Skip to content

Νίκος Θέμελης – Η αναζήτηση

27/07/2013

                                            Νίκος Θέμελης – Η αναζήτηση (εκδ. Κέδρος)

ΘΕΜΕΛΗΣ

  1. Η αφήγηση του Νικόλα

Οι σκέψεις και τα συναισθήματα του αφηγητή μετά την εγκατάλειψη του πατέρα της οικογενειακής εστίας.

Περιγραφή του τρόπου ζωής στα Ζαγόρια στο τέλος του 19ου αιώνα, όταν ακόμα ήταν τούρκικη επαρχία.

  1. Η αφήγηση του αρχιμάστορα

Ωραίες περιγραφές τοπίων και τρόπου διαβίωσης στην Μυτιλήνη που σφύζει από ζωή.

Ο Θέμελης αναπαριστά νοσταλγικά έναν τρόπο ζωής που έχει εκλείψει για πάντα, με παλιές συνήθειες όπως αυτή των χαμάμ και επαγγέλματα που τείνουν να εκλείψουν όπως το δούλεμα της πέτρας. Επίσης διαφαίνεται πως στη Μυτιλήνη εκείνο τον καιρό Έλληνες και Τούρκοι ζούσαν αρμονικά χωρίς έριδες ανάμεσά τους.

Στη διήγηση του αρχιμάστορα μπαίνει ο Νικόλας του οποίου το πλοίο ναυαγεί στα ανοιχτά της Μυτιλήνης κι έτσι γίνεται η σύνδεση με την προηγούμενη αφήγηση. Ωστόσο τον Νικόλα κάτι φαίνεται να τον βασανίζει και η στάση του είναι απόμακρη.

Όταν τα σχέδια για το χτίσιμο σύγχρονου ελαιοτριβείου στο Μόλυβο ματαιώνονται λόγω διχόνοιας, η ομάδα ορίζει σαν χρέος της, μετά από πρωτοβουλία του Νίκου να μεταφέρει τα απομεινάρια μιας ολόκληρης αρχαίας πολιτείας σε πιο ασφαλές μέρος, διασώζοντας την αρχαία κληρονομιά για τις επόμενες γενιές.

  1. Η αφήγηση του Βάιου

Ο Συγγραφέας μας βάζει στο κλίμα που επικρατούσε στη Γερμανία στα τέλη του 19ου αιώνα και στο νέο δυναμισμό χάρη στον ατμό και στις καινοτομίες στην παραγωγή. Στο προσκήνιο εμφανίζεται δυναμικά η αστική τάξη που ελέγχει εργοστάσια και εμπόριο.

Στη συνέχεια μας μεταφέρει στην πολυπολιτισμική Σμύρνη και μας εισάγει σε ένα κλίμα σχεδόν μαγικό, με την πόλη να βρίσκεται στην ακμή της και του Έλληνες να έχουν τον πρώτο λόγο στο εμπόριο αλλά και τον πολιτισμό. Από κοντά ακολουθούν οι Αρμένιοι, οι καθολικοί και οι υπόλοιποι δυτικοευρωπαίοι. Ενώ οι Εβραίοι αν και είναι δραστήριοι στο εμπόριο στα γράμματα και τον πολιτισμό δεν επιδεικνύουν τον ίδιο ζήλο και μοιάζουν περισσότερο με τους Τούρκους.

Στην αφήγηση του Βάιου εμφανίζεται ο Νικόλας όπου αναδεικνύεται μια άλλη πλευρά του χαρακτήρα του γεμάτη δυναμισμό και ταλέντο, καθώς αναλαμβάνει να σώσει από την χρεοκοπία την οικογενειακή επιχείρηση του πατέρα του Βάιου.

  1. Η αφήγηση της Νόνας

Η αφήγηση δεν προσφέρει τον ίδιο πλούτο πληροφοριών για τις συνήθειες της εποχής, με τις προηγούμενες και κατά τη συνέπεια η μαγευτική περιπλάνηση στα όρια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας των τελών του 19ου αιώνα δεν έχει την ίδια ένταση.

Η νόνα δίνει πληροφορίες για τη ζωή του Νίκου μετά την αποχώρηση του Βάιου για την Γερμανία. Περιγράφει το γάμο μεταξύ Νίκου και Άννας που ωστόσο δεν ευτύχισε παρά τα 3 παιδιά που έφεραν στον κόσμο και την οικονομική ευμάρεια της οικογένειας.

  1. Η αφήγηση του δάσκαλου

Η αφήγηση επιστρέφει στο ύφος των διηγήσεων πριν την αφήγηση της νόνας. Ο δάσκαλος μας ταξιδεύει στη Σμύρνη και μας εισάγει στην πνευματική ζωή του τόπου που εκείνη την περίοδο βρίσκονταν σε απόλυτη ακμή. Η Σμύρνη μοιάζει να έχει πάρει τα σκήπτρα από την Κωνσταντινούπολη. Ωστόσο η οπτική γωνία του αφηγητή είναι πάλι από την πλευρά της ανερχόμενης και δυναμικής ελληνικής αστικής τάξης και αναδεικνύει το καίριο δίλημμα της εποχής. Δηλαδή από τη μια υπήρχε μια δυναμική ομάδα που οραματόζονταν την ένωση με την Ελλάδα και από την άλλη μια πιο διακριτική αλλά όχι μικρότερη σε αριθμό που πίστευε πως οι λαοί μπορούν να συνυπάρξουν με την επικυριαρχία του ελληνικού στοιχείου

Όσον αφορά τον Νικόλα, ο δάσκαλος μας παρουσιάζει μια άλλη πτυχή του πρωταγωνιστή, γεμάτη πνευματικές ανησυχίες και αναζητήσεις, που δεν του αρκεί η δική του πρόοδος. Έτσι αναλαμβάνει την πρωτοβουλία ώστε να μορφωθούν τα παιδία των εργατών του και να αφυπνιστούν οι ίδιοι ώστε να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους. Επίσης ο Νικόλας αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για να διορθώσει αυτά που θεωρεί κακώς κείμενα όπως είναι η καλλιέργεια της παπαρούνας που καταστρέφει το μυαλό. Με αυτές τις ενέργειές του δημιουργεί φίλους αλλά και φανατικούς εχθρούς. Τέλος ο αιφνίδιος και μυστηριώδης θάνατός του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό.

  1. Η αφήγηση του Άγγελου

Αυτή τη φορά το το τοπίο μεταφέρεται στην Αθήνα μετά τη μικρασιατική καταστροφή και την εγκατάλειψη της Κωνσταντινούπολης από πολλούς Έλληνες.

Ο Άγγελος εξηγεί πως η φήμη και η ανάμνηση του Νίκου βοήθησαν τη δική του σταδιοδρομία παρότι ο ίδιος δεν τον γνώριζε αλλά ήταν απλώς ένας συγγενής που η αδελφή του παντρεύτηκε τον Κώστα γιο του Νίκου.

Στην τελευταία αφήγηση του Άγγελου οι συμβολισμοί τόσο για το χρώμα των ματιών του όσο και ο επίλογος χρειάζονται μεγάλη προσπάθεια για τη κατανόηση του νοήματος.

Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: