Skip to content

ΕΥΡΩΠΗ: Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ από 2ο αι.- ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ Α’ ΠΑΓΚ. ΠΟΛΕΜΟΥ/ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΧΩΡΟ

25/06/2013

ΑΠΟ ΤΟΝ 2ο ΕΩΣ ΤΟΝ 9ο ΑΙΩΝΑ

ΕΜΠΟΡΙΟ

Επιπτώσεις εισβολών:

παραγωγή στις μεγάλες ιδιοκτησίες/αγροτικών και μεταποιητικών προϊόντων/ για εσωτερική κατανάλωσηπεριορισμός παράκτιου εμπορίου/προτίμηση στα ακριβά αγαθά/λόγω του ότι μπορούν να καλύψουν το κόστος μεταφοράς τους.

Το εμπόριο μεταξύ Ιταλίας και Γαλλίας μέσω των Αλπεων, με το μεταφορικό δίκτυο των ρωμαϊκών χρόνων δεν μεταβλήθηκε μέχρι τον Μεσαίωνα.

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΚΑΡΛΟΜΑΓΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ:                   

BYZANTINH EΠΙΚΡΑΤΕΙΑ

BYZANTINH EΠΙΚΡΑΤΕΙΑ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΝΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΧΩΡΟ ΕΜΠΟΡΙΟ 

Μεγάλη διαφορά στους οικονομικούς και εμπορικούς δείκτες μεταξύ Δύσης και Ανατολής.

Μια βασική αιτία: το Βυζάντιο διατήρησε την κυριαρχία τους στη θάλασσα αντίθετα από τονΚαρλομάγνο που ηττήθηκε από τους Μαυριτανούς.

Οι Βυζαντινοί ήταν σε θέση να μεταφέρουν σημαντικές ποσότητες, κυρίως πολυτελών αγαθών όπως το μετάξι και τα μπαχαρικά στη Δυτική Ευρώπη.

Στη Δύση είχε αναπτυχθεί το εμπόριο λιγότερο πολυτελών αγαθών.

Η δημιουργία μεγάλων κτημάτων υπό την εκκλησιαστική ιδιοκτησία ανέπτυξε το εμπόριο και τη διακίνηση αγαθώναπό το ένα φέουδο στο άλλοΤα μοναστήρια ορίζουν το εμπόριο και τους κανόνες του. Σημαντική διακίνηση αγαθών ανάμεσα σε αυτά καθημερινα. Κάποια εξασφάλιζαν αγαθά περισσότερα από αυτά που κατανάλωναν έτσι οδηγούνταν σε εμπόριο.

Ύπαρξη τελών στον Ρήνο άρα εμπορική κίνηση.

Επίσης, ανάπτυξη εμπορίου από τη Δύση προς τις στέπες της Ασίας, τη Ρωσία και τη Μαύρη Θάλασσα, μέσω υδάτινων οδών και λειτουργίας λιμένων.

Εμπόριο με τη Βρετανία και τη Σκανδιναβία. Για τα μικρά πλοιάρια δεν ήταν απαραίτητη η ύπαρξη λιμένων, παρόλα αυτά μικροί λιμένες όπως το Λονδίνο, βοήθησαν στο εμπόριο.

Εμπόριο σκανδιναβών με βυζαντινά προϊόντα (δέρματα και δασικά προϊόντα) στην Ανατολή.

ΑΠΟ ΤΟΝ 9ο ΕΩΣ ΤΟΝ 14ο αι. 

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟ                                 

Η δυτικήκεντρική Ευρώπη και η Ιταλία άρχισαν τις εξαγωγές μεταποιημένων προϊόντων και άλλων αγαθών όπως ο σίδηροςδερμάτινα αγαθά και κράμα κασσίτερου.

Ανάπτυξη θεσμών που διευκόλυναν τη μετακίνηση και την πώληση των εμπορευμάτων.

Σύστημα αγορών και εκθέσεων.

Αγορές: έχουν τοπικό χαρακτήρα,

εκθέσεις: συμμετέχουν έμποροι που έχουν διασχίσει αρκετά χιλιόμετρα για να παρευρεθούν,προϊόντα πιο εξειδικευμένα από των αγορώνΔύσκολες οι μεταφορές λόγω του οδικού συστήματος που ήταν απαρχαιωμένο.

Η επικοινωνία μεταξύ της βόρειας και της νότιας Ευρώπης γινόταν μέσω της οροσειράς των Άλπειων. Η σημασία του περάσματος ήταν μεγάλη, η ευημερία που γνώρισαν οι περιοχές κατά μήκος του οδήγησε στη

σύσταση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας.

Άνθηση γνώρισε το θαλάσσιο εμπόριο της Μεσογείου, ενώ αντίθετα το εμπόριο που αναπτύχθηκε μέσα από τους δρόμους της ρωσικής στέπας από τους Σκανδιναβούς μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα σχεδόν εξανεμίστηκε.

         Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 14ου αι

  ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ      ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟ

        Αυτάρκεια κάθε περιοχής.

        Αγορά μία ή δύο φορές την εβδομάδα,

Ετήσιες εμπορικές εκθέσεις : με προϊόντα μακρινής προέλευσης, ευκαιρία για συνάντηση εμπόρων, ανταλλαγή απόψεων, τακτοποίηση λογαριασμώνΑναπτύσσεται το εμπόριο μεταξύ των αστικών κέντρων.

Ανάπτυξη δικτύου χανσεατικών πόλεωνδίκτυο με σκοπό την προώθηση του εμπορίου και των οικονομικών δραστηριοτήτων, με πολιτικό ρόλο και σημασία.

Θεσμός εμπορικού αντιπροσώπου. Οι αγοραπωλησίες συνδέονται και συνδυάζονται με τη μεταφορά του χρήματος, συναλλαγματικές, επενδύσεις σε βιομηχανικές δραστηριότητες.

ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ

Απουσία οδικών αρτηριών (το ρωμαϊκό δίκτυο έχει καταστραφεί), λίγες γέφυρες, τακτικά διόδια. Παρόλα αυτά υπάρχει ένα οδικό σύστημα που ενώνει τα κύρια αστικά και εμπορικά κέντρα με τα λιμάνια και τις άλλες μεταφορικές αρτηρίεςΟμαδικά ταξίδια για ασφάλειαπαραγωγή και χρήση πρώτων εγχειριδίων οδικών αρτηριών.

Σημαντική η χρήση των ποταμώνΑρκετά διόδια κατά μήκος των ποταμών που αυξάνουν το κόστος μεταφοράς.

Φυσικές δυσκολίεςχαμηλή στάθμη του ποταμούεπιπλέοντες μύλοιρεύματα, ροή του ποταμού. Οι ποταμοί παρόλα αυτά αποτελούν βασική εμπορική και μεταφορική αρτηρία ελάχιστοιείναι εκείνοι στην κεντρική & βόρεια ευρώπη που δεν χρησιμοποιούνται.

Κάτω χώρες: υδατοφράχτες.

Εξαίρεση: νότια Ευρώπη, τα ποτάμια δεν τηρούν τις προϋποθέσεις.

ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΕΜΠΟΡΙΟ                                          ΕΜΠΟΡΙΟ

Μεσόγειος, βορειοδυτική Ευρώπη & Βαλτική. Μεσόγειος: εμπόριο μακρινών αποστάσεων και παράκτιο εμπόριο. Όχι μεγάλες ποσότητες αλλά εμπόριο πολύτιμων αγαθών.

Τακτικά δρομολόγια με λιμάνια Κάτω Χωρών με ορυκτό αλάτι και επέστρεφαν με ρούχα και μαλλί.

Στη Φλάνδρα το μεσογειακό εμπόριο συναντούσε αυτό της Βαλτικής και τους Ρήνου..

Στις Κάτω Χωρες συναντιούνται 3 βασικές εμπορικές αρτηρίες: από τον Βισκαϊκό κόλπο αλάτι και κρασί, από τη Βρετανία κασσίτερος και μαλλί, από τη Βόρεια Θάλασσα λινάρι, ρούχα μέταλλα και ψάρι.

Στα λιμάνια της Φλάνδρας γίνονταν η εξαγορά και η ανταλλαγή των προϊόντων τα οποίαεπανεξάγονταν για να φτάσουν στους τελικούς προορισμούς τους.

ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

Στα μικρής απόστασης ταξίδια προέρχονταν από την τοπική παραγωγή ενώ στα μεγάλα ταξίδια τρόφιμαπρώτες ύλες για τη βιομηχανία (κλωστοϋφαντουργία, γιατί για την βιομηχανία και τη βιοτεχνία της εποχής ήταν ογκώδη και οικονομικά ασύμφορα για μεταφορά μεγάλων αποστάσεων) και μεταποιημένα .

Σιτάριαλάτι μεταφέρονται σε μεγάλες αποστάσειςΠαράλληλο εμπόριο ρούχων

Ο ΥΣΤΕΡΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ (ΑΡΧΕΣ 14ου – ΑΡΧΕΣ 16ου αι.)

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟ

Κυρίαρχος ρόλος των Ιταλών εμπόρων. Οι πρώτοι που χρησιμοποιούν νέα χρηματοδοτικά μέσα (συναλλαγματικές).

Χωρίς σημαντικές διαφοροποιήσεις τα βασικά μεταφορικά μέσα & οι κύριοι οδικοί άξονες. Σημαντικές τροποποιήσεις στον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι εμπορικές και χρηματοοικονομικές πράξεις. Οι διοργανώσεις εμπορικών εκθέσεων περιορίζονται. Η ποιότητακαι η συσκευασία των εμπορευμάτων αποκτά συγκεκριμένη μορφήμε αποτέλεσμα να μην είναι αναγκαία η παρουσία του αγοραστή κατά την παραλαβή & πληρωμή του.  Μεταφορά των βασικών χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων από τις εμπορικές εκθέσεις στα αστικά κέντρα .Αποτέλεσμακατάργηση των εμπορικών εκθέσεων εκτός από τις περιπτώσεις εκείνες όπου η διοργάνωση έγινε αναπόσπαστο μέρος της πόλης π.χ  Αμβέρσα.

Η επέκταση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας παρεμπόδισε τις παραδοσιακές δυνάμεις της Γένοβας και της Βενετίας στις εμπορικές τους δραστηριότητες.

Το περιβάλλον είναι αυτό που διαφοροποιεί το εμπόριο της βόρειας Ευρώπης από αυτό της Μεσογείου.

Εμπόριο με τις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές της Ευρώπης, οι οποίες είχαν τη δυνατότητα να εμπορεύονται κυρίως δασικά προϊόντα και να τα ανταλλάσουν με τα περισσότερα εκλεπτυσμένα της Δύσης.

 Σύσταση και ανάπτυξη του Χανσεατικού Συνδέσμου (14ος αι.), καταφέρνει να αποκτήσει πολιτική δύναμη, είχε τη δυνατότητα να εγκαθιδρύει Kontors, δηλ. προστατευόμενα σημεία για διαμονή των εμπόρων και αποθήκευση των προϊόντων τουςΓύρω από το Σύνδεσμο αναπτύχθηκε μια ομάδα πόλεων με το ρόλο του συνδεόμενου μέλους.  Σημαντικός παράγοντας για την εμπορική ισχύ μια πόλης η αποδοχή της ως μέλους του συνδέσμου.

Ο κύριος χώρος ανάπτυξης του εμπορίου: οι Κάτω Χωρεςβασικό σημείο συνάντησης του εμπορίου,περισσότερα αστικά κέντρα μετά την ΙταλίαΒασικό λιμάνι η Αμβέρσα, και το λιμάνι του Λονδίνου γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη.

    Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ

 ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΠΛΟΙΟ    Εμπόριο

Διατηρείται η μεταφορά από την Ασία στη Β. Ευρώπη μέσω των λιμανιών της Μεσογείου, όμως η χερσαία μεταφορά εμπορευμάτων παραμένει η κύρια μέθοδος. Οι Αλπεις διέπονται από μια γεωμετρία τριών διαστάσεων που συνδέει μεταξύ τους κοινωνίες και οικονομίες σε διαφορετικά υψομετρικά επίπεδα:        α) χωριουδάκια και χωριά στο ανώτατο όριο της καλλιέργειας,

β) κωμοπόλεις στα βάθη των κοιλάδων και

γ) τέλος πλάι στους υδάτινους πόρους των λιμανιών και των ποταμών εκεί όπου οι επικοινωνίες αναπτύσσονται με ταχύ ρυθμό είναι εγκατεστημένες πόλεις με αγορές, με εταιρείες μεταφορώνΗ ανάπτυξη των πόλεων – λιμανιών, ακόμη και τα μικρής σημασίας, ευνοεί την ανάπτυξη του εμπορίου «από ακτή σε ακτή», μειώνοντας τους κινδύνους και το κόστος της χερσαίας μεταφοράς. Αυτό αφορά κυρίως τη ΜεσόγειοΥπήρχε απαίτηση διοδίων, συγκέντρωση φορτίου, επηρεάζοντας και τη συγκέντρωση του πληθυσμού αφού οι καθημερινές στάσεις δημιουργούσαν νέους οικισμούς και χωριά.

Η παραποτάμια συγκοινωνία είναι επίσης σημαντικήΜεγάλα λιμάνια ιδρύονται στις όχθες μεγάλων ποταμών εξασφαλίζοντας την πρόσβαση στη θάλασσα. Κυρίως στις Κάτω Χώρες ηπαραποτάμια συγκοινωνία είναι σημαντική λόγω της πληθώρας των ποτάμιων οδώνμε αρκετές δυσκολίες: επειδή δεν είναι όλα τα σημεία των ποταμών πλωτά είναι αναγκαία ή η ύπαρξη δρόμων που να ενώνουν δύο ποταμούς είτε μικρών πόλεων για φορτοεκφόρτωση των εμπορευμάτων, τα πλοιάρια< είναι κακής ποιότητας,φόροι,νερόμυλοι.

Αλλά η σπουδαιότερη μεταφορική αρτηρία είναι η οδική. Εμφανίζονται οι πρώτοι οδικοί χάρτες και οδηγοί.

Πληθώρα αγαθώνκυρίως δημητριακών αλλά και σίδηρος, αλάτι,μεταφέρονται σε μεγάλες αποστάσειςΣε ολόκληρη την Ευρώπη υπήρχαν δρόμοι, που σχημάτιζαν ένα πυκνό δίκτυο στην Αγγλία και τη βορειοδυτική Ευρώπη, αλλά ήταν λιγότεροι στην κεντρική, την ανατολική και τη νοτιοανατολική. Οι γέφυρες ή εναλλακτικά τα πορθμεία ήταν τα σταθερά σημεία από όπου απλώνονταν ακτινωτά οι δρόμοι. Κατά κανόνα μόνο τα πιο πολύτιμα εμπορεύματα ταξίδευαν οδικώς, και μάλιστα με συνοδεία για ασφάλεια.

Από τον 16ο έως τον 19ο αι.

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟ 

Η ανάπτυξη του εμπορίου διαμορφώθηκε βάσει του μερκαντιλισμού.

Αλματώδης αύξηση του εξωτερικού εμπορίου λόγω των ανακαλύψεων και της ανάπτυξης εμπορικών σχέσεων με τις αποικίες.

Ανάπτυξη νέων λιμένων & υποβάθμιση άλλων. Η Βρετανία (Λονδίνο, Σαουθάμπτον), η Ολλανδία (Άμστερνταμ), Πορτογαλία (Λισαβόνα), Ισπανία (Σεβίλλη), πρωταγωνιστούν στη μεταφορά εμπορευμάτων.

Και  το εμπόριο στη Μεσόγειο ανέκαμψε.

Άνοδος εμπορίου στη Βαλτική  από τους Βρετανούς και τους Ολλανδούς & ανάπτυξη λιμανιών στη Β. Ευρώπη για τη μεταφορά αγροτικών προϊόντων, εμπορευμάτων και πρώτων υλών.

Η Βρετανία είχε ανάγκη σίδηρο και ναυτιλιακές προμήθειες. Οι συναλλαγές σιτηρών ήταν ζωτικής σημασίας τόσο για το εμπόριο της Βαλτικής όσο και για την ευημερία της δυτικής και νότιας Ευρώπης μέχρι τον 18ο αι., μετά η ευρώπη έγινε πιο αυτάρκης.

Το λιμάνι του Άμστερνταμ αποτέλεσε τον σύνδεσμο του βορρά με τη ΜεσόγειοΔιέθετε προνόμια που δεν είχε η Αμβέρσα (πήρε το ρόλο της): πολλά μικρά λιμάνια, τεράστιο εμπορικό στόλο, προηγμένα χρηματοοικονομικά ιδρύματα, καταφύγιο σε μεγάλο μέρος του εμπορικού κεφαλαίου.

Βρετανία απ’ το τέλος του 16ου αι. είχε εισχωρήσει στη Μεσόγειο κάνοντας απευθείας εμπόριο με τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου (υποβάθμιση για Βενετία, Γένοβα)

Η πλειοψηφία όμως της διακίνησης των εμπορευμάτων γίνεται από την ενδοχώρα μέσω των οδικών αρτηριώνοι οποίες οδηγούσαν σε εμπορικά κέντρα και στην ανατολική Ευρώπη σε εμπορικές εκθέσεις.

Η ποιότητα και οι μηχανισμοί δεν έχουν τροποποιηθεί σημαντικάΠροβλήματα όπως η επιβολή φορολογίας στη μεταφορά των εμπορευμάτων, διόδια σε δρόμους και ποτάμια, έλλειψη συντήρησης, παραμένουν.

Κατασκευή καναλιών για τη μεταφορά πρώτων υλών και καύσιμης ύλης στις νεοσύστατες βιοτεχνικές μονάδες. Γαλλία & Αγγλία. Η χρήση τους ήταν ιδιαίτερα σημαντική μέχρι και τη δεκαετία του 1830 όταν εμφανίστηκε ο σιδηρόδρομος.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΙΣ ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ 

ΕΜΠΟΡΙΟ

Κυριαρχία της Βρετανίας. Οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι επέφεραν σημαντικό πλήγμα στο εμπόριο της Ο ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΣ ΣΥΝΕΒΑΛΕ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ηπειρωτικής Ευρώπης. Ο Ναπολέοντας επέβαλε αποκλεισμό στις εμπορικές σχέσεις με την Αγγλία αλλά χωρίς επιτυχία γιατί η Γαλλία δεν επικράτησε στη θάλασσα.

Αργότερα το εμπόριο της Βρετανίας με την ηπειρωτική (κυρίως νότια που είχε επηρεαστεί περισσότερο αρνητικά από τον αποκλεισμό) Ευρώπη, αυξήθηκε.

Στην ανάπτυξη του αγγλικού εμπορίου συνέβαλε: εμπόριο με τις αποικίες  και τον Νέο Κόσμο.

Το εμπόριο στην Ολλανδία διακόπηκείσως περισσότερο από ότι σε άλλες χώρες, από τη γαλλική κατάκτηση και κατοχή.

Το εμπόριο στην ηπειρωτική ευρώπη δυσχεραίνουν τα φυσικά & δημοσιονομικά προβλήματα που παραμένουνΟι ποσότητες που διακινούνται είναι πολύ μικρότερες από αυτές που διακινούνται στα λιμάνια της Αγγλίας.

Στο βόρειο εμπόριο κυριαρχούν τα δημητριακά και αυτά που αφορούν την τροφοδοσία των πλοίων, προϊόντα που ενδιαφέρουν τη Βρετανία.

Ενώ το ενδιαφέρον για το εμπόριο της νότιας Ευρώπης είναι περιορισμένο.

Η Ρωσία έχει αποκτήσει πρόσβαση στα στενά των Δαρδανελίων και στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΝ 19ο ΑΙΩΝΑ

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟ

Στις αρχές του αιώνα τα περισσότερα εμπορεύματα μεταφέρονταν οδικώς.

Στην Αγγλία ο σιδηρόδρομος έχει αντικαταστήσει το οδικό δίκτυο ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη διατηρεί το σημαντικό ρόλο του.

Μετά τα μισά του 19ου αι. : η χρήση των ποταμών τώρα που υπάρχουν και τα κανάλια εντατικοποιείται και αυξάνεται. Λίγοι ποταμοί ήταν άμεσα πλωτοί, χωρίς να χρειαστεί καμιά επέμβαση.Συνήθως γίνονταν βελτιώσεις, με εμβάθυνση και διευθέτηση της κοίτης και διάνοιξη ενός παράλληλου μονοπατιού απ’όπου τραβούσαν τις φορτηγίδες.

Στη Μ. Βρετανία η εγκατάσταση και λειτουργία ενός δικτύου καναλιών από τον 18ο αι. παίζει ιδιαίτερο ρόλο στη διαδικασία βιομηχανοποίησης. Αργότερα η εκτεταμένη και εντατική χρήση του σιδηροδρόμου οδηγεί στον περιορισμό της χρήσης του.

Η σημασία των παραποτάμιων συγκοινωνιών> ήταν αυξημένη σε περιοχές όπου οι φυσικές και οι πολιτικές συνθήκες το επέτρεπαν (Κάτω Χώρες).

Στον ποταμό Βιστούλα τα φυσικά εμπόδια> δεν ξεπεράστηκαν.

Στην περίπτωση του Δούναβη υπάρχουν ιδιαίτερα πολιτικά εμπόδια.

Η σημασία των ποταμών και των καναλιών στη μεσογειακή ευρώπη ήταν αμελητέα. Τόσο τοκλίμα όσο και η μορφολογία του εδάφους δεν επέτρεπαν τη χρήση τουςΠολλοί ποταμοί το καλοκαίρι στέρευαν και η παροχή νερού στα λίγα κανάλια που είχαν κατασκευαστεί αποδείχτηκε δύσκοληΣτην πραγματικότητα, τα κανάλια αυτά εξυπηρετούσαν καλύτερα την άρδευση παρά τη ναυτιλία. Μέχρι το 1850 υπήρχε στη βορειοδυτική Ευρώπη ένα βασικό δίκτυο που συνέδεε τις σημαντικότερες πόλεις και τα λιμάνιαΤριάντα χρόνια αργότερα είχε ολοκληρωθεί για όλη την ήπειρο, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, ενώ εκκρεμούσε η κατασκευή μερικών μόνο γραμμών στα Βαλκάνια και την Αρκτική.

Οι υδάτινες διαδρομές τώρα ήταν κυρίως για τη μεταφορά προϊόντων μεγάλου όγκου.

Το γεγονός της αποδοχής του βρετανικού πλάτους της σιδηροδρομικής γραμμής από την υπόλοιπη ευρώπη (εκτός από Ρωσία και Ισπανία) υποβοήθησε στην ανάπτυξη του δικτύου.

Θαλάσσιες συγκοινωνίες: κατασκευή αποβάθρας στα μεγάλα λιμάνιαΤα μικρά λιμάνια που εξυπηρετούσαν το παράκτιο εμπόριο υποβαθμίζονται.

Η εξειδίκευση και ανάπτυξη του σιδηρόδρομου οδηγεί στην παρακμή του παράκτιου εμπορίου.

Τα μεγάλα λιμάνια έπρεπε να εξασφαλίζουν την επικοινωνία με το εσωτερικό της χώρας γι’αυτό βρίσκονταν στις εκβολές μεγάλων ποταμών (εξαίρεση η Μεγάλη Βρετανία και η Μεσόγειος διότι δεν υπήρχαν πλωτοί ποταμοί). Η ανάπτυξη του σιδηροδρόμου οδηγεί στην ανάπτυξη λιμανιών με άμεση πρόσβαση σε σιδηροδρομικές γραμμές (Λονδίνο, Πειραιάς).

Τρεις νέοι τύποι λιμανιών:

1. εξωτερικά λιμάνια», στις όχθες ή στην εκβολή ενός ποταμού & η πρόσβαση σ’αυτά δεν είναι εύκολη για τα μεγάλα πλοία ή μεγάλο αριθμό επιβατών. Σ’αυτήν την περίπτωση κατασκευάζεται ένα νέο παράκτιο λιμάνι.

2. το λιμάνι που κατασκευάζεται για να εξυπηρετήσει τη μεταφορά συγκεκριμένου προϊόντος.

3. «λιμάνι – ζώνη ελεύθερων συναλλαγών» όπου μια συγκεκριμένη περιοχή στο λιμάνι τίθεται εκτός φορολόγησης με σκοπό τη μεταφόρτωση προϊόντων που φυλάσσονται σ’αυτή προς άλλο κράτος.

Με εξαίρεση τη βόρεια και δυτική Ευρώπη ο όγκος του εμπορίου ανά κεφαλή ήταν μικρός, γεγονός που αποδεικνύει πως η εκβιομηχάνιση δεν είχε ακόμη διεισδύσει στην ανατολική και νότια ευρώπη.

Στις αρχές του 19ου αι. υπήρχαν εκατοντάδες λιμάνια κάποιας σημασίας στην Ευρώπη. Στις αρχές του 20ου αι. υπήρχαν μόνο 20 γιγάντια λιμάνια.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΙΣ ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ ΤΟΥ Α΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

 

  1. Το σιδηροδρομικό δίκτυο ολοκληρώνεται, εκτός από κάποια τμήματα των Βαλκανίων και της Ρωσίας. Η ένταση της χρησιμοποίησης του σιδηροδρόμου διέφερε από την ίδια την πυκνότητα του δικτύου. Το κόστος συντήρησης ενός σιδηροδρομικού συστήματος ήταν δυσανάλογα υψηλό για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.
  2. 2.      Η σημασία των ποταμών και των καναλιών μειώνεται και ο ρόλος τους περιορίζεται στις Κάτω Χώρες, βορειοδυτική Γερμανία & ανατολικά προς το Βερολίνο.
  3. Οι οδικές μεταφορές ανακτούν τη σημασία τους, κυρίως μετά την εμφάνιση των πρώτων μηχανοκίνητων οχημάτων. Είχαν επισκιαστεί από τους σιδηροδρόμους στη δυτική και κεντρική ευρώπη.
  4. Η Ευρώπη του 1913 αποτελεί το επίκεντρο ενός πολύπλοκου εμπορικού δικτύου, τόσο με τον υπόλοιπο κόσμο όσο και εντός αυτής.
  5. 5.      Οι εξαγωγές των ανεπτυγμένων χωρών αφορούν κυρίως μεταποιημένα & βιομηχανικά προϊόντα. Ενώ οι εξαγωγές των Βαλκανίων και του Νότου αφορούν κυρίως αγροτικά. Το60% του εμπορίου γινόταν μεταξύ των ίδιων των ευρωπαϊκών χωρών. Εκτός από την Αγγλία όπου το εξωτερικό εμπόριο καταλαμβάνει το 70%.
  6.  Συνέπειες έναρξης πολέμου: Τερματισμός μιας αλματώδους οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρώπη. Ανάδειξη νέων δεδομένων στην παγκόσμια οικονομία. Η Ευρώπη χάνει τη μοναδικότητα που είχε μέχρι τότε και νέες οικονομικές δυνάμεις εμφανίζονται όπως η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ.

ΠΗΓΕΣ

  1. Aldcroft D – Ville S. επιμ., Η Ευρωπαϊκή Οικονομία 1750-1914, εκδ. Αλεξάνδρεια, μτφρ. Ν. Σταματάκης, Αθήνα 2005
  2. Δρίτσα Μαργαρ. (επίμ)/ Θέματα οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας της Ευρώπης/ Εκδ. ΕΑΠ/ Πάτρα 2008
  3. Γαγανάκης Κ, Κοινωνική και Οικονομική Ιστορία της Ευρώπης, Εκδ. ΕΑΠ, Πάτρα 1999
  4. Hobsbaum E./ H εποχή των επαναστάσεων 1789-1848/ σ. 52/ Εκδ. ΜΙΕΤ/ Αθήνα 1992
  5. North D. C., Δομή και μεταβολές στην Οικονομική Ιστορία, Εκδ. Κριτική, Α. Αλεξιάδη, Αθήνα 2000
Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: