Skip to content

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΑ-ΑΝΤΙΒΙΑ/ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ μια άποψη από Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

10/07/2013

  ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ μια άποψη από Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ ΕΙΧΕ ΓΡΑΦΤΕΙ ΤΟ 2006 κ’ ΔΗΜΟΣΙΕΎΕΤΑΙ ΔΙΧΩΣ ΝΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΒΕΙ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠΟΥ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΑΝ ΑΠΟ ΤΟΤΕ, ΚΑΘΩΣ ΚΥΡΙΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΧΑΡΑΣΣΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΠΑΡΑ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕΙ ΕΝΑ ΑΡΘΡΟ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑΣ).

Έρικ Χομπσμπάουμ. Από τους πλέον καταξιωμένους ιστορικούς του αιώνα μας.

Έρικ Χομπσμπάουμ. Από τους πλέον καταξιωμένους ιστορικούς του αιώνα μας.

Aν προσπαθήσουμε να αναζητήσουμε έναν κοινά αποδεκτό ορισμό της τρομοκρατίας μάλλον θα απογοητευτούμε γρήγορα διαπιστώνοντας πως κάτι τέτοιο δεν υπάρχει ούτε κατά προσέγγιση. Είναι ενδεικτικό πως διαφορετικές ερμηνείες έχουν κατά καιρούς δοθεί όχι μόνο μεταξύ κρατών αλλά και μεταξύ υπηρεσιών του ίδιου κράτους (π.χ CIA & FBI), σε αυτούς θα πρέπει να προσθέσουμε και τους διαφορετικούς ορισμούς που δίνουν οι διεθνείς οργανισμοί όπως το ΝΑΤΟ και ο Ο.Η.Ε, τις προσπάθειες διαφόρων ακαδημαϊκών κ.ο.κ. Κατά καιρούς και ανάλογα με τις πολιτικές σκοπιμότητες που υπάρχουν ο όρος έχει διευρυνθεί τόσο ώστε να συμπεριλαμβάνει κινήματα εθνικοαπελευθερωτικά, αποσχιστικά, ανεξαρτησίας. Ενώ το τελευταίο καιρό η έννοια επεκτάθηκε και σε κράτη που είτε είναι «τρομοκράτες» είτε υποθάλπουν την τρομοκρατία. Από την άλλη αν ανατρέξουμε στην ιστορία των από πάνω και των εκφραστών της βούλησής τους, θα βρούμε γεγονότα που αν και προκαλούν φρίκη περνούν στη σκιά της ιστορίας καθώς δεν είναι σκόπιμο να χαλάσει το προφίλ των «μεγάλων». Εξάλλου όπως υποστηρίζει ο ιστορικός Έρικ Χομπσμπάουμ το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας στο παρελθόν γράφονταν για την εξύμνηση, ή και για την εξυπηρέτηση των κρατούντων. Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε επίσης, πως στις μέρες μας κάποια γεγονότα της ιστορίας ανασκευάζονται επίσης για την εξυπηρέτηση των κρατούντων. Πιο κάτω παραθέτονται ενδεικτικά κάποια ιστορικά συμβάντα που στη επίσημη ιστορία μάλλον δε θα τα συναντήσουμε με το χαρακτηρισμό τρομοκρατία.

Η Τρομοκρατία των Ηγεμόνων

«Γιατί στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει άλλος πιο σίγουρος τρόπος να τις κατέχεις [τις πόλεις] από την καταστροφή. Και όποιος γίνεται κυρίαρχος μιας πόλης συνηθισμένης να ζει ελεύθερη και δεν την καταστρέφει, πρέπει να περιμένει πως θα καταστραφεί απ’ αυτήν, γιατί πάντοτε έχει για καταφύγιο, την επανάσταση, το όνομα της ελευθερίας και τους παλιούς θεσμούς της

                                                                                          Νικολό Μακιαβέλι – Ο Ηγεμών

  • 416/415 π.Χ: Η δημοκρατική και ακμάζουσα Αθήνα ζητά επιτακτικά από τη Μήλο να γίνει μέλος της
    ΜΑΚΙΑΒΕΛΙ

    ΜΑΚΙΑΒΕΛΙ. ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΥ-ΣΥΖΗΤΗΜΈΝΟΥ ΕΡΓΟΥ: Ο ΗΓΕΜΩΝ

    αθηναϊκής-δηλιακής συμμαχίας, η σταθερή άρνηση της δεύτερης κατέληξε στην καταστροφή της. Έπειτα από πολύμηνη πολιορκία, η Μήλος κυριεύτηκε, ο ανδρικός πληθυσμός εξοντώθηκε, οι γυναίκες και τα παιδιά εξανδραποδίστηκαν και οι Αθηναίοι εγκατέστησαν 500 κληρούχους.

  • 335 π.Χ: Οι Θηβαίοι εξεγείρονται κατά της μακεδονικής ηγεμονίας γίνονται κύριοι της πόλης και πολιορκούν την μακεδονική φρουρά της Καδμείας. Ο Αλέξανδρος του Φιλίππου βαδίζει εναντίον τους. Ο στρατός του κάμπτει την σκληρή αντίσταση των εξεγερμένων, λεηλατεί, σκοτώνει, καίει (γλιτώνει μόνο το σπίτι του ποιητή Πίνδαρου),αρπάζει, βιάζει. 6.000 Θηβαίοι σφάχτηκαν 20.000 πουλήθηκαν δούλοι. Η τρομοκρατία πέτυχε το στόχο της, μετά από αυτό ουδεμία ελληνική πόλη αψήφησε ανοιχτά το βασιλιά.
  • 73- 71 π.Χ : Οι δούλοι της Ρώμης εξεγείρονται υπό την ηγεσία του επίσης δούλου Σπάρτακου. Μετά τις πρώτες επιτυχίες οι εξεγερμένοι φτάνουν τους 70.000 με την προσθήκη δυσαρεστημένων χωρικών. Για δύο ολόκληρα χρόνια κατατροπώνουν τις λεγεώνες που η Ρώμη στέλνει εναντίον τους και απειλούν το κοινωνικό της καθεστώς. Στην τελική μάχη που δόθηκε στη Λευκανία στις όχθες του ποταμού Σιλάρου οι εξεγερμένοι πολεμούν με απίστευτη γενναιότητα αλλά ηττώνται από τις Ρωμαϊκές λεγεώνες του Κράσσου. Η εκδικητική μανία του τελευταίου αλλά και το μήνυμα που στέλνει σε επίδοξους μιμητές των εξεγερμένων ξεπερνά τα όρια του τρόμου: 6.000 αιχμάλωτοι σταυρώνονται κατά μήκος της Αππίας οδού.
  • 1387: Οι κάτοικοι της πόλης Ισπαχάν (σημερινό Ιράν) εξεγείρονται λόγω της επαχθούς φορολογίας που επέβαλε ο μογγολικής καταγωγής κατακτητής Ταμερλάνος και εξοντώνουν τους φοροεισπράκτορες. Η εκδίκηση του Ταμερλάνου θα είναι τρομερή, καταλαμβάνει την πόλη και σφαγιάζει τον πληθυσμό της, εκτός των λογίων και των ιεροδιδασκάλων που μετέφερε στην πρωτεύουσα του Σαμαρκάνδη. Με τα κεφάλια των εξοντωμένων κατοίκων θα φτιάξει πυραμίδες έξω από τα τείχη του Ισπαχάν (στα πρότυπα του προκατόχου του Τζέκινς Χαν) σαν προειδοποίηση για επίδοξους μιμητές των Ισπαχανών.
  • 1871: H Γαλλία στενάζει υπό το βάρος του γαλλοπρωσικού πολέμου. Το Μάρτη του 1871 οι εργάτες του Παρισιού εξεγείρονται, παίρνουν τον έλεγχο της πόλης και εγκαθιδρύουν κομμούνα. Από τα σημαντικότερα μέτρα που πήρε η επαναστατική κυβέρνηση ήταν αυτά για την προστασία των εργατών και της δωρεάν υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Ωστόσο η ανταρσία αυτή δε θα μείνει χωρίς απάντηση από την αστική τάξη. Το Μάη του 1871 Τα στρατεύματα του Θιέρσου (πρωθυπουργού της Γαλλίας) εισβάλουν στο Παρίσι, οι κομμουνάροι υπερασπίζονται από γειτονιά σε γειτονιά την πόλη τους, αλλά υστερούν αριθμητικά και ο στρατός πνίγει την εξέγερση στο αίμα της. Τραγικός απολογισμός: 20.000 και πλέον νεκροί κομμουνάροι, 40.000 συλλήψεις, απροσδιόριστος αριθμός αυτοεξόριστων. Ο τρόμος θριάμβευσε και η τάξη επέστρεψε.
  • 1990-2003: Οι κυρώσεις (εμπάργκο) που επέβαλε ο Ο.Η.Ε επί 13 χρόνια στον Ιρακινό λαό ευθύνεται για περισσότερους από 1 εκατ. Θανάτους, κυρίως παιδιών. Σύμφωνα με τον Ντάνις Χάλιντει (πρώην επικεφαλής του προγράμματος «πετρέλαιο αντί τροφίμων» του Ο.ΗΕ), ο Ο.Η.Ε «είναι μια οργάνωση που δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της απέναντι στον ιρακινό λαό, που έχει διαπράξει γενοκτονία στο Ιράκ, σύμφωνα με τον ορισμό της γενοκτονίας στη σύμβαση του Ο.Η.Ε περί γενοκτονίας»!

Η υποκρισία του Ηγεμόνα

«Δεν μπορεί λοιπόν ένας συνετός ηγεμόνας να τηρεί το λόγο του, όταν αυτή η τήρηση στρέφεται εναντίον του και έχουν εκλείψει οι αιτίες που τον έκαναν να δώσει υπόσχεση.Είναι απαραίτητο αυτή τη φύση να ξέρει να τη σκεπάζει καλά, και να είναι μεγάλος υποκριτής και κρυψίνους»

Ν. Μακιαβέλι – Ο Ηγεμών

Όταν ο Μπους ο 2ος έστηνε το σκηνικό για ένα θέατρο του παραλόγου, που η υπόθεσή του αφορούσε το

Σ. Χουσεΐν: Δικτάτορας του ΙΡΑΚ. Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, επέβαλλαν την ανατροπή και εξόντωσή του.

Σ. Χουσεΐν: Δικτάτορας του ΙΡΑΚ. Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, επέβαλλαν την ανατροπή και εξόντωσή του.

ξεκαθάρισμα λογαριασμών με το δικτάτορα του Ιράκ Σαντάμ Χουσεΐν, ανάτρεξε στην ιστορία για να αντλήσει επιχειρήματα και να εξωραΐσει έτσι την επικείμενη εισβολή στο Ιράκ. Βέβαια από τα γεγονότα, θυμήθηκε λιγότερα από τα μισά. Πρώτα και κύρια ξέχασε πως η χώρα του στήριξε την άνοδο του Μπαάθ στην εξουσία το 1963 αφού εκτός από πρόσβαση των Η.Π.Α. στα πετρέλαια, το πραξικόπημα εξασφάλισε και την εκκαθάριση της χώρας (σφαγή) από τους κομμουνιστές. Ένα από τα επιχειρήματα που χρησιμοποίησε ο πλανητάρχης ήταν πως ο Σαντάμ χρησιμοποίησε αέρια στον πόλεμο της χώρας του εναντίον του Ιράν το 1983, παράλειψε βέβαια να μας πει πως τον ίδιο χρόνο η κυβέρνηση του Ρήγκαν αναβάθμισε τις σχέσεις με το Ιράκ και μάλιστα για να πετύχει εμπορικές συναλλαγές με το Ιράκ έστειλε απεσταλμένο τον Ντόναλτ Ράμσφελντ σημερινό υπουργό εξωτερικών και πρωτεργάτη του πολέμου. Ένα δεύτερο επιχείρημα ήταν επίσης, η χρήση αερίων το 1988 εναντίον των Κούρδων του βόρειου Ιράκ. Πολύ σωστά μόνο που η επιλεκτική μνήμη του πλανητάρχη παράλειψε πάλι, πως αμέσως μετά η αμερικάνικη κυβέρνηση με αντιπρόεδρο τον Μπους τον 1ο έστειλε οικονομική ενίσχυση στο Ιράκ 500.000.000 δολάρια, για αγορά αγροτικών προϊόντων από τις Η.Π.Α. φυσικά. Επίσης από του νατοϊκούς βομβαρδισμούς στον πρώτο πόλεμο του κόλπου σκοτώθηκαν περισσότεροι Κούρδοι και Σιίτες από αυτούς που μπόρεσε να εξοντώσει ο Σαντάμ. Το τρίτο και σημαντικότερο επιχείρημα ήταν πως το Ιράκ διέθετε την τεχνολογία για την κατασκευή χημικών ή βιολογικών όπλων (π.χ. σπόρους άνθρακα). Φυσικά και εδώ ο πλανητάρχης δεν έκρινε πως είναι άξιο αναφοράς ότι το 1989 επί προεδρίας Μπους του 1ου οι Η.Π.Α. δανείζουν το Ιράκ με 1 δις δολάρια και επίσης το προμηθεύουν με σπόρους άνθρακα και μηχανήματα διπλής χρήσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κατασκευή χημικών και βιολογικών όπλων. Επί πλέον είναι γνωστές σήμερα οι καταγγελίες του πρώην επικεφαλής των επιθεωρητών του οπλοστασίου του Ιράκ, Ρολφ Εκέους, πως οι Η.Π.Α. έστηναν επιτροπές για δικούς τους σκοπούς και ασκούσαν πιέσεις για να βγάζουν αυτές ανάλογα πορίσματα. Εξάλλου ήταν ήδη γνωστές πριν την εισβολή και κατοχή οι εκτιμήσεις πως οι επιτροπές ελέγχου είχαν καταστρέψει το 95% από τα όπλα μαζικής καταστροφής που διέθετε το Ιράκ και το υπόλοιπο 5% ήταν άχρηστο υλικό. Τρία χρόνια μετά την εισβολή στο Ιράκ, αμερικάνικος και βρετανικός στρατός (και πρόθυμοι σύμμαχοι) συνεχίζουν την κατοχή, χωρίς φυσικά να έχουν βρει αυτά που υποτίθεται ότι αναζητούσαν. Σε πολιτικό επίπεδο η χώρα κινδυνεύει να διαμελιστεί στον Κουρδικό βορά, το Σουνίτικο κέντρο και τον Σιίτικο νότο (διαίρει και βασίλευε). Η υποδομή της χώρας έχει καταστραφεί και την ανοικοδόμηση από τις καταστροφές των βομβαρδισμών τις αναλαμβάνουν πολυεθνικές. Προς τι λοιπόν όλη αυτή η αγριότητα; Η απάντηση μάλλον κρύβεται στην κυνική ομολογία του Henry Kissinger «το πετρέλαιο είναι πολύ σημαντικό αγαθό για να το αφήσουμε στα χέρια των αράβων».

Ιστορική αναδρομή της «τρομοκρατίας»

Στο συγκεκριμένο κείμενο όπου πολύ συνοπτικά, θα γίνει μια προσπάθεια ιστορικής αναδρομής του φαινομένου τρομοκρατία, πρέπει εξαρχής να διασαφηνιστεί πως ο όρος χρησιμοποιείται [στο κείμενο] καταχρηστικά και όχι πάντως επειδή ο συντάκτης τον θεωρεί δόκιμο. Οι λόγοι είναι πως αφενός δεν υπάρχει κάποιος κοινά αποδεκτός ορισμός της έννοιας και αφετέρου επειδή ότι έχει συστηματοποιηθεί ως τρομοκρατία, αφορά κυρίως την πολιτική βία των «από τα κάτω», ενώ «παραδόξως» εξαιρείται η συντριπτικά υπέρτερη πολιτική βία των «από τα πάνω».

Πινοσέτ: Ο αιμοσταγής δικτάτορας της Χιλής, όχι μόνο δεν τιμωρήθηκε ποτέ για τα εγκλήματά του, αλλά προστατεύθηκε μέχρι τέλους από τους ισχυρούς συμμάχους του.

Πινοσέτ: Ο αιμοσταγής δικτάτορας της Χιλής, όχι μόνο δεν τιμωρήθηκε ποτέ για τα εγκλήματά του, αλλά προστατεύθηκε μέχρι τέλους από τους ισχυρούς συμμάχους του.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι πως από τον κατάλογο των τρομοκρατών έχει διαφύγει ο δικτάτορας Πινοσέτ* (Χιλή) με την αμέριστη συμπαράσταση Ρέιγκαν και Θάτσερ, που ευθύνεται για τις εξαφανίσεις, τις δολοφονίες, τις φυλακίσεις και τους βασανισμούς χιλιάδων πολιτών. Επίσης το φαινόμενο του βομβαρδισμού αμάχων που πρωτοεμφανίστηκε στη διάρκεια του Ισπανικού εμφύλιου από τους φασίστες, αλλά υιοθετήθηκε πρόθυμα στη διάρκεια του Β’ παγκόσμιου πολέμου από τους συμμάχους, για την τρομοκράτηση και το σπάσιμο του ηθικού των αμάχων δεν θεωρείται τρομοκρατική πράξη.

Αν και υπάρχουν περιγραφές πολιτικής βίας από την αρχαιότητα ακόμα, η τρομοκρατία ως λέξη χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης (1789) από τους Ιακωβίνους. Στον 19ο αιώνα στην τσαρική Ρωσία είναι γνωστή η δράση της ομάδας Ναρόνταγια Βόλια (λαϊκή θέληση), που απαντούσε βίαια στην καταστολή και την καταπίεση των τσάρων, οριακή στιγμή για τη δράση της υπήρξε η επιτυχημένη βομβιστική επίθεση κατά του Τσάρου Αλέξανδρου Β’(1881). Επίσης είναι γνωστή η δράση ατόμων ή ομάδων του αναρχικού κινήματος που χρησιμοποίησαν πολιτική βία ως απάντηση στη βία του κράτους. Εδώ θα πρέπει να διασαφηνιστεί πως «τρομοκρατικές» μεθόδους χρησιμοποίησε ένα μέρος του αναρχικού κινήματος και σε καμία περίπτωση οι δύο έννοιες δεν ταυτίζονται. Τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα πραγματοποιήθηκαν αρκετές επιθέσεις εναντίον ηγετών αλλά είναι αμφίβολο αν οι δράστες είχαν συγκεκριμένη ιδεολογική συγκρότηση και καθαρά πολιτικά κίνητρα. Τις δεκαετίες του 60 και του 70 εμφανίστηκαν ομάδες ένοπλης δράσης με αριστερό προσανατολισμό όπως η «RAF» στη Γερμανία και οι «ερυθρές ταξιαρχίες» στην Ιταλία. Στην Ελλάδα το φαινόμενο των ένοπλων οργανώσεων εμφανίστηκε την περίοδο της μεταπολίτευσης με πιο γνωστές οργανώσεις τον Ε.Λ.Α και την 17Ν. Στον αντίποδα υπάρχει το φαινόμενο της ακροδεξιάς πολιτικής βίας**. Βέβαια εκτός από τις τεράστιες ιδεολογικές διαφορές που χωρίζουν αριστερά και ακροδεξιά, στο επίπεδο της τρομοκρατίας η ερευνήτρια του φαινομένου Μαίρη Μπόση κάνει μερικές ενδιαφέρουσες επισημάνσεις όσον αφορά το ακροδεξιό σκέλος της: Κατ’ αρχήν επισημαίνει πως έχουν διαπιστωθεί ισχυρά στηρίγματα από κρατικούς και παρακρατικούς μηχανισμούς. Επί πλέον ενώ στη περίπτωση των οργανώσεων με αριστερές αναφορές υπήρξε συντονισμένη προσπάθεια αντιμετώπισής τους, στην περίπτωση των ακροδεξιών δεν υπήρχε ανάλογη ανάληψη πρωτοβουλιών από τα κράτη.

*Τρεις μέρες αφότου είχε ολοκληρωθεί το παρόν κείμενο, συγκεκριμένα τη Παρασκευή 16/9/05 στην εφημερίδια «Το Βήμα» δημοδιεύτηκε η εξής είδηση: Πολεμικές βιομηχανίες της Ευρώπης κατέθεταν ως και πέρσι εκατομμύρια ευρώ σε τραπεζικούς λογαριασμούς οι οποίοι άνηκαν σε εταιρίες «βιτρίνες» του πρώην δικτάτορα της Χιλής Αουγκούστο Πινοσέτ. Την αποκάλυψη έκανε δικαστική πηγή της Χιλής που ασχολείται με την υπόθεση και θέλει να παραμείνει ανώνυμη. Μεταξύ των εταιριών περιλαμβάνεται η βρετανική BAE Systems, η οποία φέρεται να κατέθεσε σε λογαριασμούς των ετερειών του πρώην δικτάτορα ή του νομικού του εκπροσώπου Όσκαρ Αϊτκέν, περίπου 6,5 εκατομμύρια ευρώ. Η βρετανική εφημερίδα “Guardian”, δημοσίευσε στην πρώτη σελίδα τα σχετικά έγγραφα της δικογραφίας.

**Στην Ελλάδα ειδικά το φαινόμενο αυτό, με υφέσεις και εξάρσεις, υπάρχει από το τέλος του Β παγκόσμιου Πολέμου.

 

Τέλος διαπιστώνει την αδυναμία των ακροδεξιών οργανώσεων να εξηγήσουν πολιτικά τη δράση τους και παράλληλα την αδιαφορία για την πρόκληση τυχαίων θυμάτων (Σταθμός Μπολώνια 1980, Οκλαχόμα 1995 κ.λ.π).

Παράλληλα είχαμε την ανάπτυξη της δράσης αντάρτικων και οργανώσεων με εθνικοαπελευθερωτικά αιτήματα, που

Ν. Μαντέλα: Το Αφρικάνικο Εθνικό Κογκρέσο, υπήρξε για αρκετές δεκαετίες στους καταλόγους των τρομοκρατικών οργανώσεων

Ν. Μαντέλα: Το Αφρικάνικο Εθνικό Κογκρέσο, υπήρξε για αρκετές δεκαετίες στους καταλόγους των τρομοκρατικών οργανώσεων

συμπεριλήφθηκαν στους καταλόγους της τρομοκρατίας όπως: I.RA (Ιρλανδία), Ε.Τ.Α (Βάσκοι-Βορ. Ισπανία), Ρ.Κ.Κ. (Κουρδιστάν), Hamas (Παλαιστίνη), Αφρικάνικο Εθνικό Κογκρέσο (ΑΝC- Νότιος Αφρική Απαρτχάιντ) κ.α.!

Από τη δεκαετία του 90 και μετά ο όρος τρομοκρατία διευρύνθηκε ακόμα περισσότερο. Έτσι από τα κράτη «ταραξίες» του Κλίντον περάσαμε στον «άξονα του κακού» του Μπους μετά τις επιθέσεις στη Νέα Υόρκη. Επίσης τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια προσπάθεια ταξινόμησης της τρομοκρατίας με βάση τα μέσα και τις μεθόδους (χημική τρομοκρατία, πυρηνική τρομοκρατία, βιολογική τρομοκρατία, κυβερνοτρομοκρατία (ίντερνετ) και όχι με βάση τους στόχους και τα κίνητρα. Σε ένα άλλο επίπεδο επιχειρείται η εξίσωση της τρομοκρατίας με το οργανωμένο έγκλημα (και σε νομικό επίπεδο), γεγονός που στη πράξη σημαίνει πως ένα καθαρά πολιτικό φαινόμενο θα αντιμετωπίζεται με όρους μη πολιτικούς

Τι είναι ο Φονταμενταλισμός

Ο φονταμενταλισμός ως λέξη προέρχεται από την αγγλική λέξη Fundament που σημαίνει θεμέλιο. Ως έννοια χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά για να περιγράψει ένα φαινόμενο του δυτικού πολιτισμού. Συγκεκριμένα στις αρχές του 20ου αιώνα αναπτύχθηκε από συντηρητικούς προτεσταντικούς κύκλους ένα κίνημα που σκοπό είχε να αντιπαραβάλει τη βίβλο στη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου. Με μία έννοια έχουμε να κάνουμε με μία διαπάλη, όπου αντίπαλες δυνάμεις ήταν από τη μια η επιστήμη με τις καινοτομίες της και από την άλλη η θρησκεία με την πρόταση της για επιστροφή σε αυτό που εκείνα θεωρούσε ως θεμέλια. Τη δεκαετία του 1970 ο φονταμενταλισμός αναζωπυρώθηκε στις Η.Π.Α. με χαρακτήρα εξίσου οπισθοδρομικό. Κύριοι στόχοι των προτεσταντών φονταμενταλιστών έγιναν: ο φεμινισμός, η ομοφιλοφιλία, η νομιμοποίηση των εκτρώσεων και ο κομμουνισμός.

Σε ότι αφορά τον ισλαμικό φονταμενταλισμό από τους ίδιους τους μουσουλμάνους θεωρείται αδόκιμος ως όρος γιατί περιγράφει απλουστευτικά ως ενιαίο κίνημα διαφορετικά φαινόμενα και ομάδες που έχουν διαφορετικές αφετηρίες και άλλους στόχους. Η ευρεία χρησιμοποίηση του όρου μπορεί να μπορεί να αποδοθεί είτε σε ελλιπή κατανόηση της μουσουλμανικής πραγματικότητας, είτε για την εξυπηρέτηση της προπαγάνδας των ηγετών της δύσης. Χαρακτηριστικό είναι πως σε καμία αραβική χώρα δεν υπάρχει ως έννοια η λέξη φονταμενταλισμός

Πόλεμος κατά της τρομοκρατίας

Η 11η Σεπτέμβρη 2001 έχει [άστοχα] χαρακτηριστεί ως η μέρα που άλλαξε τον κόσμο. Το ακραίο και τυφλό χτύπημα στη Νέα Υόρκη δημιούργησε σίγουρα μεγάλες εντυπώσεις και αποτέλεσε αφορμή για μια πολυαίμακτη εκστρατεία που ονομάστηκε πόλεμος ενάντια στην τρομοκρατία. Τα αίτια που οδήγησαν σ’ αυτήν την επίθεση ωστόσο, δεν ήταν ούτε ο ακραίος ισλαμικός φονταμενταλισμός, ούτε πρόκειται για σύγκρουση πολιτισμών. Εξάλλου δημιουργία και η διόγκωση των ισλαμιστικών κινημάτων δεν είναι ένα φαινόμενο που δημιουργήθηκε σε συνθήκες εργαστηρίου, αλλά βρήκαν έδαφος και αναπτύχθηκαν πάνω στη φτώχια, την αδικία, την ληστρική εκμετάλευση των αραβικών πλυθησμών από ντόπιους και ξένους επικυρίαρχους. Και βέβαια από την ανυπαρξία ή την αδυναμία κάποιας άλλης ιδεολογίας που θα μπορούσε να δώσει πειστικές απαντήσεις και όραμα για κοινωνική δικαιοσύνη. Σε όλη τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου η Δύση (με τις Η.Π.Α να σέρνουν το χορό, αλλά χωρίς να είναι και οι μοναδικές υπεύθυνες) υποστήριζαν τέτοιου είδους ισλαμιστικά κινήματα αρκεί να είχαν αντισοβιετικό προσανατολισμό. Με την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την αλλαγή του παγκόσμιου χάρτη, σε αρκετά σημεία του πλανήτη (βαλκάνια, μέση ανατολή κ.α) παρουσιάστηκε αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων και των ζωνών επιρροής και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αποσταθεροποίηση ολόκληρων περιοχών. Ειδικά η Μέση Ανατολή κατέχει το προνόμιο – που έχει αποδειχτεί ευλογία για τις άρχουσες τάξεις των κρατών της περιοχής και κατάρα για τους λαούς της – να είναι η ζώνη με τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον πλανήτη (το Ιράκ είναι η δεύτερη πετρελαιοπαραγωγός δύναμη μετά την Σαουδική Αραβία). Από αυτήν την άποψη όλη η αναπτυγμένη Δύση έχει στραμμένο το ενδιαφέρον της στην περιοχή για την εξασφάλιση της πολυτιμότερης πρώτης ύλης στον τομέα της ενέργειας αλλά και του ελέγχου της τιμής της. Ιστορικά μετά την αποαποικιοποίηση και τη δημιουργία με τεχνητούς όρους των κρατών της Μέσης Ανατολής με σκοπό τον έλεγχό τής περιοχής, η Δύση επιδιώκει είτε να χειραγωγεί τις τοπικές κυβερνήσεις (π.χ. Σ. Αραβία), είτε όπου αυτό δεν είναι εφικτό η πολιτική συνεχίζεται με άλλα μέσα (π.χ. Ιράκ).

Η διαδικασία εγκαθίδρυσης της «νέας τάξης» και του εξαναγκασμού των «άτακτων» χωρών να πειθαρχήσουν είχε προετοιμαστεί και ξεκινήσει φυσικά πριν από τα γεγονότα της 11/9 (πρώτος πόλεμος του κόλπου, Γιουκοσλαβία κ.λ.π). Ενδεικτικό γεγονός του προσανατολισμού της Δύσης αποτελεί το λεγόμενο σύμφωνο της Ουάσινγκτον το 1999. Σε αυτό αναθεωρήθηκε ο ρόλος του ΝΑΤΟ (περιβόητο άρθρο 5) και από αμυντική συμμαχία για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης επίθεσης (κυρίως από το Σοβιετική Ένωση) μετατρέπεται σε ένα είδος χωροφύλακα που μπορεί να παρεμβαίνει για να συμβάλλει στην «ειρήνη» και τη «σταθερότητα» της περιφέρειας!

Με τον «Τρομοκράτη» Οτσαλάν είχαν ξεμπερδέψει λίγα χρόνια με «διπλωματικό» τρόπο κι ένα βρώμικο παιχνίδι όπου ενεπλάκησαν κυβερνήσεις (και η ελληνική) και μυστικές υπηρεσίες. Η συντριβή του κουρδικού αντάρτικου διασφαλίζει τη σταθερότητα στα βουνά του Κουρδιστάν από όπου σχεδιάζουν να περάσουν τους αγωγούς των πετρελαίων της Κεντρικής Ασίας.

Ωστόσο το χτύπημα στους δίδυμους πύργους έδωσε μιας πρώτης τάξης ευκαιρία σε Μπους, Μπλερ και πρόθυμους συμμάχους να επισπεύσουν τις διαδικασίες και να κλείσουν ανοιχτούς λογαριασμούς σε διάφορα μέτωπα. Ο πρώτος πόλεμος «κατά της τρομοκρατίας» ήταν ο πόλεμος στο Αφγανιστάν με ανομολόγητο στόχο τον έλεγχο της περιοχής και κυρίως την πρόσβαση στα πετρέλαια της κεντρικής Ασίας, ακολούθησε ο πόλεμος με το Ιράκ και η ανατροπή του «απείθαρχου» δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν. Επί τη ευκαιρία οι οργανώσεις της παλαιστινιακής εξέγερσης κατατάχτηκαν και επίσημα στις τρομοκρατικές και πάγωσαν τα περιουσιακά τους στοιχεία, με στόχο την καθυπόταξη της παλαιστινιακής αντίστασης. Το μήνυμα για τα υπόλοιπα κράτη μέλη του «άξονα του κακού»: Συρία, Ιράν, Β. Κορέα είναι σαφές, μπορούν είτε να πειθαρχήσουν στις επιταγές της νέας τάξης είτε να περιμένουν τη σειρά τους.

ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΤΑΞΗΣ

Στις αρχές της δεκαετίας του 90 με την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ, η ευφορία και η αίσθηση της νίκης από το τη φιλελεύθερη δύση εκφράστηκε και σε θεωρητικό επίπεδο. Το πιο πολυσυζητημένο έργο της εποχής ήταν το βιβλίο (είχε προηγηθεί και άρθρο στον τύπο με τον ίδιο τίτλο) του Φράνσις Φουκουγιάμα με τίτλο: «Το τέλος της ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος». Το κλίμα της περιόδου επέτρεπε στον Φουκουγιάμα να θριαμβολογεί

Φράνσις Φουκουγιάμα. ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ κ' ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΗΣ ΤΟΥ ΑΚΡΑΙΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ

Φράνσις Φουκουγιάμα. ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ κ’ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΗΣ ΤΟΥ ΑΚΡΑΙΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ

υποστηρίζοντας πως η φιλελεύθερη δημοκρατία είναι το ακροτελεύτιο σημείο ιδεολογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας καθώς είναι απαλλαγμένη από τις θεμελιακές εσωτερικές αντιφάσεις που αντιμετώπισαν όλα τα άλλα πολιτικά συστήματα. Επίσης υποστήριζε πως οι αρχές της αγοράς έχουν εξαπλωθεί έχοντας κατορθώσει να επιτύχουν πρωτόγνωρα επίπεδα υλικής ευημερίας ακόμα και στον τρίτο κόσμο, αποφεύγοντας ωστόσο να δώσει κάποια χειροπιαστά παραδείγματα! Ο ενθουσιασμός με τον οποίο χαιρέτιζε το παράδειγμα της Λατινικής Αμερικής στις αρχές της δεκαετίας του 90, για την υιοθέτηση νεοφιλελεύθερων πολιτικών μάλλον θα πρέπει να έχει μειωθεί καθώς η ίδια περιοχή μετά από μια δεκαετία είναι καζάνι που βράζει. Η Αργεντινή βρέθηκε στα πρόθυρα της επανάστασης, ενώ οι νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις ανατρέπονται σε μία σειρά από χώρες (Βενεζουέλα, Βραζιλία κ.λ.π.).

Ενδεικτικό είναι επίσης πως τα δικαιώματα στην εργασία, την κατοικία και την ιατρική περίθαλψη, τα αξιολογεί ως οικονομικά δικαιώματα δεύτερης και τρίτης βαθμίδας. Ενώ τα προβλήματα όπως των αστέγων, των ναρκωτικών, της οικολογικής καταστροφής για τον ίδιο δεν είναι άλυτα εντός των πλαισίων των αρχών του (νέο)φιλελευθερισμού. Μια δεκαετία μετά όλα αυτά τα προβλήματα έχουν διογκωθεί ακόμα περισσότερο.

Οι δύο κύριοι άξονες της συλλογιστικής του είναι πως αφενός η επιστήμη οδηγεί υποχρεωτικά είτε στον καπιταλισμό είτε στην φιλελεύθερη δημοκρατία και αφετέρου η τάση για αναγνώριση που διακατέχει το ανθρώπινο είδος είναι ο μοχλός που κινεί την ιστορία και η αιτία της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Σε ότι δε αφορά τον ιμπεριαλισμό αυτός προέρχονταν από τη μεγαλοθυμία της δύσης! Αυτές είναι κάποιες χαρακτηριστικές προσπάθειες του Φουκουγιάμα να φυτέψει το κεφάλι της φιλοσοφίας στην άμμο.

Σε ότι αφορά το Ισλάμ, ο συγγραφέας το αναγνωρίζει σαν μια συνεκτική και συστηματική ιδεολογία όπως το φιλελευθερισμό και το κομμουνισμό και μια αληθινή απειλή για τις (νεο)φιλελεύθερες πρακτικές ακόμα και σε χώρες που δε διαθέτει άμεση πολιτική ισχύ. Τέλος θεωρεί καθήκον της δύσης να διαφυλάξει και να επεκτείνει τη [νεοφιλελεύθερη] δημοκρατία όπου αυτό είναι σωστό, χωρίς όμως να διευκρινίζει που αυτό είναι σωστό και με τι μέσα θα επιτευχθεί αυτός ο στόχος.

Σήμερα ο Φουκουγιάμα έχει φτάσει σε κάποιες παραδοχές όπως ότι σε μερικές χώρες η απουσία ενός σωστού θεσμικού πλαισίου τις άφησε σε χειρότερη κατάσταση μετά τη φιλελευθεροποίηση από ήταν πριν.

Σε ένα άλλο επίπεδο, αν μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ η πολεμική βιομηχανία της δύσης είχε θέσει στον εαυτό της, το καβαφικό ερώτημα: τώρα τι θα απογίνουμε χωρίς βαρβάρους, θα πρέπει να υποδέχτηκε με ενθουσιασμό το δεύτερο πιο πολυσυζητημένο έργο του Σάμιουελ Χάντιγκτον με τίτλο «Η σύγκρουση των πολιτισμών». Σε αυτό ο διάσημος αμερικάνος διανοούμενος χωρίζει τον πλανήτη εννιά (Δυτικός, Λατινοαμερικάνικος, Αφρικάνικος, Ισλαμικός, Σινικός, Ινδουιστικός, Ορθόδοξος, Βουδιστικός, Ιαπωνικός) πολιτισμούς, από τους οποίους στους πέντε οι θρησκεία έχει καθοριστικό ρόλο. Ο ίδιος δεν αποδέχεται τη θεωρία του Φουκουγιάμα περί τέλους της ιστορίας καθώς υποστηρίζει πως τις οικονομικές, τις πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές θα τις αντικαταστήσουν οι διαφορές στην κουλτούρα και αυτός θα είναι ο λόγος επικίνδυνων συγκρούσεων. Μάλιστα διαβλέπει πως η κύρια διαίρεση θα είναι μεταξύ της δύσης και όλων των υπόλοιπων.

Σ. Χάντιγκτον. Στο βιβλίο του Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ δαιμονοποιεί το Ισλάμ

Σ. Χάντιγκτον. Στο βιβλίο του Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ δαιμονοποιεί το Ισλάμ

Σε ότι αφορά το Ισλάμ, ίσως επειδή ο Χάντιγκτον βλέπει ομοιότητες με το Μαρξισμό φτάνει στο σημείο να το δαιμονοποιήσει: και να το ανάγει σε απειλή για του άλλους πολιτισμούς. Γι’ αυτόν το κύριο πρόβλημα της δύσης δεν είναι ο ισλαμικός «φονταμενταλισμός» αλλά το ίδιο το Ισλάμ, τα σύνορα του οποίου είναι αιματοβαμμένα όπως και το εσωτερικό του. Δεν σταματά εκεί όμως, η ανάδυση της Κίνας επίσης είναι πιθανή πηγή μεγάλου «διαπολιτισμικού» πολέμου και φτάνει στο συμπέρασμα πως «είναι προς το συμφέρον των Αμερικάνων να είναι έτοιμοι να πολεμήσουν, αν είναι απαραίτητο, εναντίον της Κίνας και να εμποδίσουν την ηγεμονία της στην Ανατολική Ασία». Η όλη προσπάθεια του Χάντιγκτον τελικά συσκοτίζει παρά φωτίζει την πραγματικότητα, αφού ντύνοντας τις συγκρούσεις με θρησκευτικό ή πολιτισμικό μανδύα αποφεύγει την αλήθεια, πως καμιά άρχουσα τάξη δεν ρίχνει τη χώρα της σε πόλεμο αν δεν προσβλέπει σε κάποιο οικονομικό ή γεωπολιτικό όφελος που θα την καταστήσει ισχυρότερη έναντι των ανταγωνιστών της.

Άλλοι νεοφιλελεύθεροι διανοούμενοι που προσφέρουν επιχειρήματα στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» όπως οι: Ιγνάτιεφ, Ζακαρία, Φέργκιουνσον βλέπουν και ένα εσωτερικό εμπόδιο για την επιβολή της θέλησης της δύσης κι αυτό είναι οι κοινοβουλευτικές δημοκρατίες των ισχυρών δυτικών κρατών.  Ως πιθανή δυνατή λύση βλέπουν την απομόνωση κάποιων από αυτούς που αποφασίζουν…από τις έντονες πιέσεις της δημοκρατίας.

ΠΗΓΕΣ

 

  1. Παγκόσμια ιστορία – Time life books
  2. Η μεγάλη ιστορία του 20ου αιώνα – Ελληνικά γράμματα
  3. Εγκυκλοπαίδεια – Πάπυρος Larousse Britannica
  4. Μπόση Μαίρη- Περί του ορισμού της τρομοκρατίας Εκδ Π. Τραυλός
  5. Φωτόπουλος Τάκης – Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας Εκδ. Γόρδιος
  6. Fukuyama Fr. – Το τέλος της ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος Εκδ Λιβάνη
  7. Χάντιγκτον Σ. – Η σύγκρουση των πολιτισμών Εκδ Terzo books
  8. R. Fisk – Indepentend 10/02 – Αναδημοσίευση Athens Indymedia
  9. Πετράκος Χ – Ιράκ: κατοχή και αντίσταση/ Διεθνιστική Αριστερά Νο 3
  10. Πετράκος Χ. – Οι θεωρητικοί του νέου ιμπεριαλισμού / Διεθνιστική Αριστερά Νο 4
  11. Πετράκος Χ. Ιμπεριαλισμός και «δημοκρατία» / Διεθνιστική Αριστερά Νο 6
  12. Χόμπσμπαουμ Έρικ. Για την Ιστορία
Advertisements
One Comment
  1. H ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΥ ΑΣΚΕΙΤΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΚΑΤ’ ΕΠΙΤΑΓΗ ΤΗΣ ΤΡΟΪΚΑΣ. Ο ΑΥΤΑΡΧΙΣΜΟΣ κ’ Η ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΚΑΘΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣ, ΟΙ ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ, Η ΑΓΩΝΙΑ ΑΝ ΑΥΡΙΟ ΘΑ ΕΧΕΙΣ ΔΟΥΛΕΙΑ, ΟΙ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΝΕΡΓΟΙ κ’ ΝΕΟΠΤΩΧΟΙ κ Η ΣΤΕΡΗΣΗ ΕΛΠΙΔΑΣ, Η ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ κ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ, Ο ΤΡΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΗΓΑΖΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΥΡΙΟ, ΕΙΝΑΙ ΤΑΧΑ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ Ή ΜΗΠΩΣ ΚΑΝΩ ΚΑΤΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΡΟΥ? ΜΕ ΤΟ ΣΥΜΠΑΘΙΟ ΔΗΛΑΔΗ! Δ.Κ.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: