Skip to content

ΜΙΑ ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΟΥ CERN και το ενδιαφέρον της Εκκλησίας από Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

01/07/2013

πειραμα cern  ΜΙΑ ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΟΥ CERN & το ενδιαφέρον της Εκκλησίας. Είναι τελικά η Επιστήμη ουδέτερη;

από Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΔΟΓΜΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ, ΜΙΑ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΑΙΩΝΩΝ

Αλήθεια πόσοι από εμάς πιστεύουν πως η Επιστήμη είναι ουδέτερη και δεν υπάρχει σύνδεση & καθορισμός προς τα που θα στραφεί η Έρευνα από Φιλοσοφικές & Πολιτικές παραμέτρους ή ακόμα & Θρησκευτικές; Αν για παράδειγμα εστιάσουμε στο πείραμα του CERN, ένα από τα κύρια ζητούμενα της έρευνας είναι να διαπιστωθεί τι συνέβη σε έναν απειροελάχιστο χρόνο που ακολούθησε από την «έκρηξη» που δημιούργησε το σύμπαν. Εκ΄ πρώτοις το αιτούμενο μοιάζει ως μια φυσιολογική απορία των επιστημόνων που συμμετέχουν. Μόνο που για να διατυπωθεί ένα τέτοιο ερώτημα, σημαίνει πως οι επιστήμονες έχουν ήδη αποδεχτεί τη θεωρία πως ο χρόνος ύπαρξης του σύμπαντος είναι πεπερασμένος & δημιουργήθηκε κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες.  Ίσως χρήζει μεγαλύτερης προσοχής το γεγονός, πως την ουσία της συγκεκριμένης αντίληψης υποστηρίζει η Εκκλησία καθώς εναρμονίζεται τη Γένεση. Εδώ αξίζει να επισημάνουμε πως στην Αρχαία Ελλάδα ο Αριστοτέλης υποστήριζε πως η ύλη δεν έχει αρχή. Και πιθανά η συγκεκριμένη αναφορά να έμοιαζε δίχως νόημα, αν η συγκεκριμένη θέση δεν λογοκρίνονταν από την Εκκλησία κατά τον Μεσαίωνα, ενώ την ίδια στιγμή επικαλούνταν τα κοσμολογικά συμπεράσματά του φιλόσοφου, ώστε να ενισχύσει την ερμηνεία που εκπορεύονταν πάλι από τη Γένεση περί Γεω-κεντρικότητας του σύμπαντος. Στις ημέρες μας  η σύγχρονη θεωρία του bing-bang, κατά την οποία το σύμπαν δημιουργήθηκε έπειτα από μια τεράστια έκρηξη και συνεπώς είναι χρονικά πεπερασμένο, αξιώνει να αποτελέσει το κυρίαρχο επιστημονικό παράδειγμα (κατά T. Kuhn στο «Η δομή των επιστημονικών Επαναστάσεων» ένα έργο που αποτέλεσε τομή για την επιστημολογία).

Η ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ (ΦΥΣΙΚΗ-ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ-ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΚΑΙ Η ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ

Πως όμως μια θεωρία όπως το  bing-bang μπορεί να έχει πολιτικές & θρησκευτικές παραμέτρους; Απλά γιατί η αποδοχή της σημαίνει ταυτόχρονα & «απόδειξη» πως το σύμπαν & κατά προέκταση η ύλη δημιουργήθηκε, σε αντίθεση, για παράδειγμα με την προαναφερθείσα «αντιχριαστινική» θέση του Αριστοτέλη πως η τελευταία δεν έχει αρχή & υπήρχε από πάντα. Αν λοιπόν «αποδειχτεί» τι ακολούθησε στον ελάχιστο χρόνο που ακολούθησε της έκρηξης, ταυτόχρονα  αποδεικνύεται συνεπαγωγικά  πως η ύλη είναι πεπερασμένη χρονικά & δημιουργήθηκε (έτσι αποκτά επιστημονική τεκμηρίωση η θεωρία του Δημιουργισμού που προωθείται από τους χριστιανικούς-εκκλησιαστικούς κύκλους). Από εδώ λοιπόν πηγάζει & το ενδιαφέρον της εκκλησίας. Στο συγκεκριμένο σημείο αξίζει να βάλουμε στη συζήτηση πως αξίζει διασταύρωσης η ευρέως διαδεδομένη πληροφορία, πως για τους παραπάνω λόγους το πείραμα του CERN χρηματοδοτείται πλουσιοπάροχα από νεοσυντηρητικούς κύκλους στις Η.Π.Α.τους ίδιους ακριβώς που πιέζουν ώστε να βγει εκτός διδακτικής ύλης από τα σχολεία, η θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου, παρά το γεγονός πως για την τελευταία η Εκκλησία αναγκάστηκε τελικά να εκπονήσει τη θεωρία του «Ευφυούς σχεδιασμού».   Συνάμα, ενδιαφέρον για το πείραμα για τους  ίδιους λόγους, έχει εκδηλώσει & η ορθόδοξη εκκλησία.

 

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ Ή ΓΕΝΕΣΗ 

Κάρολος Δαρβίνος: με το  κλασικό πλέον έργο του «Περί της καταγωγής των ειδών», εισάγει την ιδέα της «φυσικής επιλογής» και θεμελιώνει το κυρίαρχο Επιστημονικό Παράδειγμα στη Βιολογία. Σύμφωνα με τη θεωρία του, η επιβίωση ενός οργανισμού στηρίζεται στην τυχαία και απρόβλεπτη ανταπόκριση του οργανισμού στο φυσικό του περιβάλλον. Ο άνθρωπος κατάγεται από τα πρωτεύοντα θηλαστικά και αποτελεί προϊόν τυχαίων μεταλλαγών. Ο ρόλος που παίζει το τυχαίο και το απρόβλεπτο, για τον Δαρβίνο καταδεικνύει ότι το ανθρώπινο είδος θα μπορούσε να μην είχε υπάρξει, όπως και ότι μπορεί μελλοντικά να εξαφανιστεί. Η θεωρία του επικυρώθηκε από πληθώρα δεδομένων και ευρημάτων. Ολοκλήρωσε την Επιστημονική Επανάσταση συνδυάζοντας νευτώνεια μεθοδολογία με πεποίθηση για το ρόλο της τύχης στην εξέλιξη.

Κάρολος Δαρβίνος: με το κλασικό πλέον έργο του «Περί της καταγωγής των ειδών», εισάγει την ιδέα της «φυσικής επιλογής» και θεμελιώνει το κυρίαρχο Επιστημονικό Παράδειγμα στη Βιολογία. Σύμφωνα με τη θεωρία του, η επιβίωση ενός οργανισμού στηρίζεται στην τυχαία και απρόβλεπτη ανταπόκριση του οργανισμού στο φυσικό του περιβάλλον.
Ο άνθρωπος κατάγεται από τα πρωτεύοντα θηλαστικά και αποτελεί προϊόν τυχαίων μεταλλαγών. Ο ρόλος που παίζει το τυχαίο και το απρόβλεπτο, για τον Δαρβίνο καταδεικνύει ότι το ανθρώπινο είδος θα μπορούσε να μην είχε υπάρξει, όπως και ότι μπορεί μελλοντικά να εξαφανιστεί.
Η θεωρία του επικυρώθηκε από πληθώρα δεδομένων και ευρημάτων.
Ολοκλήρωσε την Επιστημονική Επανάσταση συνδυάζοντας νευτώνεια μεθοδολογία με πεποίθηση για το ρόλο της τύχης στην εξέλιξη.

    Επιστρέφοντας στους Νέους Χρόνους, πρέπει να τονίσουμε πως  η δαρβινική θεωρία αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί διαχρονικό στόχο χριστιανικών    κύκλων, στους οποίους (συγκεκριμένα στους Προτεστάντες)-κι όχι στους Άραβες-    πιστώνεται ιστορικά η  εφεύρεση του όρου και το κίνημα του «Φονταμενταλισμού». Ο φονταμενταλισμός ως λέξη προέρχεται από την αγγλική λέξη Fundament που σημαίνει θεμέλιο. Ως έννοια χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά για να περιγράψει ένα φαινόμενο του δυτικού πολιτισμού. Συγκεκριμένα στις αρχές του 20ου αιώνα αναπτύχθηκε από συντηρητικούς προτεσταντικούς κύκλους ένα κίνημα που σκοπό είχε να αντιπαραβάλει τη βίβλο στη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου. Με μία έννοια έχουμε να κάνουμε με μία διαπάλη, όπου αντίπαλες δυνάμεις ήταν από τη μια η επιστήμη με τις καινοτομίες της και από την άλλη η θρησκεία με την πρόταση της για επιστροφή σε αυτό που εκείνα θεωρούσε ως θεμέλια.

Η συγκεκριμένη   διαμάχη έχει τις πηγές της από τα χρόνια της Επιστημονικής  Επανάστασης, η οποία έβαλε οριστικά τέλος στις αξιώσεις της εκκλησίας να παρεμβαίνει στα Επιστημονικά πράγματα- με την αρχική παραδοχή πως υπάρχουν 2 αλήθειες, η επιστημονική & η θεολογική (το περίφημο δόγμα της Διπλής Αλήθειας που ίσχυε στα χρόνια του Μεσαίωνα και θα αναφερθούμε στην επόμενη ενότητα), αλλά στην περίπτωση που τα επιστημονικά συμπεράσματα δεν συμπορεύονταν με το χριστιανικό δόγμα η επιστήμη όφειλε να συμμορφωθεί με το τελευταίο. Χαρακτηριστικά παραδείγματα των συνεπειών σε περίπτωση «ανυπακοής» αποτέλεσαν η θανάτωση στην πυρά του Τζ. Μπρούνο που «τόλμησε να υποστηρίξει πως η γη γυρίζει, αλλά και η καταδίκη του Γαλιλαίου σε κατ’οίκον περιορισμό για τον ίδιο ακριβώς λόγο από την ιερά εξέταση. Ωστόσο, οι αξιώσεις της εκκλησία γνώρισαν μεγάλο πλήγμα χάρη στο έργο του Κοπέρνικου «Περί κίνησης των ουράνιων σφαιρών» (εκδόθηκε την ημέρα του θανάτου του κι έτσι γλύτωσε ενδεχόμενες διώξεις), στο οποίο αποδεικνύει πως το σύμπαν είναι ηλιοκεντρικό & όχι γεωκεντρικό, όπως υποστήριζε η εκκλησία. Επειδή τη συγκεκριμένη θέση υποστήριζε λανθασμένα & η κοσμολογία του Αριστοτέλη, η εκκλησία την επικαλούνταν & δεν την εξοβέλισε όπως άλλες του διάσημου φιλοσόφου. Το τελειωτικό χτύπημα όμως ήρθε από τον Κ. Δαρβίνο & τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών, έργο που πολέμησε λυσσασμένα η εκκλησία καθώς υποστήριζε πως η ζωή & τα είδη είναι τα ίδια & απαράλλαχτα από την ημέρα που ο θεός δημιούργησε τον κόσμο. Αργότερα όταν τα ευρήματα επιβεβαίωναν θριαμβευτικά την δαρβινική άποψη, η εκκλησία μη μπορώντας να την αντιπαλέψει πειστικά εκπόνησε τη θεωρία του «ευφυούς σχεδιασμού»! Δηλαδή, ναι μεν υπάρχει εξέλιξη, αλλά αυτό οφείλεται στο ότι ο θεός τη σχεδίασε από την αρχή «ευφυώς» για να πραγματοποιηθεί.

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΠΑΛΗ ΑΙΩΝΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΠΛΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ

Στην πραγματικότητα, το Δόγμα της Διπλής Αλήθειας επρόκειτο για ένα βαθύ τέχνασμα, το οποίο επέτρεψε την άσκηση της επιστημονικής δραστηριότητας στο πλαίσιο της κυριαρχίας της θεολογικής χριστιανικής κοσμοαντίληψης στα χρόνια του Μεσαίωνα.

Η ουσία του δόγματος εκφράζει την ύπαρξη δύο αληθειών: των Γραφών & της Επιστήμης, οι οποίες δεν πρέπει να έρχονται σε αντίθεση, αλλά όταν αυτό συμβαίνει, σωστή πρέπει να θεωρείται  η θεολογική θέση. Η ιστορική πορεία του δόγματος, υποκρύπτει μια λογική συσχετισμού δυνάμεων ανάμεσα στους φορείς των δύο πρακτικών.

Στην 1η περίοδο του Μεσαίωνα, δεν τίθετο θέμα εφαρμογής του δόγματος, λόγω υποβάθμισης της επιστήμης.

Αργότερα διατυπώνεται η άποψη, ότι η επιστήμη είναι «θεραπαινίδα της θεολογίας».

Κατά τον 13ο αι., ο Θωμάς ο Ακινάτης, ως κατεξοχήν φορέας προσπάθειας συγκερασμού Χριστιανικής Πίστης & Αριστοτελικής Φιλοσοφίας, επεσήμανε πως δεν υπάρχει αντίθεση στη γνώση της πίστης & της λόγιας φιλοσοφίας, εφόσον και οι δύο προέρχονται από τον Θεό. Συνεπώς, η θέση του Ακινάτη αναβαθμίζει επιστημολογικά την αξία της επιστήμης.

Μέχρι την Επιστημονική Επανάσταση τρεις ήταν οι τρόποι παρουσίασης του προβληματισμού για την κυριολεκτική έννοια του όρου της διπλής αλήθειας (φιλοσοφικής και χριστιανικής διδασκαλίας) :

1) Μπορεί κανείς να δεχθεί ταυτόχρονα ότι οι δύο αλήθειες αντιφάσκουν, όπως π.χ. για το θέμα της αιωνιότητας ή της δημιουργίας του κόσμου.

2) Οι λόγιοι αναφέρουν τις θεωρίες του Αριστοτέλη χωρίς να παίρνουν θέση (π.χ. ο Θωμάς Ακινάτης).

3) Η αντίφαση ερμηνεύεται λέγοντας ότι τα συμπεράσματα της φιλοσοφίας είναι

ανακάλυψη του ανθρώπινου νου, ενώ οι αλήθειες της πίστης Αποκαλυπτικές, συνεπώς οι μόνες αποδεκτές τελικά.

Επιστρέφοντας όμως στο αρχικό θέμα έχει σημασία να καταδειχτεί τι ιλιγγιώδη ποσά έχουν ξοδευτεί, όχι αποκλειστικά από καθαρό επιστημονικό ενδιαφέρον, αλλά γιατί ξαναβάζει έμμεσα το δόγμα της Δημιουργίας στο προσκήνιο.     πειραμα cern 5Επιπλέον, μας βοηθάει να κατανοήσουμε πως η Επιστήμη δεν είναι ουδέτερη αλλά πορεύεται σύμφωνα με θεωρίες στις οποίες αντανακλώνται οι ιδεολογικές, φιλοσοφικές, πολιτικές, θρησκευτικές αντιλήψεις των επιστημόνων που τις αποδέχονται. Στην κατανόηση αυτής της πορείας συνέβαλε τα μέγιστα ο T. Kuhn & το προαναφερόμενο έργο του. Σ’ αυτό επισημαίνει πως το κυρίαρχο επιστημονικό παράδειγμα δεν αφήνει τα περιθώρια για πολλές αμφισβητήσεις & οι επιστήμονες που το επιχειρούν συναντούν τεράστιες δυσκολίες μέχρι & τον εξοβελισμό τους από την επιστημονική κοινότητα. Ωστόσο, η αισιόδοξη πλευρά του έργου του (βλέπε κάτωθι σχεδιάγραμμα), υιοθετεί την άποψη πως έρχονται εποχές που χάρη στο έργο κάποιων καινοτόμων επιστημόνων σε συνδυασμό με την σταδιακή αποδυνάμωση του κυρίαρχου επιστημονικού παραδείγματος, το τελευταίο αρχίζει να κλυδωνίζεται -ασκώντας πάντα επιθανάτιους σπασμούς αντίστασης- μέχρι του σημείου που κάθε νέα επιστημονική Επανάσταση καταφέρνει να το ανατρέψει και με της σειρά της εγκαθιδρύει το δικό της παράδειγμα.

προ-επιστήμη


παράδειγμα επιστημονική κοινότητα


φυσιολογική επιστήμη
ανωμαλίες

κρίση (ιδιόρρυθμη επιστήμη)


επιστημονική επανάσταση


νέο παράδειγμα νέα επιστημονική κοινότητα

ΠΗΓΕΣ
1. Ασημακόπουλος, Μ., Τσιαντούλας, Α. (2001), Οι Επιστήμες της Φύσης και του Ανθρώπου στην Ευρώπη (Τόμος Α’), Πάτρα: ΕΑΠ.
2. Lindberg, D. (1997 [1992]), Οι Απαρχές της Δυτικής Επιστήμης (μτφρ. Η. Μαρκολέφας), Αθήνα: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΜΠ
3. . ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ Π/ Οι Επιστήμες της Φύσης και του Ανθρώπου στην Ευρώπη/ Εκδ ΕΑΠ/ Πάτρα 2001
4. Ν. Κοπέρνικος Ν, Βιβλία Έξι περί των περιστροφών των Ουράνιων Σφαιρών, μτφρ. Β. Σπουροπούλου- Μ. Πατηνιώτης, Εκδ. Johannes Petreius, Νυρμβέργη 1543
5. Kuhn, Th. (1981) Η Δομή των Επιστημονικών Επαναστάσεων (μτφρ. Γ. Γεωργακόπουλος και Β. Κάλφας), Θεσσαλονίκη: Σύγχρονα Θέματα
6. Darwin, C, The Origin of Species by Means of Natural Selection – or the preservation of favoured races in the struggle for life (London 1859)
Μεταφράσεις: (α) Νίκος Καζαντζάκης
(β) Α. Πάγκαλος, εκδ. Γκοβόστη,
(γ) ΔΕΠ Βιολογίας Παν. Πατρών, Παν. Εκδ

7. Εγκυκλοπαίδεια – Πάπυρος Larousse Britannica

Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΧΑΡΗΣ ΜΑΥΡΟΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ (*) ΤΑΞΙΔΕΥΤΗΣ (*) ΚΑΠΟΤΕ ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ-ΤΕΧΝΕΣ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Σελίδα για τον Πολιτισμό, τις Τέχνες και την Ιστορία

Συλλογικές Δράσεις Κοινωνικής Αλληλεγγύης 18 ΑΝΩ

Οι Συλλογικές Δράσεις Κοινωνικής Αλληλεγγύης 18 ΑΝΩ

Studies of the European Culture

Ένα blog με θεματα που απτονται της Ιστοριας και του Πολιτισμου.

Νομαρχιακη Επιτροπη Υγειας Αττικης ΣΥΡΙΖΑ

Για ένα δημόσιο, δωρεάν και υψηλής ποιότητας σύστημα Υγείας για όλους

ΦΩΣ...

Ταπείνωση και ταπεινότητα πάντα.. Πρότυπο των ανθρώπων μονον ο Χριστός. Feel more think less. Tsarli Tsaplin΄΄Η ΟΜΟΡΦΙΑ ΘΑ ΣΩΣΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ. ΄΄ Η Προσωπική μου Ιστοσελίδα. Ιστολόγιο Λόγου και Τεχνών. Σπουδές,.. ΤΑΠΕΙΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΘΕΜΕΛΙΟ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΡΕΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΑΝΘΡΩΠΙΑ ΠΑΝΩ ΑΠ'ΟΛΑ ΆΝΘΡΩΠΟΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

Dimitris Manousakis

A great WordPress.com site

απέραντο γαλάζιο

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

18 ΑΝΩ

Το blog των εργαζομένων της Μονάδας Απεξάρτησης του Ψ.Ν.Α.

Αρέσει σε %d bloggers: