Skip to content

Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΥΠΟ ΠΙΕΣΗ κ’ Η ΚΑΘΟΔΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΦΥΛΩΝ

11/06/2013

     

ΚΑΘΟΔΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΦΥΛΩΝ

ΚΑΘΟΔΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΦΥΛΩΝ

   Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΥΠΟ ΠΙΕΣΗ κ’ Η ΚΑΘΟΔΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΦΥΛΩΝ

  • Τον 3ο μ.Χ αιώνα η Ρώμη απειλείται από βαρβαρικές φυλές:
  • Φράγκοι στον κάτω Ρήνο.
  • Αλαμαννοί στην κεντρική Γερμανία.
  • Βάνδαλοι στην Ουγγαρία (αποτελούσαν τους πιο ισχυρούς Γότθους).
  • Επίσης: Σάξονες, Βουργουνδοί, Λομβαρδοί.

Οι Γερμανικοί λαοί αποτελούσαν κοινωνίες οργανωμένες για πόλεμο, με βασική μονάδα το γένος και αιρετό ηγέτη.

  • Το Μάρκο Αυρήλιο διαδέχεται ο διεφθαρμένος γιος του Κόμμοδος. Στη συνέχεια οι πραιτοριανοί βγάζουν σε δημοπρασία το θρόνο. Μετά από ταραχώδη περίοδο, επικρατεί τελικά ο διοικητής των λεγεώνων του Δούναβη, Λεύκιος Σεπτίμιος Σέβηρος. Αυτός επιτίθεται κατά των Πάρθων, όμως έτσι εξασθενεί η αυτοκρατορία.
  • Ο διάδοχός του, Αλέξανδρος Σέβηρος δολοφονείται από στρατιώτες του, όταν περικόπτει τους μισθούς τους το 235 μ.Χ. Έπειτα από αυτό η Ρώμη εισέρχεται σε στρατιωτική αναρχία και στο θρόνο εναλλάσσονται πάνω από 20 ηγεμόνες.
  • 251 μ.Χ οι Βησιγότθοι περνούν το Δούναβη και εισέρχονται στα Βαλκάνια όπου αναχαιτίζονται από τους Ρωμαίους. Στην συνέχεια:
  • Οι Αλαμαννοί φτάνουν ως το Μιλάνο.
  • Οι Φράγκοι επεδράμουν στη Γαλατία και πιθανά φτάνουν ως την Ισπανία.
  • Ο Σασσανίδης βασιλιάς Σαπώρ, προσαρτεί στα εδάφη του την Αρμενία, εισβάλει στην Μεσοποταμία και αιχμαλωτίζει προδοτικά τον γηραιό αυτοκράτορα Βαλεριανό.
  • Ο διάδοχός του Γαλλιηνός, στην ουσία ελέγχει μονάχα την Ιταλία, την Ιλλυρία και την Β. Αφρική.
  • Ο Αυρήλιος αποκαθιστά για λίγο την δυτική αυτοκρατορία, όμως γενικά υπάρχει διάβρωση.
  • Το 274 μ.Χ αυτοκράτορας της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας είναι ο Λεύκιος Δομήτιος Αυρηλιανός (Αυρήλιος).
  • Αποκαθιστά το μεγαλείο της Ρώμης καταπνίγοντας εξεγέρσεις και εκστρατεύοντας εναντίον των Γαλατών (273).
  • Οι επιτυχίες του βοηθούν να ανακηρυχτεί «Αναστηλωτής του κόσμου» καθώς: Νικά τους Γότθους στο Δούναβη. Συντρίβει την εξέγερση της βασίλισσας Ζηνοβίας στη Συρία και καταστρέφει την πρωτεύουσα της Παλμύρα.
  • Ωστόσο, ο Αυρήλιος δολοφονείται με συνέπεια η αυτοκρατορία να σπαραχθεί από πολιτικές, θρησκευτικές, στρατιωτικές και κοινωνικές αναταραχές.
  • Η αυτοκρατορία αντιμετωπίζει δυσκολίες στην οικονομία: Άνοδο του πληθωρισμού και συνακόλουθα πτώση της αξίας του νομίσματος, περιορισμό των παραγωγικών πόρων από το χάσιμο επαρχιών, εγκατάλειψη της υπαίθρου.
  • Το 284 μ.Χ Αυτοκράτορας ανακηρύσσεται από το στρατό της Νικομήδειας στη Μικρά Ασία, Ο Γάιος Αυρήλιος Βαλέριος Διοκλητιανός που έχει απολυταρχικές τάσεις και υιοθετεί συνήθειες των Σασσανιδών.
  • Το 285 μ.Χ αφού συνειδητοποιεί τη δυσκολία να κυβερνήσει μόνος του προτείνει για τη δυτική πλευρά της αυτοκρατορίας τον Μαξιμιανό. Κατόπιν προτείνει για Καίσαρες τον Γαλέριο και τον Κωνστάντιο τον Χλωρό.
  • Αναδιοργανώνουν το στρατό με αποτελέσματα:
  • Ο Μαξιμιανός νικά Αλαμάννους και Φράγκους στη Γαλατία και καταπνίγει εξέγερση στη Μαυριτανία.
  • Ο Κωνστάντιος συντρίβει στη Βρετανία τους σφετεριστές του θρόνου και απωθεί τους Αλαμάννους από τη Γαλατία.
  • Ο Γαλέριος εκστρατεύει στο Δούναβη κι επίσης το 298 μ.Χ κατανικά τον βασιλιά της Περσίας Ναρσή.
  • Το 325 μ.Χ προσπαθώντας να γεφυρώσει το σχήμα στους κόλπους της θρησκείας, συγκαλεί την σύνοδο της Νίκαιας, στην οποία διατυπώνεται το δόγμα της ορθοδοξίας. Το δόγμα υπογράφεται από το σύνολο των επισκόπων πλην του Άρειου και δύο υποστηρικτών του.
  • Ανοικοδομεί τη Νέα Ρώμη (Κωνσταντινούπολη) και το 330 μ.Χ γίνονται τα εγκαίνια της και μεταφέρεται εκεί η πρωτεύουσα.
  • Χτίζει πολλούς χριστιανικούς ναούς αλλά ο ίδιος προσχωρεί στο χριστιανισμό λίγο πριν το θάνατό του, το 337 μ.Χ.
  • Το θάνατο του Κωνσταντίνου ακολουθεί εμφύλια διαμάχη μεταξύ των τριών γιών του για τη διαδοχή.
  • Ο Διοκλητιανός ξεκινά προσπάθειες για να ανορθώσει την αυτοκρατορία. Ενώ το 303 μ.Χ ξεκινά διωγμούς κατά των χριστιανών που τους θεωρεί απειλή για την αυτοκρατορία. Υπό την καθοδήγηση του Γαλέριου χιλιάδες χριστιανοί θανατώνονται, κάτι που μετανιώνει στο τέλος της ζωής του και ζητά σταμάτημα των διωγμών.
  • Το 305 μ.Χ έπειτα από το θάνατο του Γαλέριου, η αυτοκρατορία σπαράσσεται από εμφύλιες διαμάχες.
  • Το 306 μ.Χ έπειτα από το θάνατο του Κωνστάντιου, ο στρατός ανακηρύσσει αυτοκράτορα το φιλόδοξο γιό του Κωνσταντίνο. Ωστόσο ο τελευταίος μόνο έπειτα από τη μάχη της Νικομήδειας το 324 μ.Χ θα καταφέρει να επικρατήσει στο σύνολο της αυτοκρατορίας. Από την αρχή δείχνει φιλικές διαθέσεις προς το χριστιανισμό.
  • Η συνύπαρξη Ρωμαίων και βάρβαρων δημιουργεί ένα σύνθετο πολιτισμό και η πλειονότητα του Ρωμαϊκού στρατού στελεχώνεται πλέον από βάρβαρους. Αξιοσημείωτο είναι πως ο Ουλφίλας εκχριστιανίζει τους Βησιγότθους κι απ’ αυτούς η νέα θρησκεία διαδίδεται σε Βάνδαλους και Βουργουνδούς.
  • Στις αρχές της δεκαετίας του 370 εμφανίζονται στο προσκήνιο οι Ούννοι:   

    ΑΤΙΛΛΑΣ

    ΑΤΙΛΛΑΣ

  • Αρχικά υποτάσσουν τους Ιρανικής καταγωγής Αλανούς.
  • Έπειτα καταβάλουν τους Οστρογότθους, των οποίων ο γηραιός αυτοκράτορας Ερμανάριχος αυτοκτονεί. Μερικοί ζητούν καταφύγιο στους Βησιγότθους αλλά οι περισσότεροι υποτάσσονται.
  • Στη συνέχεια καταβάλουν τους Βησιγότθους και τον Απανάριχο. 200.000 απ’ αυτούς ζητούν άσυλο στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Ο διοικητής του ανατολικού τμήματος Βαλέντιος αρχικά τους δέχεται. Στην συνέχεια όμως οι Ρωμαίοι, λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης τους αφοπλίζουν και τους συμπεριφέρονται απάνθρωπα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την εξέγερση των Βησιγότθων το 378 μ.Χ. Λεηλατούν τη Μοισία και τις γειτονικές περιοχές και κατόπιν σε μάχη κοντά στην Αδριανούπολη, σκοτώνουν το Βαλέντιο και εκμηδενίζουν τα 2/3 του στρατού του.
  • Το 390 μ.Χ η Θεσσαλονίκη εξεγείρεται και ο Θεοδόσιος σφάζει 7.000 πολίτες. Αυτό έχει ως συνέπεια την τιμωρία του από τον επίσκοπο Μιλάνου Αμβρόσιο και τη δημόσια ταπεινωτική μετάνοιά του.
  • Στην εκκλησία το σχίσμα επανεμφανίζεται, με τους ελληνόφωνους πληθυσμούς και τους βάρβαρους να είναι υπέρ του Αρειανισμού και τους δυτικούς υπέρ της ορθοδοξίας. Ωστόσο στα τέλη του 4ου μ.Χ αιώνα, η τέχνη, η αρχιτεκτονική, η φιλολογία και οι στοχαστές θεολόγοι υπόσχονται πολλά για το μέλλον. Έτσι βαθμιαία οι χριστιανοί κατακτούν την πνευματική υπεροχή στο Ρωμαϊκό κόσμο.
  • Στην αρχιτεκτονική, οι εκκλησίες αρχικά χτίζονται σύμφωνα με τη Ρωμαϊκή συμβατική κοσμική μορφή βασιλικής και αργότερα θα εξελιχθούν στους μεγάλους καθεδρικούς μεσαιωνικούς ναούς της δύσης.
  • Επίσης γίνεται προσπάθεια μετασχηματισμού ή παραμερισμού του Ελληνορωμαϊκού χριστιανικού πολιτισμού. Σημαντικοί θεολόγοι στην Ελληνική ανατολή είναι ο Γρηγόριος ο Ναζιανζινός, ο Βασίλειος από την Καισάρεια και ο αδελφός του Γρηγόριος ο Νίσσης. Στην Λατινική δύση, ο Αυγουστίνος.
  • Ο διάδοχος του Βαλέντιου, Θεοδόσιος έπειτα από πολύχρονες μάχες, συνάπτει ειρήνη μαζί τους και τους επιτρέπει να εγκατασταθούν στη Β. Ελλάδα, με αντάλλαγμα την προστασία των συνόρων του κάτω Δούναβη.
  • Το 395 π.Χ ο Θεοδόσιος, κληροδοτεί το ανατολικό τμήμα της αυτοκρατορίας στο γιό του Αρκάδιο και το δυτικό στο νεότερο γιό του Ωνόριο. Ενώ στον – Βάνδαλο κατά το ήμισυ – στρατηγό τουΣτηλίχων, αναθέτει τη φύλαξη της δυτικής αυτοκρατορίας. Αυτός αρχικά αποκρούει τους Βησιγότθους, όμως το 406 μ.Χ ομάδες από Βάνδαλους, Αλαννούς, Σουηβούς, Βουργουνδούς θα περάσουν από το Ρήνο στα εδάφη της αυτοκρατορίας.
    • Το 408 μ.Χ με διαταγή του Ωνόριου, που φοβάται για την εξουσία του, εκτελείται ο Στηλίχων.

Ο Βησιγότθος Αλάριχος πολιορκεί 2 φορές τη Ρώμη, τη δε δεύτερη το 410 μ.Χ την λεηλατεί για πρώτη μετά την εισβολή των Γαλατών το 390 π.Χ.

  • Υπό τον Βάλλια – ο οποίος αποδεικνύεται συνεργάσιμος για τη Ρώμη – οι Βησιγότθοι, ιδρύουν για πρώτη φορά σε Ρωμαϊκό έδαφος το βασίλειο της Τουλούζης. Έτσι εκδιώκουν τους Βάνδαλους από την Ισπανία.
  • Οι Βάνδαλοι, υπό τον Γιζέριχο, περνούν στη Β. Αφρική και καταλαμβάνουν τις τελευταίες κτήσεις της Ρώμης. Το 439 μ.Χ κάνουν πρωτεύουσά τους την Καρχηδόνα και λίγο αργότερα καταλαμβάνουν την Σικελία, την Κορσική και την Σαρδηνία.

Το 455 μ.Χ οι Βάνδαλοι του Γιζέριχου λεηλατούν τη Ρώμη σε τέτοιο βαθμό που έκτοτε θα καθιερωθεί ο όρος βανδαλισμός σαν συνώνυμος της καταστροφής και της βαρβαρότητας.

  • Ο Ρωμαίος στρατηγός Αέτιος, προσφεύγει στη βοήθεια των Ούννων και τους στρέφει εναντίον των Βουργουνδών. Οι Ούννοι, υπό τον Αττίλα λεηλατούν εδάφη της ανατολικής αυτοκρατορίας και το 451 μ.Χ κηρύσσουν τον πόλεμο στη Ρώμη του Βαλεντινιανού Γ’.
  • Ο Ρωμαϊκός στρατός υπό την ηγεσία του στρατηγού Αέτιου, αποτελείται από Φράγκους, Σάξονες, Βουργουνδούς, Κέλτες και Βησιγότθους. Αυτό το ετερόκλητο μόρφωμα αντιμετωπίζει τους Ούννους και τις υποτελείς υπό αυτούς φυλές, σε μάχη κοντά στη Τρουά στα Καταλανικά πεδία. Η φονικότατη μάχη κρατάει όλη την ημέρα, με σοβαρές απώλειες για τους 2 στρατούς και στο τέλος οι Ούννοι αναγκάζονται να αποσυρθούν πέρα από το Ρήνο. Στη συνέχεια (455 μ.Χ) ο αυτοκράτορας Βαλεντινιανός, φοβούμενος για το θρόνο του, φονεύει τον Αέτιο για να δολοφονηθεί κι αυτός με τη σειρά του από τους σωματοφύλακες του στρατηγού.
  • Ακολουθεί μια περίοδος σφετεριστών του θρόνου. Ενώ στα άλλοτε εδάφη της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας τώρα κυριαρχούν βάρβαροι, συγκεκριμένα:
  • Βόρεια Αφρική και Ισπανία: Βάνδαλοι.
  • Γαλατία: Βουργουνδοί, Βρετόνοι, Φράγκοι.

Το 476 μ.Χ ο βάρβαρος στρατηγός Οδόακρος, εκθρονίζει τον τελευταίο Ρωμαίο αυτοκράτορα, Ρωμύλο Αυγουστύλο και κυβερνά σαν μονάρχης.

  • Ο αυτοκράτορας του ανατολικού τμήματος Ζήνων, στρέφει τους Οστρογότθους της Μακεδονίας, υπό τον
    ΑΕΤΙΟΣ-ΘΕΟΔΩΡΙΧΟΣ

    ΑΕΤΙΟΣ-ΘΕΟΔΩΡΙΧΟΣ

    Θεοδώριχο εναντίον του Οδόακρου. Περίπου το 485 μ.Χ ο Θεοδώριχος φονεύει τον Οδόακρο.

  • Ο Θεοδώριχος εγκαθιστά τη νέα του πρωτεύουσα στα εδάφη που καταλαμβάνει, στην Ραβένα και προχωρά στην κατασκευή δημοσίων έργων όπως: λιμάνια, δρόμοι, υδραγωγεία, ανάκτορα, εκκλησίες.
  • Το 496 μ.Χ οι Φράγκοι, υπό τον Κλόβις – ηγέτη Μεροβιγγιανής γραμμής – αναγορεύονται σε υπερασπιστές της ορθοδοξίας ενάντια στον αρειανισμό. Στη συνέχεια συντρίβουν τους Αλαμάννους και το 507 μ.Χ νικούν τους Βησιγότθους σε μάχη κοντά στο Πουατιέ και τους απωθούν στην Ισπανία. Ο Κλόβις μεταφέρει την πρωτεύουσά του στο Παρίσι κι οι γιοι του, που τον διαδέχονται επεκτείνουν κι άλλο τα εδάφη των Φράγκων.
  • ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ

    ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ

    Στην ανατολή ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός συντάσσει τον κώδικα αστικού δικαίου που θα αποτελέσει πρότυπο για τα νομικά συστήματα όλων σχεδόν των ευρωπαϊκών εθνών.

  • Το 533 μ.Χ ο στρατηγός του Βελισάριος καταλύει το κράτος των Βανδάλων στη Β. Αφρική.
  • Το 535 μ.Χ ο ίδιος καταλαμβάνει τη Νάπολη κι έπειτα μπαίνει στη Ρώμη.
  • Επίσης αποκρούει τους Πέρσες.
  • Το 565 μ.Χ ο Ιουστινιανός πεθαίνει και οι Λομβαρδοί καταλαμβάνουν τη Β. Ιταλία, ενώ στην ανατολή Αβαροί, Βούλγαροι και Σλάβοι θα εισβάλουν στα Βαλκάνια.
  • Το 570 μ.Χ γεννιέται ο Μωάμεθ, ο οποίος σύντομα θα αλλάξει το γεωγραφικό και θρησκευτικό χάρτη της ανθρωπότητας.

Συμπεράσματα:

  1. Από τα μέσα του 3ου αιώνα η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία μπαίνει σε κρίση. Χαρακτηριστικές είναι οι δολοφονίες αυτοκρατόρων. Επίσης, τα βαρβαρικά φύλα και οι επιθέσεις τους πληθαίνουν στα σύνορα της Ρώμης. Περιόδους προσωρινής ανάκαμψης γνωρίζει η αυτοκρατορία, αρχικά με τον Αυρήλιο κι έπειτα με την Τετραρχία: Διοκλητιανού, Μαξιμιανού, Γελέριου και Κωνστάντιου Χλωρού. Η οικονομία μπαίνει σε κρίση από το χάσιμο επαρχιών και την εγκατάλειψη της υπαίθρου. Επίσης από τις πρώτες δεκαετίες του 4ου αιώνα αρχίζει να διαφαίνεται η διαίρεση σε ανατολικό και δυτικό τμήμα. Στο εξής οι πορείες των δύο τμημάτων θα είναι αποκλίνουσες με το ανατολικό να κυριαρχεί. Η εμφάνιση των Ούννων από το 370 μ.Χ θα είναι αποφασιστικής σημασίας για ανακατατάξεις στη ανθρωπογεωγραφία της περιοχής, καθώς όλο και περισσότεροι βαρβαρικοί πληθυσμοί πιεζόμενοι θα εγκαθίστανται στην επικράτεια της αυτοκρατορίας. Αποτέλεσμα θα είναι η δημιουργία ενός μεικτού πολιτισμού και η στελέχωση του στρατού με βαρβαρικούς πληθυσμούς. Η παρακμή της Ρώμης θα φτάσει στο έσχατο σημείο τον 5ο μ.Χ αιώνα με τη λεηλασία της πόλης αρχικά από τους Βησιγότθους και έπειτα από τους Βάνδαλους. Το 476 μ.Χ εκθρονίζεται ο τελευταίος Ρωμαίος αυτοκράτορας από τον Οδόακρο. Στο εξής η ανατολή παίρνει τα σκήπτρα και ο Ιουστινιανός προσωρινά θα ανακαταλάβει τις δυτικές περιοχές. Ωστόσο στη δύση υπερασπιστές της ορθοδοξίας θα αναγορευτούν οι Φράγκοι.
  2. Στο πνευματικό επίπεδο, από τα τέλη του 4ου αιώνα ο χριστιανισμός αρχίζει να κατακτά την υπεροχή με την εμφάνιση αξιόλογων λόγιων σε ανατολή και δύση. Η άνοδος αυτή θα συνοδευτεί με την προσπάθεια παραμερισμού του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

ΠΗΓΗ:TIME LIFE BOOKS/ΠΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: