Skip to content

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΠΟΥΛΙΟΠΟΥΛΟΣ (συλλογικό)

05/06/2013

ΠΟΥΛΙΟΠΟΥΛΟΣΠΑΝΤΕΛΗΣ ΠΟΥΛΙΟΠΟΥΛΟΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ  (συλλογικό):  Αστερίου Ελ., Κατσορίδας Δημ., Λιβιεράτος Δημ., Μιχαήλ Σ., Οικονομάκης Γ., Παπαστεργίου Β., Ραχιώτης Γ.

Εκδόσεις:  ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Μια από τις πλέον εξέχουσες προσωπικότητες του ελληνικού εργατικού & Επαναστατικού κινήματος στην Ελλάδα, υπήρξε αναμφίβολα ο κορυφαίος διανοούμενος & αγωνιστής Π. Πουλιόπουλος. Δυστυχώς, παρά το πλούσιο έργο & τη συνεπή με τις ιδέες δράση του, το νήμα της ζωής του κόπηκε πρόωρα, εκτελεσμένος από τους Ιταλούς φασίστες σε ηλικία 43 ετών. Παρά τα χρόνια που έχουν περάσει, η προσωπικότητα & η προσφορά του Πουλιόπουλου δεν έχουν εκτιμηθεί όπως θα έπρεπε τόσο από την αριστερά ειδικότερα, όσο και από την ιστορία του εργατικού κινήματος. Έτσι το ποστ που ακολουθεί είναι μια ελάχιστη προσπάθεια προς την κατεύθυνση της ανάδειξης πορείας του μεγάλου Έλληνα Επαναστάτη

Ο Π. Πουλιόπουλος ήταν ένας από τους κορυφαίους μιας μεγάλης γενιάς αγωνιστών διανοούμενων κομμουνιστών του Μεσοπολέμου. Η πανεπιστημιακή του μόρφωση και η έφεση στις ξένες  (κατά τον ιστορικό Δ. Λιβιεράτο μιλούσε 10 ξένες γλώσσες!), του παρείχαν την  ευχέρεια να διαβάζει τους κλασικούς του Μαρξισμού στο πρωτότυπο, να κάνει πολλές μεταφράσεις και να μπορεί να παρακολουθεί τις εξελίξεις όλων των ρευμάτων της αριστεράς σε διεθνές επίπεδο κι όχι μόνο του κομμουνιστικού.

Το 1924, σε ηλικία μόλις 24 ετών (εξάλλου η ζωή του υπήρξε σύντομη αλλά γεμάτη από πλούσιο θεωρητικό έργο, αγώνες και διώξεις) αναδεικνύεται σε ηγέτη του Κ.Κ.Ε., αλλά η ταύτισή του με τις θέσεις της Αριστερής Αντιπολίτευσης, της οποίας ηγούνταν ο μεγάλος Επαναστάτης Λ. Τρότσκι θα οδηγήσει στη διαγραφή του από το κόμμα το 1927.

Γι’ αυτό το λόγο κατά τον Δ. Κατσορίδα- έχει δικαίως χαρακτηριστεί ως ο θεμελιωτής του Επαναστατικού Μαρξισμού στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τον ιστορικό Δ. Λιβιεράτο «ο Π. Πουλιόπουλος έζησε και πέθανε αφοσιωμένος στον αγώνα υπέρ των αδικημένων αυτού του κόσμου Από τη σύντομη ζωή του, τα 8 περίπου χρόνια τα πέρασε στις φυλακές & τις εξορίες και, εκτός από μια πλούσια προσωπική δράση, μας άφησε κι ένα μεγάλο συγγραφικό έργο, από το οποίο ακόμα και σήμερα αντλούμε ιδέες για τη συνέχιση του αγώνα ενάντια στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο»

Γεννημένος το 1900 στη Θήβα όπου και τέλειωσε το γυμνάσιο, ενώ σπούδασε νομικά στην Αθήνα. Το 1919 (ήδη μέλος του ΣΕΚΕ) στρατεύτηκε & στάλθηκε στο Μικρασιατικό Μέτωπο, όπου οργανώθηκε στους παράνομους πυρήνες του κόμματος που αγωνίζονταν ενάντια στον πόλεμο, φτάνοντας μέχρι τον ηγετικό πυρήνα. Συνελήφθη με πολλούς συναγωνιστές του, αλλά γλύτωσαν το στρατοδικείο & το εκτελεστικό απόσπασμα χάρη στην κατάρρευση του μετώπου, την οποία είχαν προβλέψει.

Στη συνέχεια, παράλληλα με τη δράση για διεκδίκηση συντάξεων για τους ανάπηρους πολέμου & δουλείας για τους απολυμένους έφεδρους, συγγράφει το 1924 και όντας γραμματέας του ΣΕΚΕ (μετονομασθέν την ίδια χρονιά σε Κ.Κ.Ε) το μανιφέστο «Πόλεμος κατά Πολέμου», το οποίο θεωρείται πρότυπο αντιπολεμικής πάλης.

Μολονότι κορυφαίος διανοούμενος, θεωρούσε το ίδιο πολύτιμη τη συμμετοχή στη δράση. Σ’ όλη του τη ζωή συμμετείχε στους αγώνες του δρόμου, στις συγκεντρώσεις, στις απεργίες, στα δικαστήρια, στην παρανομία.Συνάμα, θεωρούνταν ο καλύτερος δικηγόρος της αριστεράς κατά τον Μεσοπόλεμο. Άλλωστε την συγκεκριμένη περίοδο έπρεπε κάποιος να αποτελεί πρότυπο για να κερδίσει την αναγνώριση και να τον εκλέξουν οι συνάδελφοι του.

Ωστόσο, ενώ έχει ξεκινήσει με τους συντρόφους του τις προσπάθειες ανασύνταξης του κόμματος, συλλαμβάνονται εκ’ νέου για το Μακεδονικό και περνούν στρατοδικείο το 1925 & 1926. Σύμφωνα με το Λιβιεράτο «ο Π. Πουλιόπουλος με την έξοχη αγόρευσή του, η οποία διήρκησε 5 ώρες, ανατρέπει όλη την κατηγορία. Παρ’ ολ’ αυτά οι κρατούμενοι οδηγούνται στην εξορία».

Σημείο καμπή για τη σχέση του με το Κ.Κ.Ε αποτελεί η παραίτησή του από την ηγεσία του κόμματος, λόγω της στροφής του προς σταλινικές θέσεις. Πάραυτα, θα εξακολουθήσει να ηγείται της Αριστερής Αντιπολίτευσης στο εσωτερικό του Κ.Κ.Ε, εκδίδοντας το περιοδικό Σπάρτακος & συμπορευόμενος με τη Διεθνή Αριστερή Αντιπολίτευση με ηγέτη τον Λ. Τρότσκι, μέχρι την οριστική διαγραφή του το 1927.

Στην ιδεολογική αντιπαράθεση με την ομάδα Ζαχαριάδη, εκδίδει το κορυφαίο ίσως έργο του με τίτλο Δημοκρατική ή Σοσιαλιστική Επανάσταση στην Ελλάδα, στο οποίο αντικρούει τις αντιλήψεις της ομάδας Ζαχαριάδη περί αστικοδημοκρατικής ολοκλήρωσης πριν από το σοσιαλισμό, θέση που στην ουσία προωθούσε τη λογική των Λαϊκών Μετώπων με αστικά κομμάτια για την ολοκλήρωση του Καπιταλισμού.

Κατά την δικτατορία Μεταξά ο Π. Πουλιόπουλος αναγορεύεται σε υπ’ αριθμόν ένα καταζητούμενο από τις αρχές, μέχρι τη σύλληψή του τον Αύγουστο του 1937. Κατόπιν παραδόθηκε με τους υπόλοιπους συγκρατούμενους του στις φυλακές Ακροναυπλίας, από τους Έλληνες δεσμοφύλακες στις αρχές κατοχής, οι οποίες τον οδήγησαν στις φυλακές Λάρισας για την τελευταία πράξη του δράματος.

Τραγικότητα και ηρωισμός μαζί χαρακτήρισαν τη στάση του Πουλιόπουλου ως το τέλος. Στις 6 Ιούνη 1943 οδηγείται μαζί με άλλους αγωνιστές στο απόσπασμα ως αντίποινα για την αντιστασιακή δράση του ΕΛΑΣ. Ιδιαίτερη σημασία έχει η περιγραφή του ύστατου αγώνα του μεγάλου Επαναστάτη από τον ιστορικό Δ. Λιβιεράτο.: «Ακόμη και την τελευταία του ώρα έδωσε μια εκπληκτική μάχη απευθύνοντας μια φλογερή διεθνιστική έκκληση στους Ιταλούς στρατιώτες του εκτελεστικού αποσπάσματος, στη γλώσσα τους. Τους εξήγησε ότι κι αυτοί είναι θύματα του καπιταλισμού και δεν πρέπει να κάνουν το έγκλημα που τους ζητούσαν, διότι οι κρατούμενοι είναι ταξικά τους αδέλφια. Οι στρατιώτες κατέβασαν τα όπλα, αρνούμενοι να εκτελέσουν τους κρατούμενους και τότε ανέλαβαν να πυροβολήσουν οι φασίστες αξιωματικοί».

Αναμφισβήτητα, ο Π. Πουλιόπουλος δεν ήταν ο μόνος από την λαμπρή γενιά των αγωνιστών του Μεσοπολέμου. Απ’ όλο το φάσμα της αριστεράς, συμπεριλαμβανομένου και του Κ.Κ.Ε, παρά το λάθος της διαγραφής ενός τεράστιου κεφαλαίου όπως ο Πουλιόπουλος, ανέδειξαν άξιους αγωνιστές που τίμησαν τις ιδέες τους.

Ωστόσο, αν γίνεται αυτή η ειδική μνεία, είναι γιατί θεωρώ ακόμα και σήμερα η προσφορά Πουλιόπουλου δεν έχει αναγνωριστεί όπως θα έπρεπε. Σε αντιδιαστολή με κάθε έννοια ελιτισμού υπέτασσε ακόμα και την αναγνωρισμένη επιστημοσύνη του στους σκοπούς του αγώνα (βλέπε θέσεις για Ιδιώνυμο).

Όμως, υπάρχει λόγος να αναμοχλεύουμε τέτοιες περασμένες ιστορίες? Γιατί δεν τις παραδίδουμε στη λήθη? Μήπως είμαστε μανιακοί που επιχειρούμε να συντηρήσουμε μίση δίχως αξία, όπως μας προσάπτουν?

Αντί άλλης απάντησης θα επικαλεστώ για μια ακόμα φορά τη αισιόδοξη- διαλεκτική προσέγγιση του ιστορικού:

«Δεν αποκλείεται και στο μέλλον να συμβεί, ξανά, μια παρόμοια εποποιία. Γι’ αυτό άλλωστε μελετάμε την ιστορία. Διότι, η ιστορία αποτελεί στοιχείο του παρόντος και το παρόν αποτελεί στοιχείο του μέλλοντος.».  Δ Λιβιεράτος

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: