Skip to content

ΕΥΡΩΠΗ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ-ΓΕΩΛΟΓΙΑ κ’ Η ΡΗΞΗ ΜΕ ΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ/ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΑΡΒΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

01/07/2013

Η ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 18ο  ΚΑΙ 19ο ΑΙΩΝΑ ΑΠΟΒΑΛΛΟΥΝ ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ (ΔΑΡΒΙΝΟΣ)

da Vinci

da Vinci

Οι υπόλοιπες Φυσικές Επιστήμες εξελίσσονται εισάγοντας τον πειραματικό έλεγχο και αποβάλλοντας τις θεολογικές επιρροές, η Χημεία & η Βιολογία θα σημειώσουν μεγαλύτερη καθυστέρηση, λόγω της επίδρασης της Γένεσης και της μονιμότητας των φυσικών ειδών.

Η Βιολογία αποτέλεσε πεδίο ιδεολογικής φόρτισης, καθώς μέχρι τον 18ο αι. επικρατούσε η Μεσαιωνική Μεταφυσική για θέματα φύσης & θέσης του ανθρώπου στο σύμπαν, όπως και για τη σχέση του με τα υπόλοιπα όντα. Τα 2 κύρια θεολογικά Δόγματα που επικρατούσαν ήταν: 1. της Μονιμότητας & Αιωνιότητας των Φυσικών Ειδών. 2. Της Μοναδικότητας του ανθρώπου στη μεγάλη αλυσίδα των όντων.

Έτσι, επιστημονική θεμελίωση της Βιολογίας κατά τη νεότερη εποχή ήταν απόρροια διάψευσης, με συστηματική εμπειρική έρευνα, της θεολογικής «επιστήμης της ζωής» και όλων των συναφών μ’ αυτήν έξεων & δοξασιών. 

da Vinci, Vesalious, Harvey.

   L. daVinci (1452-1519): Η 1η πρωτοποριακή συμβολή του ήταν στην Ανατομία. Για πρώτη φορά δίνονταν επακριβείς περιγραφές μυών, σπλάχνων κ.λ.π., γεγονός που αποτελεί Μεθοδολογική & Θεωρητική ανατροπή.

Η 2η θεμελιώδης συνεισφορά του ήταν σε Γεωλογία & Παλαιοντολογία, χάρη στην παρατήρηση απολιθωμάτων θαλάσσιων οργανισμών σε βράχους της ξηράς. Απορρίπτει την την εκδοχή του κατακλυσμού του Νώε, εφαρμόζοντας για πρώτη φορά την Υποθετικό-παραγωγική μέθοδο στα δεδομένα της παρατήρησης, διαψεύδοντας τη θεολογική εκδοχή.

Προτείνει την εκδοχή απόσυρσης της θάλασσας. Τα επάλληλα στρώματα απολιθωμάτων απεικονίζουν την ιστορική διαδοχή των γεωλογικών εποχών. Η θέση αυτή αποτελεί θεμέλιο των σύγχρονων επιστημόνων.

Vesalious: Προχωρά σε μεθοδικότερες & εγγύτερες στην πραγματικότητα ανατομικές μελέτες. Επιτίθεται σε θέσεις του Γαληνού και καταδικάζεται από την εκκλησία.

Κατά πολλούς ο θεμελιωτής της σύγχρονης ανατομίας, είναι πρώτα απ’ όλα πιστός στη Γαληνική μέθοδο. Δίνει ιδιαίτερη επιστημολογική βαρύτητα στις παρατηρήσεις, στηρίζεται δε στην λεπτομερή και συστηματική καταγραφή τους. Κρατώντας σχεδόν το σύνολο της φυσιολογίας του Γαληνού, ο Vesalius ερεύνησε συστηματικά την ανατομία του, με ανατομές στο ανθρώπινο σώμα αλλά και σε ζώα. Τα συμπεράσματα του τα συγκέντρωσε στο De Humani Corporis Fabrica  (1543), ένα βιβλίο που σηματοδότησε τη στροφή στην αντίληψη για τη δομή του ανθρώπινου σώματος. o Vesalius μπορεί να έστρωσε το έδαφος για μια νέα ανατομία βασισμένη στην προσωπική παρατήρηση, την ανεξαρτησία της κρίσης και την επιμονή στη λεπτομέρεια, δεν έκανε όμως το μεγάλο βήμα προς τη ρήξη με το Γαληνικό πλαίσιο.

Harvey: Ανακάλυψε την κυκλοφορία του αίματος και ανέτρεψε ψευδοβιολογικές αντιλήψεις από την εποχή του Γαληνού.

Harvey

Harvey

Μεθοδολογικά: βασίστηκε στη μεθοδική παρατήρηση & πειραματισμό.

Το όργανο που έδωσε μεγάλη ώθηση στη βιολογική έρευνα ήταν το μικροσκόπιο, χάρη σ’ αυτό:

Ο  Malpighi: διαπιστώνει τα τριχοειδή αγγεία των πνευμόνων που είναι υπεύθυνα για την επικοινωνία αρτηριών & φλεβών.

Ο RHooke: το τελειοποιεί και δίνει λεπτομερείς περιγραφές της μικροσκοπικής δομής πολλών καθημερινών ουσιών. Ενώ εισάγει και τον όρο κύτταρο.

Ο Leenwenhoek: παρατηρεί για 1η φορά τα μικρόβια.

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

Βαρώνος  Cuvier: Εισάγει την υπόθεση «λειτουργικής ενότητας» του βιολογικού όντος. Σ’ αυτήν, κάθε επιμέρους όργανο & συστατικό υπηρετεί την επιβίωση ολόκληρου του οργανισμού, σε σχέση με το περιβάλλον. Χάρη σ’ αυτήν την αρχή επέφερε ισχυρό πλήγμα στο θεολογικό Δόγμα «μονιμότητας των φυσικών ειδών», ανακαλύπτοντας μεγάλο αριθμό ειδών που έχουν εκλείψει.

Διατυπώνει τη θεωρία του «Καταστροφισμού», κατά την οποία η βιολογική εξέλιξη χαρακτηρίζεται από βίαια επεισόδια που αποδιαρθρώνουν την υπάρχουσα βιολογική τάξη.

Αρνείται τη σύνδεση του ανθρώπου με τα ανθρωποειδή και γίνεται κύριος πολέμιος της θεωρίας της φυσικής εξέλιξης.

Hutton: Διατύπωσε τη θεωρία της «γεωλογικής ομοιομορφίας», που τελικά επικράτησε. Σύμφωνα μ’ αυτήν ο χρόνος για τη φύση είναι ατελείωτος & το παρόν αποτελεί το «κλειδί» για την κατανόηση του παρελθόντος. Εφόσον, οι φυσικοί νόμοι που ισχύουν στο παρόν επαρκούν για να εξηγήσουν όλες τις αλλαγές, μιας και οι τελευταίες είχαν απεριόριστο χρόνο για να συντελεστούν. Τα εμπειρικά δεδομένα βοήθησαν στην τελική επικράτηση της θεωρίας που έθεσε το θεωρητικό πλαίσιο της βαθμιαίας αργόσυρτης μεταβολής, μέσα στο οποίο κατοχυρώθηκε η θεωρία της βιολογικής εξέλιξης.

ΟΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΛΙΝΝΑΙΟΥ

Μια σημαντική επιστημονική συμβολή κατά τον 18ο αιώνα ήταν η συστηματοποίηση της ονοματολογίας των φυτών από τον Σουηδό φυσιοδίφη Κάρολο Λινναίο. Στο έργο του «Το σύστημα της φύσης», 1735 ο Λινναίος εισήγαγε τη διώνυμη ονομασία των φυτών , η οποία επιτρέπει μια γενική κατάταξη που αποδεικνύει τις ομοιότητες ανάμεσά τους.

Οι βασικές κατηγορίες που είχε εισαγάγει εξακολούθησαν να αποτελούν το βασικό πλαίσιο των μορφολογικών ταξινομήσεων : βασίλεια, συνομοταξίες, τάξεις, γένη και είδη.

 Η ΠΡΩΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ (ΛΑΜΑΡΚ)

Ο πρώτος εισηγητής μιας ολοκληρωμένης θεωρίας για την εξέλιξη των ειδών ήταν ο Γάλλος Ζαν Μπαπτίστ Λαμάρκ. Στο έργο του «Ζωολογική φιλοσοφία», 1809, θεωρεί το περιβάλλον ως καθοριστικό παράγοντα της εξέλιξης. Δηλαδή κάτω από την πίεση του περιβάλλοντος οι βιολογικές δομές ενδυναμώνονται ή ατροφούν και τα επίκτητα χαρακτηριστικά κληρονομούνται στους απογόνους. Η θεωρία του χαρακτηριζόμενη από μια αυστηρή, μηχανιστική αιτιοκρατία, διαψεύστηκε από την πειραματική έρευνα.

 Η ΔΑΡΒΙΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ (ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ)

ΔΑΡΒΙΝΟΣ- ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ κ' ΕΠΕΦΕΡΕ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟ ΠΛΗΓΜΑ ΣΤΙΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΟΞΑΣΙΕΣ

ΔΑΡΒΙΝΟΣ- ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ κ’ ΕΠΕΦΕΡΕ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟ ΠΛΗΓΜΑ ΣΤΙΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΟΞΑΣΙΕΣ

Το 1859, στο κλασικό του έργο «Περί της καταγωγής των ειδών», ο Κάρολος Δαρβίνος εισάγει την ιδέα της «φυσικής επιλογής». Σύμφωνα με την ιδέα αυτή η επιβίωση ενός οργανισμού στηρίζεται στην τυχαία & απρόβλεπτη ανταπόκριση του οργανισμού στο φυσικό του περιβάλλον. Λόγω μεταβολής των συνθηκών ζωής από τη συνεχή μετακίνηση στο φυσικό πεδίο & την αέναη πάλη για την επικράτηση των αναγκαίων προς επιβίωση, θα τα καταφέρουν όσοι οργανισμοί τυγχάνει να είναι καλύτερα εξοπλισμένοι. Έμφαση δίνεται στη βιολογική αυτενέργεια του ζώου που κάνει χρήση του περιβάλλοντός του.  Στο δαρβινικό σχήμα η εξέλιξη είναι τυχαία και δεν ακολουθεί κάποιο προκαθορισμένο σχέδιο αλλά είναι ανοιχτή & απρόβλεπτη. Τα κριτήριά της μπορεί να είναι ποικίλα κι όχι κατ’ ανάγκη η δύναμη ή η ευφυΐα.

Ο άνθρωπος κατάγεται από τα πρωτεύοντα θηλαστικά και αποτελεί προϊόν τυχαίων μεταλλαγών. Η ενδεχομενική ύπαρξή του καταδεικνύει ότι θα μπορούσε να μην είχε υπάρξει, όπως και ότι μπορεί μελλοντικά να εξαφανιστεί.

Η θεωρία του Δαρβίνου, επέφερε το δεύτερο αποφασιστικό πλήγμα στη θεολογία, σε ζητήματα δομής & λειτουργίας του φυσικού σύμπαντος, μετά απ’ το 1ο  λόγω του έργου Κοπέρνικου – Γαλιλαίου. Συνάμα, επικυρώθηκε από πληυώρα δεδομένων & ευρημάτων.

ΣΥΜΒΟΛΗ: Ολοκλήρωσε την Επιστημονική Επανάσταση συνδυάζοντας νευτώνεια μεθοδολογία με πεποίθηση για το ρόλο της τύχης στην εξέλιξη. Τέσσερις  τομές:

Α. Βαθμιαίο των αλλαγών κατά το πρότυπο του Lyell στην γεωλογία

Β. ύπαρξη κλάδων στην εξέλιξη με οριζόντιες ομοιότητες

Γ. Φυσική επιλογή και προσαρμογή

Δ. δεν υπάρχει αναγωγή της φυλογένεσης στην οντογένεση

Ε. Δεν δέχεται την κληρονομικότητα των επίκτητων χαρακτηριστικών

Ένα σημαντικό θεωρητικό στοιχείο που έλειπε από την δαρβινική εξήγηση ήταν η αναφορά στους μηχανισμούς της βιολογικής κληρονομικότητας. Το κενό αυτό καλύφθηκε από τα πειράματα του Αυστριακού μοναχού Γκρέγκορ Μέντελ, ο οποίος πειραματιζόμενος με είδη φασολιών κατέδειξε τους μηχανισμούς μεταβίβασης των κληρονομικών χαρακτηριστικών, διατυπώνοντας επακριβώς τους μαθηματικούς νόμους της κληρονομικότητας και θεμελίωσε τον κλάδο της γενετικής, μαζί με τους Watson και Crick που το 1952 ανακάλυψαν τη «διπλή έλικα» του μορίου του DNA

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: