Skip to content

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΣΥΝΤΟΜΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ: 70 ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

07/11/2014

ΣΥΝΤΟΜΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ: 70 ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ- ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ (Εκδόσεις Τόπος)

Συγγραφική ομάδα «Καλώς Κείμενα»: Ευ. Χεκίμογλου, Ευφρ. Ρούπα, Αικ. Αναστασίου, Ναυσ. Στεργίου, Π. Μητσοπούλου

70-2

Το συλλογικό έργο Σύντομα κείμενα για μεγάλα έργα: 70 Φιλόσοφοι, μπορεί να ειδωθεί ως ένα ευσύνοπτο εγχειρίδιο εισαγωγής στην Ευρωπαϊκή Φιλοσοφία και δη τη Δυτική.  Ο τρόπος συγγραφής και η γενικότερη δομή του βιβλίου το καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικό και ευκολοδιάβαστο, ειδικότερα για όσους θέλουν να επιχειρήσουν μια πρώτη προσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Φιλοσοφική σκέψη και την εξέλιξή της μέσα στους αιώνες. Πιο συγκεκριμένα, μετά από μια σύντομη εισαγωγή όπου επιχειρείται να οριστεί η φιλοσοφία ως αντικείμενο μελέτης και τα πεδία έρευνάς της, ακολουθεί η παράθεση 70 περίπου μεγάλων φιλοσόφων με χρονολογική σειρά.

Ευνόητα πρώτοι παρατίθενται οι Αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, οι οποίοι έθεσαν και τα θεμέλια του φιλοσοφικού στοχασμού για τον Δυτικό Πολιτισμό. Ακολουθούν οι μεγάλοι Λατίνοι Φιλόσοφοι που καθόρισαν τη Μεσαιωνική Φιλοσοφική σκέψη και σε μεγάλο βαθμό επηρεάστηκαν από την επικράτηση της Χριστιανικής πνευματικότητας στην Ευρώπη.  Στην Τρίτη ενότητα παρουσιάζονται οι φιλόσοφοι που η σκέψη τους καθορίστηκε από το κίνημα της Αναγέννησης, που αποτέλεσε τομή για την έως τότε Ευρωπαϊκή φιλοσοφική και όχι μόνο σκέψη. Με χρονολογική πάντα σειρά, ακολουθούν οι φιλόσοφοι που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στο κίνημα του Διαφωτισμού, αλλά και στην Επιστημονική Επανάσταση των Νέων Χρόνων, ενώ η παρουσίαση φτάνει μέχρι και τους μεγάλους φιλόσοφους του 20ου αιώνα.

Όσον αφορά τώρα την παρουσίαση του κάθε φιλόσοφου ξεχωριστά, η συγγραφική ομάδα αφιερώνοντας δύο σελίδες στον καθένα, παρουσιάζει κάποια σύντομα βιογραφικά στοιχεία για τη ζωή και το έργο τους, ενώ ακολούθως προσπαθούν να αποδώσουν τα βασικά σημεία της διδασκαλίας τους και τέλος, παραθέτουν ένα αυτούσιο απόσπασμα  από κάποιο σημαντικό έργο τους.

Σε γενικές γραμμές μπορούμε να αποτιμήσουμε θετικά τη συγκεκριμένη προσπάθεια, καθώς αποδίδει συνοπτικά μια αρκετά κατατοπιστική εικόνα για το έργο όσων φιλοσόφων παρουσιάζονται στο βιβλίο. Από αυτήν την άποψη εάν στόχοι της συγγραφικής ομάδας, αποτελούν την παρακίνηση των αναγνωστών για περεταίρω εμβάθυνση στο φιλοσοφικό πεδίο και την αντίστοιχη παρότρυνση για ακόμα μεγαλύτερη τριβή με το έργο και τη σκέψη όσων φιλοσόφων συμπεριλαμβάνονται  στο έργο, μάλλον επιτυγχάνεται με αρκετά ικανοποιητικό τρόπο.  Επιπλέον, το βιβλίο μπορεί να λειτουργήσει και σαν μικρό φιλοσοφικό λεξικό, όπου ο αναγνώστης μπορεί να ανατρέξει ώστε να αναζητήσει τις βασικές αρχές και κάποια πραγματολογικά στοιχεία, αρκετών ανθρώπων που διέπρεψαν στην Ευρωπαϊκή Φιλοσοφία.

     Στα θετικά του έργου,  μπορούμε να πιστώσουμε επίσης το γεγονός πως στους σύγχρονους φιλοσόφους, οι 70-1συγγραφείς συγκαταλέγουν ανθρώπους που έπαιξαν σημαίνοντα ρόλο τόσο στη σύγχρονη επιστήμη, όπως ο Δαρβίνος στη βιολογία και ο Βέμπερ στην κοινωνιολογία, όσο και στην επιστημολογία, όπως ο Κ. Πόπερ.

Βέβαια, λόγω ακριβώς της συντομίας του έργου θα ήταν αδύνατο να μην υπάρξουν και παραλείψεις, οι οποίες εντοπίζονται ήδη από το πρώτο μέρος και την παρουσίαση των προσωκρατικών- κοσμολόγων αρχαίων Ελλήνων Φιλοσόφων. Εδώ μπορούμε να εντοπίσουμε εύκολα πως απουσιάζουν για παράδειγμα μεγάλες προσωπικότητες, όπως ο Θαλής ο Μιλήσιος (ένας από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας) ή ο Ηράκλειτος (θεωρούμενος πατέρας της διαλεκτικής φιλοσοφικής σκέψης).

Στο μεσαιωνικό φιλοσοφικό στοχασμό, συνδεδεμένο σε μεγάλο βαθμό με τη θεολογία, η απόλυτη έμφαση δίνεται στη Δύση και τους Λατίνους «χριστιανούς φιλοσόφους», ενώ απουσιάζουν οι αντίστοιχοι του ορθόδοξου χριστιανικού δόγματος και της Βυζαντινής ανατολικής Ευρώπης, όπως ο Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός κ.α.

Στις παραλείψεις του βιβλίου μπορούμε να εντοπίσουμε και την απουσία μεγάλων εκπροσώπων της Πολιτικής Φιλοσοφίας με κυριότερο τον Κ. Μαρξ, αλλά και των επιγόνων του , με πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τον Ιταλό Α. Γκράμσι και τον Ούγγρο Γκ. Λούκατς. Άλλα μεγάλα ονόματα της φιλοσοφικής σκέψης της νεοτερικότητας που δε συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο αποτελούν ενδεικτικά: ο Φόϋερμπαχ, ο Βινγκεστάιν και ο Καστοριάδης. Ενώ από το πεδίο της επιστημολογίας του 20ου αιώνα η πιο  χτυπητή απουσία αποτελεί αυτή  του Τ. Κουν ή ακόμα και του Λακάτος.

Επίσης, ενώ στο βιβλίο μνημονεύονται στα Νέα Ρεύματα οι Σχολιαστές, συμπεριλαμβανομένων των Ελλήνων που κατέφυγαν ή δίδαξαν στην Ιταλία, απουσιάζουν οι σημαντικότεροι Άραβες εκπρόσωποί τους όπως ο Αβικένας ή ο Αβερόης, στοχαστές που επηρέασαν την Ευρωπαϊκή σκέψη και κατ’ αυτόν τον τρόπο αποτέλεσαν τμήμα της. Ενδεικτικό του προηγούμενου, αποτελεί το γεγονός πως ο ίδιος ο Θωμάς Ακινάτης ο οποίος μνημονεύεται στο βιβλίο, αναφέρονταν παρά τις επιμέρους διαφωνίες του, στον Αβερόη με τον τιμητικό τίτλο «ο σχολιαστής», θεωρώντας τον ως τον εγκυρότερο σχολιαστή του Αριστοτέλη.

Τέλος, με μοναδική εξαίρεση τη Σ. ντε Μποβουάρ που παρουσιάζεται τελευταία στο βιβλίο, δεν υπάρχει καμία άλλη  γυναίκα σημαντική για την προσφορά της στη φιλοσοφική σκέψη. Εδώ θα μπορούσαν πιθανά να χωρέσουν κάποιες άξιες μνημόνευσης για τη σκέψη τους, με ενδεικτικό παράδειγμα την Ελληνίδα της Αιγύπτου, νεοπλατωνική φιλόσοφο Υπατία, αλλά και εκπροσώπους τόσο της αρχαίας ελληνικής σκέψης όπως η Διοτίμα, όσο και των Νέων Χρόνων όπως η Γερμανίδα Μαρία Σίβυλλα.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: