Skip to content

Μάχες κ’ Εισβολές που συνέβαλαν στην Ευρωπαϊκή ταυτότητα (Αρχαιότητα-Μεσαίωνας-Νέοι Χρόνοι)

06/06/2014

Όπως έχουμε υποστηρίξει σε άλλα κείμενα από αυτό το blog, η Ευρώπη κατέχει κάποιες σημαντικές ιδιαιτερότητες, συγκριτικά με άλλες Ηπείρους. Μια απ’ αυτές αφορούν τα γεωγραφικά σύνορα που σε αντίθεση λόγου χάρη με την Αμερική ή την Αυστραλία δεν υπήρξαν ποτέ σταθερά και αυτονόητα. Αντίθετα με το πέρασμα των αιώνων και στην πορεία προς τη διαμόρφωση της σημερινής της ταυτότητας, το κέντρο βάρους μετατοπίζονταν με αποτέλεσμα κάποιες φορές να διευρύνεται με λαούς που συμμορφώνονταν με τα νέα χαρακτηριστικά, ενώ κάποιες άλλες να αποκλείονται περιοχές που προηγούμενα αποτελούσαν αυτονόητο κομμάτι της. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν- μεταξύ άλλων- πως στην Αρχαιότητα το Ευρωπαϊκό κέντρο βάρους να εδράζεται στη Μεσογειακή λεκάνη συμπεριλαμβάνοντας έτσι πολιτισμούς και περιοχές όπως η Β. Αφρική. Επίσης, το τμήμα της Μικράς Ασίας, μόνο κατά τη νεωτερικότητα έπαψε να πληρεί τα κριτήρια της Ευρωπαϊκής ταυτότητας. Αντίθετα, ο εκχριστιανισμός λαών που κατοικούσαν σε εδάφη της σημερινής Κεντρο-Ανατολικής Ευρώπης, συνέβαλε ώστε οι περιοχές που κατά την Αρχαιότητα  αποτελούσαν «βαρβαρικά» εδάφη να θεωρούνται σήμερα Ευρωπαϊκό τμήμα. Στόχος της συγκεκριμένης παρουσίασης είναι η ανάδειξη κάποιων κρίσιμων μαχών που συνέβαλαν στη συνειδητοποίηση και τη διαμόρφωση της Ιδιαίτερης Ευρωπαϊκής ταυτότητας, ακριβώς λόγω της συνάντησης με το διαφορετικό.    

 

ΥΣΤΕΡΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ

Η επέκταση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας τον 2ο μ.Χ αιώνα

Η επέκταση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας τον 2ο μ.Χ αιώνα

                  1. Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ Ή ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΑΝΙΚΑ ΠΕΔΙΑ (451 μ.Χ) 20 Ιουνίου 451 μ.Χ Η μάχη στα Καταλανικά πεδία γνωστή και ως Μάχη των Εθνών, λόγω του συνασπισμού συμμάχων που πολέμησαν στο πλευρό και των δύο αντιπάλων. Συγκεκριμένα υπό τον Αέτιο και τους Ρωμαίους πολέμησαν περίπου 260.000 πολεμιστές (Ρωμαίοι,  Βησιγότθοι, Κέλτες) Ενώ με τον Αττίλα και τους Ούννους συμπαρατάχτηκαν περίπου 300.000 άνδρες [ Ούννοι,  Οστρογότθοι και υποτελείς Γέπιδες – Ρουγιανοί – Σκιριανοί – Αλανοί – Βουργουνδοί (Γερμανικά βαρβαρικά φύλα Γοτθικής

αναπαράσταση της Μάχης των Εθνών

αναπαράσταση της Μάχης των Εθνών

καταγωγής) Ρωμαίοι κ’ σύμμαχοι εναντίον Ούννων του Αττίλα. Πρόκειται για την τελευταία μεγάλη στρατιωτική επιτυχία των Ρωμαίων υπό τον Αέτιο, καθώς κατάφερε να αναχαιτίσει τους ασυγκράτητους Ούννους του Αττίλα και τους συμμάχους του. Στην πραγματικότητα, παρά την στρατιωτική Ρωμαϊκή επιτυχία, διαφαίνεται η παρακμή της Αυτοκρατορίας, η πτώση της οποίας θα επέλθει με γοργούς ρυθμούς. Στη Ρωμαϊκή επιτυχία πρωταγωνιστικό ρόλο έπαιξαν οι σύμμαχοι (γερμανικά φύλα και Κέλτες), παρά οι πάλαι ποτέ φημισμένες λεγεώνες. Έκτοτε οι εισβολές και οι μεταναστεύσεις «βαρβαρικών» φύλων στη Ρωμαϊκή επικράτεια θα αλλάξει το χάρτη της Ευρώπης και το κέντρο ισχύος θα μετατοπιστεί στην Κωνσταντινούπολη.

 

 ΟΙ ΕΙΣΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΑΛΛΟΤΕ ΚΡΑΤΑΙΑΣ ΡΩΜΗΣ 

Απεικόνιση της λεηλασίας της Ρώμης από τους Βησιγότθους του Αλάριχου

Απεικόνιση της λεηλασίας της Ρώμης από τους Βησιγότθους του Αλάριχου

1η ΑΛΩΣΗ ΡΩΜΗΣ (Βησιγότθοι 410 μΧ) 24 Αυγούστου του 410 μΧ , λαμβάνει χώρα η κατάκτηση και ξεκινά η τριήμερη καταστροφή της Ρώμης από τους Βησιγότθους του Αλάριχου του Α, οι οποίοι εισβάλουν και καταστρέφουν τη Ρώμη, 8 περίπου αιώνες από την εισβολή των Κελτών και τη μετέπειτα κυριαρχία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η οποία στο απόγειο της δύναμής της επεκτάθηκε σε Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένου τμήματος της Βρετανίας), σε Β. Αφρική και σε μεγάλο τμήμα της Ασίας. Το γεγονός επισφραγίζει την παρακμή και την κατάρρευση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και σηματοδοτεί το τέλος της κλασικής αρχαιότητας και η απαρχή του πρώιμου ΜεσαίωναΟ αρχηγός των Βησιγότθων Αλάριχος υπήρξε πρώην αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού. Μετά τη λεηλασία οι Βησιγότθοι κατευθύνθηκαν στη νότια Γαλλία και την Ισπανία.  

 

2η ΑΛΩΣΗ ΡΩΜΗΣ (ΒΑΝΔΑΛΟΙ 455 μ.Χ)

ΒΑΝΔΑΛΙΣΜΟΣ

ΒΑΝΔΑΛΙΣΜΟΣ

Το Γερμανικό φύλο εγκαταστάθηκε αρχικά στην Ισπανία, όμως πιεζόμενοι από τους Βησιγότθους αναγκάστηκαν να περάσουν στη Β. Αφρική. τον Μάιο του 428 μ.Χ. Ωστόσο, 45 χρόνια μετά την 1η λεηλασία και συγκεκριμένα τον Ιούνιο του 455, υπό την ηγεσία του Γιζέριχου κατέλαβαν, έκαψαν και λεηλάτησαν την Ρώμη επί δύο βδομάδες. Από την αγριότητα και την αρπακτικότηα που επέδειξαν καθιερώθηκε ο όρος  «βανδαλισμός«. Οι Βάνδαλοι  κατέστρεψαν με μένος όλα τα έργα τέχνης: οικοδομήματα, αγάλματα, κομψοτεχνήματα, ενώ πήραν ως λεία πολλά αντικείμενα ανεκτίμητης αξίας. Η Ρώμη αποτελεί πλέον σκιά του παλιού εαυτού της και η γερμανική πολεμική αριστοκρατία θα ανέλθει στην κορυφή της κοινωνικής ιεραρχίας, αλλάζοντας το πρόσωπο της Ευρώπης.

 

 ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ     Η  πορεία προς την ανάδειξη ταυτότητας δεν υπήρξε πάντα ομαλή και στη συνειδητοποίηση των ιδιαίτερων Ευρωπαϊκών χαρακτηριστικών από τους ίδιους τους Ευρωπαίους συνέβαλαν αρκετοί παράγοντες όπως οι εισβολές η μετανάστευση, οι πόλεμοι κ.ο.κ. Με μία έννοια, η εμφάνιση και η επέκταση του Ισλάμ στα Ευρωπαϊκά σύνορα ή και εντός αυτών,  επέφερε ένα είδος ετεροκαθορισμού μέσα από την αναπόφευκτη σύγκριση των Ευρωπαίων με το πολιτισμικά διαφορετικό. Όπως υποστηρίζει ο ιστορικός  Eric Hobsbawm «Ακόμα και η ίδια η ιδέα μιας χαρτογραφικά προσδιορισμένης ιστορίας της Ευρώπης έγινε δυνατή μονάχα μετά την άνοδο του Ισλάμ, η οποία διαχώρισε οριστικά τα νότια και ανατολικά παράλια της Μεσογείου από τα βόρεια παράλιά της». Βέβαια δεν πρέπει να υποβαθμίζονται φαινόμενα όσμωσης, δανείων και αντιδανείων μεταξύ των μεγάλων πολιτισμών ως απόρροια της μεταξύ τους συνάντησης.

Η Βυζαντινή αυτοκρατορία επί Ιουστινιανού. Όπως δείχνει ο επόμενος χάρτης, πολλά βυζαντινά εδάφη πέρασαν στην κυριαρχία των Αράβων μέσα σε 2 αιώνες

Η Βυζαντινή αυτοκρατορία επί Ιουστινιανού. Όπως δείχνει ο επόμενος χάρτης, πολλά βυζαντινά εδάφη πέρασαν στην κυριαρχία των Αράβων μέσα σε 2 αιώνες

     

Χαρτογραφική απεικόνιση της ραγδαίας εξάπλωσης του Ισλάμ από τον 6ο μέχρι τον 9ο μ.Χ αι

Χαρτογραφική απεικόνιση της ραγδαίας εξάπλωσης του Ισλάμ από τον 6ο μέχρι τον 9ο μ.Χ αι

Η ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΑΒΕΣ   Η ραγδαία αραβική εξάπλωση του Ισλάμ, επέφερε πλην των άλλων αλλαγή του Χάρτη στη μεσογειακή λεκάνη αλλά στην Ευρώπη. Το Βυζάντιο χάνει επαρχίες σε Ασία και Αφρική. Όμως η Κωνσταντινούπολη αντέχει σε τρεις πολιορκίες. Ωστόσο, οι Άραβες περνούν στην Ευρώπη καταλαμβάνοντας ολόκληρη την Ισπανία. Διασχίζουν τα Πυρυναία με στόχο την εισβολή στη Γαλλία.

 

ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΥΑΤΙΕ   ( 732 μ.Χ)                                             

Ζωγραφική απεικόνιση της μάχης του Πουατιέ

Ζωγραφική απεικόνιση της μάχης του Πουατιέ

Το 732 μ.Χ λαμβάνει χώρα η μάχη του Πουατιέ ή μάχη της Τουρ (όπως είναι επίσης γνωστή) ήταν μια μάχη μεταξύ των ενωμένων δυνάμεων των Φράγκων και των Βουργουνδών υπό την ηγεσία του Κάρολου Μαρτέλου ενάντια στους Άραβες υπό τον Αμπντούλ Ραχμάν Ιμπίν Αλ Γκαφίκι. Η μάχη έληξε με νίκη των πρώτων. Η μάχη διεξήχθη μεταξύ των πόλεων Τουρ και Πουατιέ και σηματοδοτεί την αναχαίτιση της περαιτέρω αραβικής εξάπλωσης στην Δυτική Ευρώπη. Από αυτήν την άποψη αξιολογείται ως μια από τις σημαντικότερες συγκρούσεις για την ευρωπαϊκή μεσαιωνική ιστορία. Στην πραγματικότητα διεξήχθη μια σφοδρή σύγκρουση μεταξύ Αραβικού Ιππικού και Φράγκικου πεζικού, την οποία έκρινε σε μεγάλο βαθμό ο θάνατος στη μάχη του Άραβα ηγέτη, γεγονός που τους ανάγκασε να υποχωρήσουν. Οι δυνάμεις των αντιπάλων δεν έχουν καταγραφεί με ακρίβεια αν και υπολογίζεται πως οι δύο στρατοί ήταν  ισοδύναμοι αριθμητικά, με περίπου 20.000 μαχητές από κάθε μεριά. Σε κάθε περίπτωση πάντως πρέπει να συνυπολογίζεται το γεγονός πως οι Άραβες είχαν ήδη εξαπλωθεί εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα από την εστία τους, γεγονός που μπορεί να ερμηνευτεί πως η επέκτασή τους είχε φτάσει στα όρια της.     

ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΟΥ ΜΑΤΖΙΚΕΡΤ

ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΟΥ ΜΑΤΖΙΚΕΡΤ

   ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΝΤΖΙΚΕΡΤ (1071 μ.Χ)

Η μάχη διεξήχθη στις 26 Αυγούστου 1071, κοντά στην πόλη της Αρμενίας Μαντζικερτ. Αντίπαλοι ήταν από τη μία ο Βυζαντινός στρατός υπό τον αυτοκράτορα Ρωμανό Δ’ Διογένη, και από την άλλη οι Σελτζούκοι Τούρκοι υπό τον σουλτάνο Αρπ Σαλάν. Ο Βυζαντινός στρατός γνώρισε τη συντριβή, ενώ ο αυτοκράτορας αιχμαλωτίστηκε και απελευθερώθηκε αργότερα με καταβολή λύτρων. Συνάμα,  η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, υποχρεώθηκε στην καταβολή ετήσιου φόρου και την παραχώρηση μερικών φρουρίων στους Σελτζούκους. Οι δύο στρατοί πρέπει να μην είχαν μεγάλες αριθμητικές διαφορές και υπολογίζονται μεταξύ 20.000 και 40.000 αντρών. Ωστόσο, σημαντικό ρόλο για την έκβαση της μάχης φαίνεται πως διαδραμάτισαν πλην των άλλων οι ενδοδυναστικές βυζαντινές έριδες, με αποτέλεσμα το έλλειμμα αφοσίωσης μέρους του στρατού προς τον αυτοκράτορα. Ενώ οι Σελτζούκοι φαίνεται να γνώριζαν καλύτερα και το πεδίο της μάχης, γεγονός που τους έδινε τακτικό πλεονέκτημα. Ο μεγαλύτερος πιθανά συμβολισμός της σύγκρουσης είναι το γεγονός πως έκτοτε τα τούρκικα φύλα σταθεροποιούν την γειτνίαση με την χριστιανική Ευρώπη.

 

Η ΜΑΧΗ ΣΤΟ ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟ ΑΝΟΙΞΕ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

Η ΜΑΧΗ ΣΤΟ ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟ ΑΝΟΙΞΕ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΚΟΣΥΦΟΠΕΔΙΟΥ (1389 μ.Χ)                       

Στη συγκεκριμένη πολύνεκρη μάχη ήρθαν αντιμέτωποι οι στρατοί της Σερβίας (περίπου 12.000-20.000 άντρες) υπό τον πρίγκηπα Λάζαρο και των Οθωμανών (περίπου 27.000-30.000) υπό τον σουλτάνο Μουράτ. Χαρακτηριστικό της σφοδρότητας της σύγκρουσης αποτελεί τόσο η καταστροφή του κύριου όγκου και των δύο αντιμαχόμενων πλευρών, όσο και η εκατέρωθεν απώλεια των ηγετών τους.  Η ιστορική μάχη της 15ης Ιουνίου του 1389 έχει σημασία όχι για το άμεσο αποτέλεσμά της, καθώς οι τεράστιες απώλειες καθιστούν την Οθωμανική νίκη Πύρρειο, όσο γιατί σηματοδοτεί την αρχή της Οθωμανικής κυριαρχίας στα Βαλκάνια. Σε αντίθεση με τους αντιπάλους τους οι Σέρβοι δεν διέθεταν εφεδρείες, ώστε να συνεχίσουν την αντίσταση για την ανεξαρτησία τους. Έτσι στις δύο δεκαετίες που ακολούθησαν οι Οθωμανοί θα επιστρέψουν και θα επιτύχουν συντριπτικές νίκες υπό τον γιο του Μουράτ, Βαγιαζήτ, καθιστώντας τα Βαλκάνια Οθωμανική επαρχία.      

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΗ ΝΙΚΟΠΟΛΗ ΕΛΗΞΕ ΜΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΘΡΙΑΜΒΟ ΤΩΝ ΟΘΩΜΑΝΩΝ

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΗ ΝΙΚΟΠΟΛΗ ΕΛΗΞΕ ΜΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΘΡΙΑΜΒΟ ΤΩΝ ΟΘΩΜΑΝΩΝ

       ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΙΚΟΠΟΛΗΣ (1396 μ.Χ.)

Στις 25 Σεπτεμβρίου του 1396 , λαμβάνει χώρα η μάχη της Νικόπολης με αντιπάλους τους Οθωμανούς υπό τον Βαγιαζήτ και συνασπισμό της δυτικής Ιπποσύνης (Αγγλία,  Φλάνδρα, Λομβαρδία κ.α.) υπό τον Ούγγρο βασιλιά Σιγισμούνδο. Παρά την ισορροπία δυνάμεων ο Βαγιαζήτ με ένα ευφυές στρατήγημα παρέσυρε τους σιδερόφρακτους ιππότες, αναγκάζοντας τους να αφιππεύσουν για να πολεμήσουν. Το γεγονός τους κατέστησε εύκολη λεία για το ελαφρύ κι ευέλικτο πεζικό του Βαγιαζήτ. Έτσι η σύγκρουση εξελίχθηκε σε κυριολεκτική σφαγή, ενώ ο βασιλιάς Σιγισμούνδος κατάφερε να δραπετεύσει κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή. Η συγκεκριμένη σύγκρουση συμβολίζει την οριστική επικράτηση των Οθωμανών στα Βαλκάνια για αρκετούς αιώνες.  Συνάμα, είχε επιπτώσεις στο ηθικό των δυτικών ώστε να επαναλάβουν παρόμοιο εγχείρημα και επιπλέον η Κωνσταντινούπολη βλέπει τον οθωμανικό κλοιό να στενεύει.

 

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ (1453 μ.Χ.)                   

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΒΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΒΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Στις 29 Μαΐου 1453, λαμβάνει χώρα η άλωση της Κωνσταντινούπολης που σηματοδοτεί και το οριστικό τέλος της μακροβιότερης αυτοκρατορίας επί ευρωπαϊκού εδάφους. Η βυζαντινή αυτοκρατορία έχει ήδη περιέλθει σε βαθιά παρακμή, έχοντας χάσει σχεδόν όλα τα εδάφη που την καθιστούσαν κραταιά δύναμη και συνέχεια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ωστόσο, η αίγλη της βυζαντινής πρωτεύουσας και κυρίως η σημαντική γεω-στρατηγική της θέση την καθιστούν βασικό στόχο της Οθωμανικής επεκτατικότητας. Η 1η άλωση του 1204 μ.Χ.  και το προσωρινό πέρασμα στα χέρια των καθολικών, ως αποτέλεσμα της 4ης σταυροφορίας είχε συνέπειες αφενός την περαιτέρω βυζαντινή εξασθένιση, αφετέρου την διεύρυνση του χάσματος και της εχθρότητας μεταξύ Ορθόδοξης Ανατολής και Καθολικής Δύσης. Βέβαια, μέχρι το 1453 η Κωνσταντινούπολη είχε αποκρούσει επιτυχημένα όλες τις επιθέσεις των Οθωμανών, ευνοημένη και από συγκυρίες όπως η εισβολή του Ταμερλάνου στα οθωμανικά εδάφη, γεγονός που ανάγκασε τον Βαγιαζήτ να λύσει την πολιορκία, δίνοντας έτσι παράταση ζωής στο Βυζάντιο. Παρά την ήττα των Οθωμανών και την αιχμαλωσία του σουλτάνου από τον Ταμερλάνο, οι Οθωμανοί κατάφεραν να διατηρήσουν την εσωτερική συνοχή τους και σύντομα να ανακάμψουν. Έτσι, κατά την τελευταία πολιορκία της Κωνσταντινούπολης, την πόλη υπερασπίζονται μόλις 8.500 άντρες με μικρή στήριξη Γενουατών και Ενετών υπό τον τελευταίο Βυζαντινό αυτοκράτορα  Κωνσταντίνο Παλαιολόγο ΙΑ‘, απέναντι στις συντριπτικά υπέρτερες δυνάμεις (υπολογίζονται μεταξύ 80.000 και 100.000 αντρών) του Μωάμεθ Β’ γνωστού και ως πορθητή.  Έπειτα από δίμηνη περίπου ηρωική αντίσταση των αμυνομένων,  στις 29 Μαΐου 1453 η πόλη περνά οριστικά στα χέρια των Οθωμανών. Το γεγονός είχε τεράστιο αντίκτυπο στην υπόλοιπη Ευρώπη, καθώς συνειδητοποιεί την επερχόμενη απειλή με την απώλεια του ανατολικού χριστιανικού πυλώνα και σηματοδοτεί το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και το οριστικό πέρασμα της περιοχής στο Ισλάμ.

 

ΑΥΓΗ ΝΕΩΝ ΧΡΟΝΩΝ      

Μολονότι η γειτνίαση υπήρξε άλλοτε ομαλή κι άλλοτε όχι, ο Ιστορικός Κ. Ράπτης υποστηρίζει πως  οι πόλεμοι αποτελούν συστατικό στοιχείο της Ευρώπης από τον Μεσαίωνα (ο ιστορικός δίνει έμφαση και στις ενδοευρωπαϊκές συγκρούσεις) έως τα τέλη του 18ου αιώνα. Από αυτήν την άποψη στόχο της παρούσας προσπάθειας αποτελεί η ανάδειξη συγκρούσεων που υπήρξαν καθοριστικές σε συμβολικό επίπεδο  αλλά και σηματοδότησαν αλλαγές στο ιστορικό γίγνεσθαι.  

Τουρκική πολιορκία του 1529, λεπτομέρεια του χάρτη Meldemann

Τουρκική πολιορκία του 1529, λεπτομέρεια του χάρτη Meldemann

   ΠΡΩΤΗ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ (27 Σεπτεμβρίου -14 Οκτωβρίου 1529)   Μετά την κατάκτηση των Βαλκανίων και την άλωση της Κωνσταντινούπολης, οι Οθωμανοί προσπαθούν να προωθηθούν προς την κεντρική Ευρώπη. Κύριο εμπόδιο τους η τειχισμένη πόλη της Βιέννης, την οποία πολιορκούν 1η φορά το διάστημα 27 Σεπτεμβρίου -14 Οκτωβρίου 1529. Οι πολιορκημένοι Αυστριακοί διέθεταν δύναμη 23,000 αντρών υπό τον Βίλχεμ Φον Ρόγκεντορφ, ενώ οι πολιορκητές ανέρχονταν σε 120.000 υπό τον  Σουλειμάν Α’, ο οποίος είχε ήδη καταφέρει να γίνει κυρίαρχος μεγάλου μέρους της Μεσογείου και προσδοκούσε πλέον τη χερσαία επέκταση. Ωστόσο, ο συνδυασμός της σθεναρής αντίστασης των πολιορκημένων με την έλευση του χειμώνα για τον οποίο δεν υπήρξε προετοιμασία από τους πολιορκητές, ανάγκασαν τον σουλτάνο να λύσει την πολιορκία. Η έκβαση της πολιορκίας συμβολίζει την αναχαίτιση της οθωμανικής επεκτατικότητας στην Ευρώπη για περίπου ενάμισι αιώνα.

 

Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ (1571)          

Απεικόνιση της ναυμαχίας της Ναυπάκτου

Απεικόνιση της ναυμαχίας της Ναυπάκτου

Ναυμαχία της Ναυπάκτου  έλαβε χώρα στις 7 Οκτωβρίου 1571. Αντίπαλοι ήταν από τη μία συνασπισμός στόλων της Ισπανίας, της Βενετίας, της Γένουας, των Ιπποτών της Μάλτας, του δουκάτου της Σαβοΐας, του δουκάτου του Ουρμπίνο, του μεγάλου δουκάτου της Τοσκάνης και του Πάπα υπό την ονομασία Lega Santa (Ιερή Ένωση) και, από την άλλη ο ενιαίος στόλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Αιγυπτιακός, Αλγερινός) Παρά τη σχετική ισορροπία δυνάμεων με 260 Οθωμανικά πλοία εναντίον 211 του ευρωπαϊκού συνασπισμού, η ναυμαχία κατάληξε σε συντριβή του Οθωμανικού στόλου και μεγάλες απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό. Πέραν των ελιγμών των πλοίων, καθοριστική σημασία στις εξ επαφής μάχες, φαίνεται να έπαιξε οι βαρύτερα οπλισμένοι άντρες των Ευρωπαϊκών πληρωμάτων, σε αντίθεση με τον ελαφρύ εξοπλισμό των Οθωμανών.  Η συντριβή των Οθωμανών συμβολίζει την ανακοπή της επεκτατικής πολιτικής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προς την Ευρώπη και ειδικότερα την κυριαρχία στην Μεσόγειο.   ΒΙΕΝΝΗ Β 

 

ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ (14 Ιουλ. – 12 Σεπτ. 1683)   Το διάστημα μεταξύ 14 Ιουλ. – 12 Σεπτ. 1683, πραγματοποιείται η δεύτερη πολιορκία της Βιέννης. Αντίπαλες δυνάμεις αποτελούν ο στρατός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με 120.000 περίπου άντρες υπό τον Καρά Μουσταφά Πασά και από την άλλη η Άγια Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και συμμαχικά χριστιανικά κράτη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις οι μαχητές των πολιορκημένων Βιενέζων ανέρχεται σε περίπου 16.000 άντρες.  Οι Οθωμανοί έφτασαν πολύ κοντά στην εισβολή και στην άλωση της πόλης, χρησιμοποιώντας υπόγεια ορυχεία. Ωστόσο, η εισβολή αποτράπηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, καθώς σε ενίσχυση των πολιορκημένων έφτασε το πολωνικό ιππικό του Γιαν Σομπιέσκι με 20.000-30.000 άντρες. Ο τελευταίος επιτέθηκε στα νότα του Οθωμανικού στρατού και χάρη στον αιφνιδιασμό τον έτρεψε σε φυγή. Η πολιορκία λύθηκε με άτακτη υποχώρηση των Οθωμανών. Η δεύτερη πολιορκία της Βιέννης συμβολίζει το τέλος της χερσαίας  Οθωμανικής επεκτατικότητας προς την κεντρική Ευρώπη. Σύντομα η Οθωμανική Αυτοκρατορία θα εισέλθει σε παρακμή που θα σηματοδοτήσει και την εδαφική της συρρίκνωση.

Πηγές

  1. Αρβελέρ Ελένη και Aymard Maurice (επιμ). Οι Ευρωπαίοι: Αρχαιότητα, Μεσαίωνας, Αναγέννηση, Γ’ Έκδοση, τ Α, Σαββάλας, Αθήνα 2003 (Les Europeens, 2000)
  2. Αρβελέρ Ελένη και Aymard Maurice (επιμ). Οι Ευρωπαίοι: Νεότερη και Σύγχρονη Εποχή, Β’ Έκδοση, τ Β, Σαββάλας, Αθήνα 2003 (Les Europeens, 2000)
  3. Hobsbawm Eric, Για την Ιστορία, Α’ Έκδοση Θεμέλιο, Αθήνα 1998 (On History, 1997)
  4. Πάπυρος-Larousse-Britannica, Εγκυκλοπαίδεια, Β’ Έκδοση Πάπυρος, επιμ Βίκτωρ Αθανασιάδης κ.α, Αθήνα 1997
  5. Ράπτης Κώστας, Γενική Ιστορία της Ευρώπης. Από τον 6ο έως τον 18ο αιώνα, ΕΑΠ, Πάτρα 1999
  6. Λεοντίδου, 2008/ Αγεωγράφητος Χώρα/ εκδ. Ελληνικά Γράμματα
  7. el.wikipedia
Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: