφάνιση του Ηλία που τον καθιστά ελκυστικό στα δυτικά αισθητικά πρότυπα. Έχουμε ξαναθίξει εμφατικά σε κάποια ανάλυση έργου (Shelley M., Φρανκεστάιν ή ο Σύγχρονος Προμηθέας- Ανάλυση έργου: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (λινκ:https://istoriatexnespolitismos.wordpress.com/2013/06/05/shelley-m-%CF%86%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%BA%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%B9%CE%BD-%CE%AE-%CE%BF-%CF%83%CF%8D%CE%B3%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CF%82-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%B7%CE%B8%CE%AD%CE%B1/ ) για το πως η αισθητική επενεργεί όχι μονάχα στα συναισθήματα των ανθρώπων, αλλά ακόμα και στην εξαγωγή ηθικών κρίσεων για το ανθρώπινο υποκείμενο.

Από αυτήν την άποψη και υπό το πρίσμα ενός ανθρώπου που συχνά γίνεται αντικείμενο ερωτικού πόθου κι όχι μόνο, ακόμα και τα προβλήματα των μεταναστών που προσπαθεί να αναδείξει ο σκηνοθέτης, εμφανίζονται “στρογγυλεμένα” κι όχι σε όλη τους την τραγικότητα.

Η αισθητική δηλαδή, καταλήγει να λειτουργεί εξωραϊστικά και σε κάποιο βαθμό αποπροσανατολίζει από την εστίαση στη ρίζα των πραγματικών δυσκολιών που έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι οι δεκάδες χιλιάδες οικονομικοί μετανάστες, για τους οποίους η έλλειψη νομμοποιητικών εγγράφων τους καθιστά να ζουν, να κινούνται, να εργάζονται, ανάμεσά μας σαν άνθρωποι σκιές. Δίχως ταυτότητα, δίχως στοιχειώδη ασφάλεια και κυρίως με τη σκληρή συνειδητοποίηση πως το όνειρο της Δύσης αποτελούσε τελκά φενάκη.

Ως προς το τελευταίο ζήτημα, ο σκηνοθέτης επιλέγει να το αφήσει ανοιχτό και στην κρίση μας, καθώς ο Ηλίας καταφέρνει τελικά να φτάσει στο Παρίσι, μονάχα που η αντιμετώπισή του από το μάγο είναι αδιάφορη και σίγουρα όχι όπως την είχε φανταστεί ο πρωταγωνιστής. Έτσι, ο Ηλίας καταλλήγει να περιπλανιέται μονάχος στα ηλύσια πεδία, δίχως να γνωρίζουμε ποιες είναι οι σκέψεις του ή οι επιλογές του, έπειτα από τη ματαίωση που βίωσε στην ολιγόλεπτη συνάντηση με τον άνθρωπο που είχε στηρίξει τα όνειρά του.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: